ترکیه در حال تدوین مقررات گسترده جدیدی برای نحوه استفاده کودکان زیر ۱۵ سال از شبکه‌های اجتماعی است؛ مقرراتی که با هدف حفاظت از کودکان در برابر اعتیاد دیجیتال، محتوای آسیب‌زا و پیامدهای حقوقی ناشی از فعالیت در فضای آنلاین طراحی شده است.
ماهی‌نور اوزدمیر گوکتاش، وزیر خانواده و خدمات اجتماعی ترکیه، روز سه‌شنبه، ۲۸ آوریل در برنامه «میز سردبیر» خبرگزاری آنادولو در آنکارا اعلام کرد این تدابیر که از سال ۲۰۲۴ در دست تدوین بوده، بخشی از «برنامه اقدام حفاظت و تقویت خانواده» کشور است.
گوکتاش افزود دولت قصد دارد بدون ممنوعیت کامل پلتفرم‌ها، محیط دیجیتال امن‌تری ایجاد کند.
وی تصریح کرد: از یک سو هدف ما افزایش آگاهی خانواده‌ها درباره سواد دیجیتال است، اما از سوی دیگر کودکان خود را در برابر الگوریتم‌ها، شرکت‌های بزرگ و شرکت‌های فناوری و دیجیتال بی‌دفاع رها نخواهیم کرد.
گوکتاش افزود: ما به‌خوبی می‌دانیم که آن‌ها از طریق این پلتفرم‌ها و بر بستر حضور کودکان ما سودهای قابل‌توجهی به دست می‌آورند.
بر اساس مقررات پیشنهادی، پلتفرم‌های شبکه‌های اجتماعی موظف خواهند شد برای کاربران زیر ۱۵ سال سامانه‌های احراز سن ایجاد کنند و در صورتی که بیش از یک میلیون کاربر در ترکیه داشته باشند، نماینده محلی تعیین کنند.
همچنین این پلتفرم‌ها موظف خواهند بود محتوای نامناسب را ظرف یک ساعت حذف کنند، تبلیغات گمراه‌کننده را از میان بردارند و ابزارهای کنترل والدین را تقویت کنند.
برای نخستین بار، پلتفرم‌های بازی نیز تحت این چارچوب نظارتی قرار خواهند گرفت.
شرکت‌هایی که بیش از ۱۰۰ هزار کاربر دارند، ملزم خواهند بود نماینده‌ای در ترکیه تعیین کنند و برای شرکت‌هایی که از اجرای مقررات سر باز زنند، مجازات‌هایی در نظر گرفته خواهد شد.
گوکتاش در ادامه اظهار داشت که انتظار می‌رود پیش از آغاز اجرای سراسری این مقررات، آیین‌نامه تکمیلی آن طی شش ماه آینده تدوین شود.
وی افزود: هدف ما نظارت و فراهم کردن محیط دیجیتال امن‌تر برای کودکان است.
هشدار درباره ردپای دیجیتال
وزیر خانواده و خدمات اجتماعی ترکیه هشدار داد کودکان از سن شش‌سالگی وارد شبکه‌های اجتماعی می‌شوند و فعالیت آنلاین آن‌ها می‌تواند در سال‌های بعد پیامدهای جدی به همراه داشته باشد.
وی تصریح کرد که در سال‌های آینده، کودکان زیر ۱۵ سال ممکن است صرفاً به دلیل مطالبی که به‌صورت آنلاین منتشر کرده‌اند، با پرونده‌های حقوقی مختلفی مواجه شوند.
وی افزود: محتوایی که در ۱۴ سالگی منتشر می‌شود، ممکن است در ۱۷ یا ۱۸ سالگی دوباره مطرح شود و به پیامدهای حقوقی جدی منجر شود که بر زندگی افراد تأثیر بگذارد.
گوکتاش همچنین به الگوهای رفتاری نگران‌کننده مرتبط با بازی‌های رایانه‌ای اشاره کرد و افزود کودکان اغلب شخصیت‌های تاریک و مرتبط با سلاح را انتخاب می‌کنند و ممکن است خود را با آن‌ها یکی بدانند.
وزیر خانواده ترکیه همچنین افزود ترکیه در حال تدوین الگوی خود بر اساس مقررات مشابه در اتحادیه اروپا، استرالیا، فرانسه و اسپانیا است و هم‌زمان با شرکای بین‌المللی از جمله یونیسف همکاری می‌کند.
وی تأکید کرد خانواده‌ها باید همچنان در مرکز این روند قرار داشته باشند.
گوکتاش در پایان تأکید کرد که دولت ترکیه خواهان حضور و توانمندسازی کودکان و خانواده‌ها در فضای دیجیتال است، اما در عین حال تلاش می‌کند در صورت شکل‌گیری وابستگی، از آن جلوگیری کند. به گفته او، این اقدامات در راستای تعیین یک هنجار جدید در حوزه استفاده کودکان از فضای مجازی انجام می‌شود.
