در نشست چهل و سوم کنفرانس عمومی یونسکو که با حضور بیش از پنج هزار نماینده از ۱۹۴ کشور در شهر تاریخی سمرقند ازبکستان برگزار شد، پیشنهاد رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، برای نامگذاری ۱۵ دسامبر بهعنوان روز جهانی خانواده زبانی ترکی به تصویب رسید.
گلنور آیبت، نماینده دائم ترکیه در یونسکو، در سخنانی با اشاره به اهمیت این تصمیم گفت که به همه کشورهای ترک از جمله جمهوری آذربایجان، قزاقستان، قرقیزستان و ازبکستان که بهعنوان ارائهدهندگان مشترک این پیشنهاد در چارچوب یونسکو برای گرامیداشت و ترویج خانواده زبانی ما گرد هم آمدهاند، تبریک میگوییم. همچنین از ۲۶ کشور حامی از جمله کشور ترک و برادر ترکمنستان برای حمایت ارزشمندشان در مرحله هیئت اجرایی صمیمانه سپاسگزاریم.
وی تأکید کرد: زبانها تنها ابزار ارتباط نیستند، بلکه روح تمدنها هستند که حافظه جمعی، خرد و هویت نسلها را منتقل میکنند.
آیبت افزود زبان ترکی با بیش از ۲۰۰ میلیون گویشور در گسترهای وسیع، بازتابی از فرهنگی غنی و درهمتنیده با تاریخ و ارزشهای مشترک هستند.
نماینده ترکیه خاطرنشان کرد که ۱۵ دسامبر یادآور رمزگشایی از کتیبههای اورخون، کهنترین اسناد مکتوب زبان ترکی متعلق به قرن هشتم میلادی است. وی این روز را نمادی از میراثفرهنگی و هنری مشترک تمدنهای ترکی دانست که موجب نزدیکی فرهنگی و گفتوگوی میان ملتها میشود.
آیبت در پایان گفت: با بهرسمیتشناختن روز جهانی خانواده زبانی ترکی، یونسکو بار دیگر تعهد خود به چندزبانی، تنوع فرهنگی و گفتوگوی میان ملتها را تأیید کرد.
وزارت امور خارجه ترکیه نیز در بیانیهای از این تصمیم استقبال و اعلام کرد: این قطعنامه که توسط ترکیه و دیگر کشورهای ترک تدوین شده، تلاشهای مشترک برای حفظ زبان ترکی، میراث مشترک جهان ترک و انتقال آن به نسلهای آینده را تقویت خواهد کرد.
در بیانیه یادآوری شده است که ویلهلم تومسن، زبانشناس دانمارکی، در ۱۵ دسامبر ۱۸۹۳ اعلام کرد کتیبههای اورخون که در سال ۱۸۸۹ کشف شده بودند، به زبان ترکی نوشته شدهاند و از کهنترین منابع مکتوب این زبان به شمار میروند.
وزارت امور خارجه ترکیه در پایان با اشاره به این روز گفت: روز جهانی خانواده زبانی ترکی را به جهان ترک و آنهایی که به زبان ترکی سخن میگویند یا آن را میآموزند تبریک میگوییم.
