محدودیت دسترسی کودکان به شبکه‌های اجتماعی در جهان گسترش می‌یابد

پس از اجرای ممنوعیت استفاده افراد زیر ۱۶ سال از شبکه‌های اجتماعی در استرالیا، شماری از کشورهای اروپایی و آسیایی نیز با استناد به نگرانی‌های مربوط به سلامت روان کودکان، در حال بررسی یا اجرای مقررات مشابه هستند.

By
برنامه‌های مختلف شبکه‌های اجتماعی روی یک تلفن همراه / عکس: Reuters

محدودیت دسترسی کودکان و نوجوانان به شبکه‌های اجتماعی در سطح جهان در حال گسترش است؛ روندی که با تصویب قانون جدید در استرالیا شتاب گرفت.

این کشور سال گذشته قانونی را به تصویب رساند که بر اساس آن، کاربران زیر ۱۶ سال از استفاده از شبکه‌های اجتماعی منع می‌شوند؛ قانونی که از ۱۰ دسامبر اجرایی شده است.

شرکت متا، مالک فیس‌بوک، اعلام کرد پس از اجرای این قانون، ۵۵۰ هزار حساب کاربری؛ از جمله ۳۳۰ هزار حساب در اینستاگرام، ۱۷۳ هزار حساب در فیس‌بوک و ۳۹ هزار حساب در تردز، غیرفعال شده است.

حدود ۱۰ پلتفرم مشمول این محدودیت‌ها هستند که از جمله آن‌ها می‌توان به ایکس، اینستاگرام، فیس‌بوک، تیک‌تاک، یوتیوب، اسنپ‌چت، ردیت، توییچ، تردز و کیک اشاره کرد.

در اروپا نیز چند کشور به دنبال اقدام استرالیا، مقررات تازه‌ای را در این زمینه تصویب یا بررسی کرده‌اند. دانمارک در ۷ نوامبر قطعنامه‌ای را امضا کرد که بر اساس آن، کاربران زیر ۱۵ سال از دسترسی به شبکه‌های اجتماعی منع می‌شوند.

اسپانیا در ژوئن ۲۰۲۴ لایحه‌ای را تصویب کرد که سن قانونی رضایت برای حفاظت از داده‌ها را از ۱۴ به ۱۶ سال افزایش می‌دهد. در همین حال، فرانسه و نروژ پیش‌تر محدودیت‌هایی را بر اساس سطح بلوغ دیجیتال کاربران اعمال کرده‌اند.

در ایالات متحده آمریکا، ساختار فدرالی باعث شکل‌گیری رویکردی پراکنده در زمینه احراز سن و رضایت والدین شده است. چندین ایالت، از جمله فلوریدا، در حال بررسی ممنوعیت برخی پلتفرم‌ها هستند و تلاش‌های قانون‌گذاری در دیگر ایالت‌ها همچنان ادامه دارد.

در ترکیه، مجلس ملی کبیر ترکیه در حال بررسی احتمال ممنوعیت استفاده کودکان زیر ۱۵ سال از شبکه‌های اجتماعی است.

ماهینور اوزدمیر گوکتاش، وزیر خانواده و خدمات اجتماعی ترکیه، اعلام کرده است که ارائه‌دهندگان شبکه‌های اجتماعی ملزم خواهند بود از دسترسی کاربران زیر این سن جلوگیری کنند.

همچنین انتظار می‌رود پیش‌نویس لایحه مربوط به مقررات شبکه‌های اجتماعی برای کودکان زیر ۱۵ سال تا پایان ژانویه به کمیسیون ذی‌ربط پارلمان ارائه شود.

چین رویکردی متفاوت در پیش گرفته و یکی از سخت‌گیرانه‌ترین نظام‌های کنترل دیجیتال جهان را اجرا می‌کند. کودکان زیر ۱۸ سال در این کشور با محدودیت‌هایی در استفاده از برنامه‌های تلفن همراه مواجه هستند و تنها به محتوایی دسترسی دارند که از سوی اداره فضای سایبری چین به‌عنوان حامی رشد جسمی و روانی تأیید شده باشد.

بر اساس این مقررات، کاربران ۱۶ تا ۱۷ سال مجاز به استفاده روزانه حداکثر دو ساعت از اپلیکیشن‌ها هستند؛ این زمان برای گروه سنی ۸ تا ۱۵ سال یک ساعت و برای کودکان زیر ۸ سال ۴۰ دقیقه در نظر گرفته شده است. نسخه چینی تیک‌تاک با نام دوئین نیز برای کاربران زیر ۱۴ سال حالت کودک را فعال می‌کند و محتوای آموزشی را در اولویت قرار می‌دهد.

بیشتر شبکه‌های اجتماعی بزرگ مستقر در ایالات متحده در چین مسدود هستند.