اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز شنبه ۱۵ آگوست اعلام کرد تهران و مسقط در چارچوب مذاکرات فنی درباره تردد کشتیها در تنگه هرمز، بر سر نقشه تردد کشتیرانی به توافق رسیدهاند، اما برخی موضوعات همچنان در دست مذاکره است.
بقایی در گفتوگویی رسانه ای گفت مذاکرات ایران و عمان، بهعنوان دو کشور ساحلی تنگه هرمز، حدود سه ماه پیش و پس از امضای تفاهمنامه ۱۸ ژوئن ۲۰۲۶ برای ایجاد مسیرهای امن کشتیرانی آغاز شد.
وی با اشاره به روند مذاکرات گفت این گفتوگوها طی سه هفته اخیر پیشرفت داشته و توافق بر سر نقشه تردد کشتیرانی حاصل شده است. سخنگوی وزارت خارجه ایران در عین حال آمریکا را به ایجاد مانع در مسیر مذاکرات متهم کرد.
به گفته بقایی، نقشه مورد توافق در نتیجه هماهنگی وزارت امور خارجه ایران و با مشارکت نهادهای دفاعی، امنیتی و زیستمحیطی این کشور تهیه شده است.
وی با این حال تأکید کرد که هنوز یک سری موارد باقی مانده و رایزنی میان دو طرف درباره آنها ادامه دارد. به گفته بقایی، یکی از این موارد، بیانیهای است که قرار است از سوی ایران و عمان منتشر شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران افزود رفتوآمد و تبادل نظر مقامهای دو کشور در همین چارچوب ادامه خواهد یافت تا روند مذاکرات نهایی شود.
بقایی جزئیاتی درباره موضوعات باقیمانده ارائه نکرد، اما گفت تفاهم میان تهران و مسقط، توافقی مستقل میان دو کشور ساحلی است که با هدف اطمینان از عبور ایمن کشتیها از تنگه هرمز و همزمان حفظ حاکمیت ایران و عمان دنبال میشود.
در هفتههای گذشته گزارشهایی درباره ادامه اختلافنظر میان ایران و عمان بر سر نحوه مدیریت مسیرهای کشتیرانی، میزان اختیار ایران در کنترل عبور کشتیها و دریافت هزینه بابت برخی خدمات دریایی منتشر شده بود. عمان نیز پیشتر بر آزادی کشتیرانی در این آبراه تأکید کرده بود.
موضوع خدمات مربوط به کشتیرانی و هزینههای مرتبط با آنها نیز در مذاکرات دو طرف مطرح بوده است. در بیانیه رسمی عمان درباره گفتوگوهای دو کشور، بر ادامه رایزنیها درباره مدیریت آینده کشتیرانی، خدمات مرتبط و هزینههای آنها بر اساس استانداردهای بینالمللی تأکید شده است.
بقایی همچنین بازگشت کامل امنیت به تنگه هرمز و ازسرگیری عادی تردد شناورهای تجاری را به پایان آنچه اقدامات غیرقانونی آمریکا، تهدیدهای نظامی و محاصره دریایی توصیف کرد و نیز جبران آنچه تهران نقض تعهدات آمریکا طی دو ماه گذشته میداند، مشروط کرد.
این مذاکرات بخشی از گفتوگوهای فنی درباره تدوین چارچوب جدید تردد دریایی در تنگه هرمز است. تهران در هفتههای اخیر بارها اعلام کرده است که توافق با عمان درباره مسیرهای کشتیرانی، بهتنهایی به معنای بازگشایی کامل این آبراه نیست و عادی شدن تردد را به اجرای تعهدات از سوی واشنگتن مرتبط میداند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیز روز جمعه ۱۴ آگوست در تازهترین اظهارات خود گفت قصد دارد بهزودی تنگه هرمز را قلمرو ایالات متحده اعلام کند و مدعی شد آمریکا کنترل این آبراه را در اختیار دارد.
