رسانههای اسرائیلی گزارش دادهاند که ایالات متحده از ارائه متن تفاهمنامه میان آمریکا و ایران به اسرائیل پیش از امضای رسمی آن خودداری کرده است.
روزنامه جروزالم پست روز سهشنبه، ۱۶ ژوئن نوشت که واشنگتن درخواست اسرائیل برای مشاهده متن تفاهمنامهای را که قرار است اواخر این هفته در سوئیس امضا شود، رد کرده است.
گای آزریل، خبرنگار امور دیپلماتیک شبکه اسرائیلی آی۲۴نیوز نیز این گزارش را تأیید کرد و در شبکههای اجتماعی نوشت که اسرائیل بهطور رسمی خواستار دسترسی به متن توافق شده بود، اما این درخواست پذیرفته نشد.
تفاهمنامه مورد اشاره با میانجیگری پاکستان میان آمریکا و ایران حاصل شده است.
این توافق که بهصورت الکترونیکی توسط دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران امضا شده، شامل توقف محاصره دریایی آمریکا و رفع محدودیتهای ایران در تنگه هرمز در مقابل تعهد تهران به عدم دستیابی به سلاح هستهای است.
گزارشها حاکی است که این تفاهمنامه آغازگر یک دوره ۶۰ روزه مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران و روند کاهش تنشها خواهد بود و همچنین زمینه کاهش برخی تحریمها را فراهم میکند.
پس از انتشار خبر این توافق، قیمت نفت به زیر ۷۸ دلار در هر بشکه کاهش یافت. در همین حال، شماری از رهبران اروپایی از این اقدام استقبال کردند و ایران نیز پایان جنگ را اعلام کرد. با این حال، اسرائیل نسبت به عدم دسترسی به متن توافق ابراز نگرانی کرده است.
اختلافات ترامپ و نتانیاهو
در هفتههای اخیر، اختلافات میان دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل بر سر سیاست اسرائیل در لبنان علنیتر شده است.
بر اساس گزارش رسانههای آمریکایی، ترامپ در اوایل ماه جاری میلادی پس از تشدید حملات اسرائیل در لبنان، در تماس تلفنی با نتانیاهو از عملکرد دولت اسرائیل انتقاد کرده است.
چندین مقام آمریکایی آگاه از این تماس به رسانهها گفتهاند که ترامپ با لحنی تند از نتانیاهو خواسته بود از حمله به بیروت در زمانی که واشنگتن در تلاش برای دستیابی به توافقی با ایران بود، خودداری کند.
ترامپ بعداً در مصاحبههایی تأیید کرد که از ادامه درگیریهای اسرائیل با لبنان ناراضی بوده و این نارضایتی را به نتانیاهو منتقل کرده است، هرچند تأکید کرده که همچنان روابط شخصی خوبی با نخستوزیر اسرائیل دارد.
گزارشها حاکی است که نتانیاهو در همان روز از اجرای برخی حملات صرفنظر کرد، اما یک هفته بعد حملات جدیدی را علیه حومه جنوبی بیروت انجام داد؛ اقدامی که به تبادل حملات میان ایران و اسرائیل و انتقاد علنی ترامپ از طرفین منجر شد.
نتانیاهو شامگاه دوشنبه در یک نشست خبری در قدس غربی گفت: او رئیسجمهور ایالات متحده است و من نخستوزیر اسرائیل هستم. در بسیاری موارد دیدگاههای ما یکسان است و در برخی موارد کمتر همسو هستیم. من مسئول منافع امنیتی اسرائیل هستم.
انتقادهای تازه ترامپ از اسرائیل
ترامپ روز سهشنبه در حاشیه نشست گروه هفت در فرانسه نیز بار دیگر از عملکرد اسرائیل در لبنان انتقاد کرد.
او گفت: من رابطه بسیار خوبی با بیبی (نتانیاهو) داشتهام، اما اکنون بیبی باید در قبال لبنان مسئولانهتر رفتار کند.
ترامپ همچنین اظهار داشت: از نحوه عملکرد اسرائیل در لبنان و در برابر حزبالله راضی نیستم. آنها باید این کار را سریعتر انجام میدادند.
رئیسجمهور آمریکا همچنین از میزان تلفات غیرنظامیان در حملات اسرائیل انتقاد کرد و گفت برای هدف قرار دادن افراد مورد نظر، نیازی به تخریب کامل ساختمانهای مسکونی نیست.
توافق در آستانه امضا
بر اساس گزارشها، تفاهمنامه میان آمریکا و ایران قرار است روز جمعه در سوئیس امضا شود.
اگرچه جزئیات کامل این توافق هنوز منتشر نشده است، ایران و پاکستان اعلام کردهاند که این تفاهمنامه خواستار توقف دائمی درگیریها در تمامی جبههها، از جمله لبنان، است.
در مقابل، نتانیاهو تأکید کرده که عملیات نظامی اسرائیل در جنوب لبنان متوقف نخواهد شد.
برخی تحلیلگران معتقدند ادامه این رویکرد میتواند اجرای توافق میان آمریکا و ایران را با چالش مواجه کند.
نتانیاهو روز دوشنبه نیز در یک نشست خبری اعلام کرد که اسرائیل از مفاد توافق آمریکا و ایران اطلاعی ندارد.
وی گفت: هنوز نمیدانم در این توافق چه نوشته شده است.
نخستوزیر اسرائیل افزود که کشورش در مذاکرات حضور نداشته، از امضاکنندگان توافق نیست و در نتیجه خود را ملزم به اجرای آن نمیداند.
