بر اساس دادههای اتحادیه صادرکنندگان ماشینآلات ترکیه (MAİB)، صادرات تجمیعی صنعت ماشینسازی ترکیه در سال ۲۰۲۵، با احتساب مناطق آزاد، نسبت به سال قبل ۱.۹ درصد افزایش یافت و به ۲۸.۷ میلیارد دلار رسید. این رقم بهعنوان بالاترین میزان صادرات ثبتشده در تاریخ این بخش اعلام شده است.
این رشد در شرایطی محقق شد که اقتصاد جهانی با رشد ضعیف، کاهش شتاب تجارت خارجی، تشدید جنگهای تجاری، افزایش تعرفههای گمرکی و تقویت گرایشهای حمایتگرایانه مواجه بوده است. در همین دوره، صادرات کل ترکیه نیز در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۴.۵ درصد افزایش یافت و به ۲۷۳.۴ میلیارد دلار رسید.
طبق این گزارش، با وجود کاهش تناژ صادرات ماشینآلات، میانگین قیمت صادراتی به ازای هر کیلوگرم با ثبت ۸.۱ دلار به بالاترین سطح تاریخی خود رسید.
در میان بازارهای هدف، آلمان با رشد ۶.۸ درصدی و صادرات ۳.۲ میلیارد دلاری در صدر قرار گرفت. صادرات به ایالات متحده نیز با افزایش ۹ درصدی به نزدیک ۲ میلیارد دلار رسید. همچنین صادرات ماشینآلات به سوریه با رشد ۱۸۹ درصدی به ۱۳۰.۶ میلیون دلار افزایش یافت.
در بررسی زیرگروهها، بیشترین رشد صادرات با ۶.۶ درصد مربوط به موتورهای احتراق داخلی و قطعات آنها بود. پس از آن، ماشینآلات ساختمانی و معدنی و ماشینهای شستوشو و خشککن قرار گرفتند. در بخش توربینها، توربوجتها و سامانههای هیدرولیک رشد ۱۷ درصدی و در ماشینآلات صنایع غذایی رشد ۱۴ درصدی ثبت شد.
کوتلو کارالیاوغلو، رئیس اتحادیه صادرکنندگان ماشینآلات ترکیه، در ارزیابی این دادهها گفت: صنعت ماشینسازی تقریباً هر سال به ثبت رکوردهای جدید صادراتی دست یافته است. وی با اشاره به افزایش حدود ۱۰ درصدی صادرات جهانی ماشینآلات نسبت به سال ۲۰۲۴ افزود: با وجود این رشد، افزایش تولید محدودتر بوده که این موضوع به رشد قیمت ماشینآلات در سطح جهانی اشاره دارد.
کارالیاوغلو با بیان اینکه نوسانات تقاضای جهانی، ریسکهای ژئوپلیتیکی، ابهام در سیاستهای تجاری و فشار هزینهها ناشی از سیاست پولی انقباضی بهطور همزمان در سال گذشته احساس شده است، اظهار داشت: با وجود رقابت شدید ماشینآلات ارزانقیمت در بازار داخلی، با تمرکز بر محصولاتی با محتوای مهندسی بالا، ارزش افزوده بیشتر و نیاز کمتر به خدمات پس از فروش، توانستیم درآمدهای صادراتی خود را حفظ کنیم.
وی تأکید کرد با وجود عبور بخش بزرگی از صنعت از سال دشوار مهار تورم، هنوز برای اعلام کاهش فشار ناشی از نرخ ارز پایین و نرخ بهره بالا بر بنگاهها زود است. به گفته او، با توجه به تداوم ریسکهایی مانند تضعیف قواعد و نهادهای بینالمللی، رقابت ناعادلانه ناشی از چین و افزایش تعرفههای متقابل، نیمه نخست سال ۲۰۲۶ میتواند از نظر سودآوری، جریان نقدی و تداوم سفارشها برای شرکتها چالشبرانگیز باشد.
رئیس اتحادیه صادرکنندگان ماشینآلات ترکیه همچنین با اشاره به تداوم ضعف تقاضای ماشینآلات در اروپا گفت تقریباً تمامی سفارشهای مربوط به سرمایهگذاریهای دفاعی، زیرساختی و انرژی از خارج از منطقه یورو تأمین میشود و تمایل به سرمایهگذاری داخلی نیز همچنان محدود است. وی افزود این وضعیت، تمرکز همزمان بر اروپا و کشورهای متحد آن را ضروری میسازد و تأکید کرد ترکیه باید توافقهای موجود خود با اتحادیه اروپا را مورد بازنگری قرار دهد.
کارالیاوغلو در ادامه با اشاره به روند سرمایهگذاریهای جهانی گفت: در سطح جهانی، جهتگیری سرمایهگذاریهای صنعتی بهجای ایجاد ظرفیتهای جدید، به سمت هوشمندسازی، افزایش بهرهوری و انعطافپذیری ماشینآلات موجود حرکت کرده و هزینههای دفاعی محرک سفارشهای جدید شده است.
وی در پایان با اشاره به افزایش واردات ماشینآلات ترکیه اظهار داشت واردات این بخش تا پایان نوامبر بهصورت سالانهشده ۴ درصد افزایش یافته و از مرز ۴۵ میلیارد دلار عبور کرده است؛ موضوعی که به گفته او نشاندهنده ناکافی بودن تدابیر حمایتی در بازار داخلی است. کارالیاوغلو تأکید کرد اتخاذ رویکردی جامع در حوزه صنعت و تأمین مالی، با تمرکز بر رقابتپذیری، برای تقویت توان تولیدی و جایگاه راهبردی صادراتی صنعت ماشینسازی ضروری است.
