به گزارش رسانه‌های ایران، غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی ایران، روز پنجشنبه ۱۷ سپتامبر در جریان سفر به تبریز اعلام کرد که مقدمات تأسیس بنیاد زبان و ادب ترکی در این شهر در دست انجام است.

وی با اشاره به جایگاه تاریخی آذربایجان در تحولات فرهنگی ایران گفت، تبریز و منطقه آذربایجان در دوره‌های مختلف در گسترش زبان فارسی و فرهنگ ایران نقش داشته‌اند.

حدادعادل همچنین بر ضرورت حمایت و تقویت زبان و ادبیات ترکی تأکید کرد و گفت، فرهنگستان و نهادهای فرهنگی مرتبط در حال فراهم کردن مقدمات راه‌اندازی این بنیاد در آینده نزدیک هستند.

موضوع تأسیس نهادی برای فعالیت در حوزه زبان و ادب ترکی آذربایجانی در ایران به وعده انتخاباتی حسن روحانی در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۳۹۲ بازمی‌گردد. روحانی در سفر انتخاباتی خود به تبریز و ارومیه تأسیس «فرهنگستان زبان و ادب ترکی» را مطرح کرده بود.

پس از آغاز به کار دولت روحانی، اجرای این طرح با بحث‌هایی درباره مبنای قانونی و ساختار نهاد پیشنهادی و همچنین مخالفت نهادهایی مانند فرهنگستان زبان و ادب فارسی مواجه شد که معتقد بودند طبق قانون اساسی، ایران تنها یک فرهنگستان زبان رسمی دارد؛ که در نتیجه آن عنوان و ساختارطرح تغییر کرد.

در ادامه، عنوان و ساختار طرح تغییر کرد و به جای تأسیس فرهنگستان، ایجاد «بنیاد فرهنگ، هنر و ادب آذربایجان» در دستور کار قرار گرفت. در سال ۱۳۹۳، اسماعیل جبارزاده، استاندار وقت آذربایجان شرقی، از پیگیری پیشنهاد ایجاد مجموعه‌ای با عنوان «بنیاد فرهنگ، هنر و ادب آذربایجان» خبر داد. این بنیاد در خرداد همان سال در خانه تاریخی خطیبی تبریز افتتاح شد و جایگزین طرح اولیه تأسیس فرهنگستان شد.