بر اساس تحقیقات مشترک روزنامه نیویورکتایمز و خبرگزاری رویترز، مجموعهای از شواهد از جمله تصاویر ماهوارهای و ویدئوهای تأییدشده نشان میدهد که حمله هوایی مرگبار ۲۸ فوریه به مدرسه ابتدایی دخترانه شجره طیبه در جنوب ایران احتمالاً توسط ارتش ایالات متحده انجام شده است. در این حمله دستکم ۱۷۵ نفر، که بسیاری از آنان کودکان بودند، کشته شدند.
این حمله مرگبارترین مورد تلفات غیرنظامیان از زمان آغاز حملات مشترک ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران به شمار میرود. با وجود آنکه هیچ طرفی رسماً مسئولیت حمله را بر عهده نگرفته، شواهدی از جمله تصاویر ماهوارهای و الگوهای اصابت مهمات به سمت دخالت احتمالی آمریکا اشاره دارد.
مقامات کاخ سفید در ابتدا اعلام کردند که موضوع در حال بررسی است، اما برخی مقامهای ارشد اذعان داشتند که شواهد موجود به احتمال استفاده از مهمات آمریکایی از محور جنوبی عملیات اشاره دارد.
تحلیل تصاویر ماهوارهای جدید شرکت پلنت لبز که توسط نیویورکتایمز بررسی شده، نشان میدهد ساختمان مدرسه همزمان با حمله به پایگاه دریایی مجاور متعلق به سپاه پاسداران ایران هدف قرار گرفته است.
بر اساس این تصاویر، چندین اصابت دقیق باعث تخریب دستکم شش ساختمان در داخل پایگاه شده است؛ چهار ساختمان بهطور کامل تخریب شده و دو ساختمان دیگر در مرکز سقف هدف قرار گرفتهاند که نشانه استفاده از مهمات هدایتشونده دقیق است.
وس جی. برایانت، کارشناس پیشین هدفگیری در نیروی هوایی آمریکا، پس از بررسی این تصاویر به نیویورکتایمز گفت نوع اصابت به ساختمانها – از جمله مدرسه – نشاندهنده هدفگیری بسیار دقیق است.
به گفته وی، محتملترین توضیح برای اصابت به مدرسه اشتباه در شناسایی هدف بوده است؛ به این معنا که نیروهای مهاجم بدون اطلاع از حضور غیرنظامیان، این ساختمان را به عنوان بخشی از پایگاه هدف قرار دادهاند.
تصاویر ماهوارهای قدیمی که توسط نیویورکتایمز بررسی شده نشان میدهد این ساختمان در سال ۲۰۱۳ بخشی از پایگاه سپاه بوده، اما تا سپتامبر ۲۰۱۶ از مجموعه جدا شده و به مدرسه تبدیل شده است.
پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده، اعلام کرده است که ارتش آمریکا در حال بررسی این حادثه است. وی در یک نشست خبری گفت: ما هرگز اهداف غیرنظامی را هدف قرار نمیدهیم، اما این موضوع را بررسی میکنیم.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا نیز به خبرنگاران گفت ایالات متحده عمداً یک مدرسه را هدف قرار نمیدهد و پرسشهای بیشتر را به وزارت دفاع ارجاع داد.
در همین حال، دفتر حقوق بشر سازمان ملل متحد خواستار انجام تحقیقی شفاف درباره این حمله شده و تأکید کرده است که مسئولیت توضیح این حادثه بر عهده نیروهایی است که حمله را انجام دادهاند.
جانینا دیل، استاد حقوق دانشگاه آکسفورد، در گفتوگو با نیویورکتایمز یادآور شد که طبق قوانین بینالمللی بشردوستانه، نیروهای مهاجم موظفاند پیش از حمله وضعیت هدف را بهدقت بررسی کنند. بر اساس این قوانین، حمله عمدی به یک مدرسه یا هر سازه غیرنظامی میتواند جنایت جنگی تلقی شود.
تصاویر پخششده از تلویزیون دولتی ایران نیز مراسم تشییع قربانیان را نشان میدهد که ردیفهایی از تابوتهای کوچک در میان جمعیت عزاداران حمل میشد.
با ادامه تحقیقات، مقامهای آمریکایی احتمال ارائه شواهد جدید درباره عامل حمله را رد نکردهاند، هرچند مجموعه شواهد موجود – از مسیرهای پروازی تا الگوهای اصابت مهمات هدایتشونده – به احتمال استفاده از مهمات آمریکایی در این حمله اشاره دارد.
