مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، روز یکشنبه، ۱۳ آگوست در هجدهمین اجلاس سران بریکس پلاس در دهلی نو، تابآوری، همکاری و پایداری را سه نیاز اساسی جهان امروز توصیف کرد و گفت بریکس باید در ایجاد نظامی عادلانهتر و افزایش توان کشورها برای مقابله با بحرانهای آینده نقش داشته باشد.
پزشکیان با قدردانی از دولت و ملت هند و نخستوزیر این کشور برای میزبانی اجلاس، گفت مسئله جهان تنها مدیریت بحرانهای کنونی نیست، بلکه باید نظامی ایجاد شود که ملتها را در برابر بحرانهای آینده توانمندتر کند.
وی تابآوری را برخورداری از ظرفیت لازم برای حفظ روند توسعه و استقلال در تصمیمگیری حتی در شرایط فشار دانست و گفت وابستگی بیش از اندازه به نظامهای محدود مالی و تجاری، اقتصاد کشورها را در برابر شوکهای سیاسی آسیبپذیر میکند.
رئیسجمهور ایران همچنین تحریمهای یکجانبه را فراتر از یک موضوع صرفاً اقتصادی دانست و گفت این تحریمها بر امنیت غذایی و رفاه مردم تأثیر میگذارند.
پزشکیان در همین زمینه خواستار توسعه تجارت میان اعضای بریکس با استفاده از ارزهای ملی و تقویت بانک توسعه جدید شد و گفت این اقدامات میتواند ظرفیت مشترکی برای افزایش تابآوری اقتصادی اعضای این گروه ایجاد کند.
وی افزود: تابآوری اقتصادی بدون امنیت، پایدار نخواهد بود.
پزشکیان با اشاره به جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، حملات آمریکا و اسرائیل را «تجاوز نظامی» خواند و گفت تحولات اخیر نشان داده است که آثار هدف قرار گرفتن زیرساختهای اقتصادی، انرژی و توسعهای یک کشور میتواند در مدت کوتاهی از مرزهای آن فراتر رود و پیامدهای منطقهای و جهانی به همراه داشته باشد.
وی گفت مردم ایران هزینه سنگینی برای این حملات پرداختهاند و افزود زنان، مردان، کودکان و دیگر غیرنظامیان جان خود را از دست داده و زیرساختهایی که طی دههها برای توسعه کشور ساخته شده بود، آسیب دیده است.
رئیسجمهور ایران گفت این تحولات، مسئولیت جامعه بینالمللی در حمایت از غیرنظامیان و جلوگیری از عادیشدن حمله به اهداف غیرنظامی را یادآوری میکند.
پزشکیان همچنین با اشاره به غزه و لبنان گفت مردم این مناطق همچنان با آنچه وی پیامدهای جنایات و نسلکشی خواند، روبهرو هستند.
وی از بریکس خواست نقش مؤثرتری در دفاع از حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشورها و رعایت اصل منع توسل به زور ایفا کند.
رئیسجمهور ایران در بخش دیگری از سخنان خود، همکاری را دومین رکن مورد نیاز جهان توصیف کرد و گفت هیچ کشوری به تنهایی قادر به حل چالشهای کنونی جهان نیست و بریکس باید ظرفیتهای کشورهای جنوب جهانی را به ظرفیتی مشترک تبدیل کند.
پزشکیان گفت موقعیت ژئوپلیتیکی و ظرفیتهای انرژی و ترانزیتی ایران میتواند در توسعه مسیرهای تجاری و انرژی میان اعضای بریکس نقش مؤثری داشته باشد.
وی پایداری را سومین رکن مورد نظر دانست و تأکید کرد توسعهای که موجب افزایش نابرابری شود یا هزینههای امروز را به نسلهای آینده منتقل کند، نمیتواند پایدار باشد.
رئیسجمهور ایران همچنین جنگ را یکی از عوامل جدی تخریب محیط زیست دانست و گفت تجربه اخیر ایران نشان داده است که آسیب به زیرساختهای انرژی و صنعتی، علاوه بر خسارتهای اقتصادی، میتواند منابع طبیعی منطقه را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
پزشکیان در ادامه بر اهمیت دانش و نوآوری تأکید کرد و گفت بریکس باید اطمینان حاصل کند که هوش مصنوعی و فناوریهای نوین به ابزار سلطه تبدیل نشوند و در عوض در خدمت توانمندسازی ملتها قرار گیرند.
وی بریکس را فراتر از چارچوبی برای همکاری میان چند اقتصاد نوظهور توصیف کرد و گفت این گروه بیانگر تقاضای فزاینده برای ایجاد جهانی متوازنتر و فراگیرتر است که در آن هیچ مرکز قدرتی حق تعیین سرنوشت دیگران را نداشته باشد.
این سخنان در آخرین روز هجدهمین اجلاس دو روزه سران بریکس در دهلی نو مطرح شد.
گروه گسترشیافته بریکس شامل ۱۱ کشور برزیل، روسیه، هند، چین، آفریقای جنوبی، مصر، اتیوپی، اندونزی، ایران، عربستان سعودی و امارات متحده عربی است.
این گروه روز شنبه بیانیه دهلی نو را تصویب کرد و متعهد شد همکاری با بازارهای نوظهور، کشورهای در حال توسعه و کشورهای شریک بریکس را تعمیق کند.
این اظهارات در شرایطی مطرح شد که درگیری میان آمریکا و ایران که از ماه فوریه آغاز شده، همچنان ادامه دارد. این درگیری شامل حملات به زیرساختهای نظامی، انرژی و اقتصادی ایران و حملات تلافیجویانه ایران در منطقه بوده است.
