هیئت حقیقتیاب سازمان ملل درباره ایران اعلام کرد دلایل معقولی در اختیار دارد که نشان میدهد ایالات متحده در ماه فوریه پشت دو حمله نظامی به یک مدرسه و یک مجموعه ورزشی در ایران بوده و این حملات مصداق جنایت جنگی بودهاند.
این هیئت همچنین روز پنجشنبه، ۱۷ سپتامبر اعلام کرد مقامهای ایرانی در جریان سرکوب مرگبار اعتراضات ضدحکومتی، مرتکب جنایت علیه بشریت شدهاند.
این یافتهها در گزارش جدید هیئت حقیقتیاب مستقل سازمان ملل درباره ایران ارائه شده است؛ گزارشی که قرار است به شورای حقوق بشر سازمان ملل در ژنو ارائه شود. این گزارش، عملکرد آمریکا در جریان جنگ ایران که در ماه فوریه آغاز شد و همچنین واکنش دولت ایران به ناآرامیهای سراسری که از اواخر دسامبر آغاز شده بود را بررسی کرده است.
نمایندگیهای دائم ایران و آمریکا در ژنو بلافاصله به درخواستها برای اظهارنظر پاسخ ندادند.
مقامهای آمریکایی پیشتر گفتهاند عملیات نظامی مطابق با قوانین اقدامات مسلحانه انجام میشود، در حالی که ایران نیز همواره اتهامهای مربوط به نقض نظاممند حقوق بشر را رد کرده است.
حمله به مدرسه میناب
کارشناسان سازمان ملل اعلام کردند دلایل معقولی یافتهاند که نشان میدهد نیروهای آمریکایی مسئول حمله به دبستان شجره طیبه در شهر میناب بودهاند؛ حملهای که به گفته مقامهای ایرانی بیش از ۱۵۰ نفر، از جمله حدود ۱۲۰ دانشآموز، در آن کشته شدند.
این هیئت نتیجه گرفت که این حمله، حملهای بیتمایز بوده که به کشته شدن غیرنظامیان و خسارت به زیرساختهای غیرنظامی منجر شده و بر اساس حقوق بینالملل، جنایت جنگی محسوب میشود.
طبق این گزارش، آمریکا به اطلاعاتی اتکا کرده بود که از حضور یک فرمانده ارشد نظامی ایران در محل حکایت داشت، اما پیش از انجام حمله نتوانسته بود این اطلاعات را بهطور کافی راستیآزمایی کند. بازرسان گفتند بهروزرسانی نکردن اطلاعات مربوط به هدف و تأیید نکردن اینکه ساختمان مورد نظر یک هدف نظامی بوده است، فراتر از صرفاً یک سهلانگاری بوده است.
در گزارش آمده است: آمریکا حملات را به سمت ساختمان مدرسه هدایت کرد، در حالی که از خطر قابل توجه اصابت به یک هدف غیرنظامی آگاه بود و در قبال احتمال وقوع چنین اتفاقی، بیملاحظه عمل کرد.
کارشناسان سازمان ملل گفتند این مدرسه بهوضوح یک هدف غیرنظامی قابل شناسایی بوده و هیچ مدرکی نیافتند که نشان دهد از آن برای مقاصد نظامی استفاده میشده است.
کارشناسان درباره حمله به یک مرکز ورزشی در لامرد نیز به نتیجهای مشابه رسیدند. در این گزارش آمده است که این حمله به ساختمانهای مسکونی اطراف و یک مدرسه آسیب رساند و ۲۲ غیرنظامی را کشته و زخمی کرد. گزارش نتیجه گرفت که این حمله بیتمایز بوده و در نتیجه، جنایت جنگی محسوب میشود.
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، در بیانیهای در ماه مارس مدعی شده بود که نیروهای آمریکایی در آن روز هیچ حملهای به شهر لامرد انجام ندادهاند.
اعتراضات ایران
همزمان، تحقیقات این هیئت سازمان ملل به این نتیجه رسید که مقامهای ایرانی در جریان اعتراضاتی که در اواخر دسامبر سال گذشته آغاز شد، حملهای گسترده و سازمانیافته علیه غیرنظامیان انجام دادهاند؛ اقداماتی که شامل کشتار غیرقانونی، شکنجه، بازداشت خودسرانه، ناپدیدسازی اجباری و محدودیتهای شدید بر آزادی بیان بوده است.
گروههای حقوق بشری مدعیاند در بزرگترین سرکوب از زمان انقلاب ۱۹۷۹، شماری از افراد حاضر در محل که در اعتراضات مشارکت نداشتند نیز در میان کشتهشدگان بودهاند. تهران، آنچه «تروریستها و آشوبگران مورد حمایت مخالفان در تبعید و دشمنان خارجی، از جمله آمریکا و اسرائیل» مینامد را مسئول دانسته است.
این تحقیقات اعلام کرد نتوانسته است شمار تلفات را بهطور مستقل راستیآزمایی کند، اما معتقد است شمار کشتهها و زخمیها احتمالاً بسیار بیشتر از آمار رسمی بوده است؛ آماری که بر اساس آن ۳ هزار و ۳۸ نفر کشته و ۲۵ هزار نفر زخمی شدهاند.
در این گزارش آمده است واکنش دولت به اعتراضات، از جمله اعمال خشونت و کشتار، قطع اینترنت و استفاده از مجازات اعدام، در مقایسه با الگوهای قبلی سرکوب مخالفان، نشاندهنده تشدید قابل توجهی بوده است.
