منابع دولتی پاکستان روز پنجشنبه، ۱۷ سپتامبر به خبرگزاری آنادولو گفتند که عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور، از ایران خواسته است از نفوذ خود بر حوثیهای یمن برای متوقف کردن حملات به زیرساختهای انرژی و اقتصادی عربستان سعودی استفاده کند.
به گفته این منابع، فیلد مارشال منیر این درخواست را در تماس تلفنی با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، مطرح کرده است.
این در حالی است که اسلامآباد تلاشهای دیپلماتیک خود را برای مهار گسترش درگیریها در خاورمیانه و احیای مذاکرات متوقفشده میان آمریکا و ایران افزایش داده است.
رسانههای دولتی ایران نیز تایید کردند که منیر و عراقچی روز چهارشنبه، همزمان با سفر وزیر امور خارجه ایران به چین، تلفنی گفتوگو کردهاند.
یک منبع آگاه از محتوای این تماس به آنادولو گفت که فرمانده ارتش پاکستان درباره وضعیت کلی منطقه گفتوگو کرده و بهطور ویژه موضوع حملات حوثیها و تلاشها برای ازسرگیری مذاکرات مستقیم و متوقفشده میان واشنگتن و تهران را مورد بررسی قرار داده است.
منابع پاکستانی پاسخ عراقچی به درخواست مطرحشده از سوی منیر را امیدوارکننده توصیف کردند، اما جزئیات بیشتری درباره این پاسخ ارائه ندادند.
تماس منیر و عراقچی یک روز پس از آن انجام شد که یک پهپاد در نزدیکی شهر مکه در عربستان سعودی رهگیری شد. مقامهای سعودی اعلام کردند این پهپاد از سوی حوثیها پرتاب شده است، اما این گروه مسئولیت پرتاب آن را رد کرد.
سجاد حیدر خان، سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان نیز تاکید کرد پاکستان همچنان خواستار صلح و ثبات منطقهای است و وضعیت در تنگه بابالمندب را بهطور استثنایی جدی توصیف کرد.
خان از حوثیها خواست فعالیتهای خود را متوقف کنند و افزود: گفتوگوهای ما اساساً حول محور برقراری صلح و ثبات از طریق گفتوگو و دیپلماسی، و نه از طریق اقدامات قهری، میچرخد.
تلاش اسلامآباد برای احیای مذاکرات آمریکا و ایران
به گفته منابع پاکستانی، موضوع دیگری که در تماس تلفنی منیر و عراقچی مطرح شد، تلاشها برای احیای مذاکرات مستقیم میان آمریکا و ایران بود که پس از آغاز گفتوگوها متوقف شده است.
این منابع اعلام کردند عراقچی گفته است تهران در صورتی آماده بازگشت به مذاکرات خواهد بود که واشنگتن خصومتها در تنگه هرمز را متوقف کند و به یادداشت تفاهم اسلامآباد پایبند باشد.
چین نیز از تلاشها برای ازسرگیری مذاکرات میان ایران و آمریکا حمایت میکند. وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، روز چهارشنبه در دیدار با عراقچی در پکن از ایران و آمریکا خواست خویشتنداری نشان دهند، به یادداشت تفاهم اسلامآباد بازگردند و وارد مذاکرات ماهوی شوند.
وانگ همچنین تاکید کرد پکن نمیخواهد تنشهای منطقهای بیش از این به یمن و دریای سرخ گسترش یابد.
پاکستان از زمان آغاز درگیریها ارتباط خود را با واشنگتن و تهران حفظ کرده و در تلاش بوده است زمینه ادامه مذاکرات میان دو طرف را فراهم کند.
آمریکا و ایران ۱۷ ژوئن یادداشت تفاهم اسلامآباد را امضا کردند و پس از آن مذاکرات برای دستیابی به توافقی گستردهتر را آغاز کردند. متن این یادداشت، از جمله شامل توقف عملیات نظامی و آغاز روند مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی بود.
با این حال، مذاکرات بعدا بر سر اختلافاتی از جمله تضمینهای امنیتی و آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز متوقف شد.
تازهترین تحرکات دیپلماتیک در شرایطی صورت میگیرد که ادامه درگیریهای مرتبط با ایران، آمریکا و گروههای مسلح منطقهای، نگرانیها درباره گسترش بیثباتی و ایجاد اختلال در مسیرهای حیاتی انتقال انرژی و کشتیرانی، بهویژه در تنگه هرمز، بابالمندب و دریای سرخ را افزایش داده است.
