دادههای پلتفرمهای دریایی و تجاری نشان میدهد که با وجود محدود شدن تردد در تنگه هرمز پس از آغاز درگیریها، این آبراه بهطور کامل مسدود نشده و برخی کشتیها همچنان از آن عبور میکنند.
بر اساس اطلاعات شرکت لویدز لیست اینتلیجنس، از اول تا ۱۵ مارس دستکم ۸۹ کشتی از جمله ۱۶ نفتکش از تنگه هرمز عبور کردهاند. این رقم در مقایسه با میانگین روزانه ۱۰۰ تا ۱۳۵ کشتی پیش از جنگ، کاهش قابل توجهی را نشان میدهد. بیش از یکپنجم این کشتیها احتمالاً به ایران مرتبط بودهاند و کشتیهای وابسته به چین و یونان نیز در میان سایر موارد دیده میشوند.
این شرکت اعلام کرد بخشی از این ترددها بهصورت تاریک انجام شده؛ به این معنا که کشتیها با خاموش کردن سیستمهای ردیابی برای دور زدن تحریمها و نظارتهای غربی حرکت کردهاند و احتمالاً با ایران ارتباط داشتهاند.
در عین حال، برخی کشتیهای خارجی نیز موفق به عبور از تنگه شدهاند. نفتکش کراچی با پرچم پاکستان که تحت کنترل شرکت ملی کشتیرانی این کشور است، روز یکشنبه از این مسیر عبور کرده است.
سخنگوی اداره بنادر پاکستان، از تأیید یا رد مسیر حرکت این کشتی خودداری کرد، اما گفت که بهزودی با امنیت به پاکستان خواهد رسید.
همچنین، کشتیهای حامل گاز مایع با پرچم هند به نامهای شیوالیک و ناندا دوی در حدود ۱۳ یا ۱۴ مارس از تنگه عبور کردهاند.
سوبرامانیام جایشانکار، وزیر امور خارجه هند، به فایننشال تایمز گفت این کشتیها پس از مذاکرات با ایران موفق به عبور شدهاند.
خبرگزاری رسمی عراق نیز گزارش داد بغداد در حال مذاکره با تهران برای عبور نفتکشهای عراقی از این مسیر است.
ریچارد مید، سردبیر لویدز لیست، در اینباره گفت کشتیها ممکن است با نوعی مداخله دیپلماتیک عبور کنند. وی افزود ایران احتمالاً عملاً یک کریدور امن ایجاد کرده که برخی کشتیها در نزدیکی سواحل این کشور حرکت میکنند.
در همین حال، دادههای پلتفرم کپلر نشان میدهد ایران از ابتدای ماه مارس بیش از ۱۶ میلیون بشکه نفت صادر کرده است. آنا سوباسیچ، تحلیلگر ریسک تجاری این مؤسسه، از تابآوری مداوم در حجم صادرات نفت ایران خبر داد. به گفته این مؤسسه، چین همچنان بزرگترین خریدار نفت ایران به شمار میرود.
کون کائو، مدیر مشتریان در شرکت مشاورهای رددال، گفت ایران علاوه بر کسب درآمد از فروش نفت، با استفاده از کنترل خود بر این گلوگاه راهبردی توانسته «شریان صادراتی خود را حفظ کند».
برخی گزارشها نیز حاکی است که کشتیهایی در نزدیکی تنگه خود را بهعنوان مرتبط با چین یا دارای خدمه چینی معرفی کردهاند تا خطر حمله کاهش یابد؛ موضوعی که تحلیلگران آن را ناشی از روابط نزدیکتر پکن و تهران میدانند.
در پی افزایش تنشها، حدود ۲۰ کشتی در منطقه هدف حمله قرار گرفتهاند و بخش عمده تردد از این آبراه که حدود یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند، از اوایل مارس متوقف شده است.
با این حال، عبورهای اخیر نشان میدهد تنگه هرمز بهطور کامل بسته نشده است. کائو در این زمینه گفت: بهتر است این وضعیت بهعنوان بسته شدن انتخابی علیه برخی ترددها در نظر گرفته شود، در حالی که همچنان برای صادرات ایران و مجموعه محدودی از ترددهای غیرایرانیِ مورد پذیرش، فعال است.
همزمان با افزایش بیش از ۴۰ درصدی قیمت نفت و عبور آن از ۱۰۰ دلار در هر بشکه، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، متحدان خود را برای اعزام ناوهای جنگی و بازگشایی تنگه تحت فشار قرار داده است.
در همین راستا، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در گفتوگو با شبکه سیانبیسی اظهار داشت: کشتیهای ایرانی در حال حاضر هم در حال خروج هستند و ما اجازه دادهایم این اتفاق بیفتد تا عرضه برای سایر نقاط جهان تأمین شود.
در تحولی دیگر، آمریکا اهداف نظامی در جزیره خارگ را که برای شبکه صادرات نفت ایران اهمیت دارد، هدف حمله قرار داده است؛ با این حال، ترامپ اعلام کرده که زیرساختهای نفتی ایران را فعلاً هدف قرار نداده است.
در مقابل، ایران تهدید کرده که اجازه نخواهد داد حتی یک لیتر نفت که مقصد آن آمریکا، اسرائیل و متحدان آنها باشد، از تنگه هرمز عبور کند.
در همین حال، تحلیلگران بانک ING هشدار دادهاند اگر هدف ایران افزایش فشار از طریق بالا نگه داشتن قیمت انرژی باشد، ممکن است تعداد نفتکشهایی که اجازه عبور از تنگه را دارند، همچنان محدود باقی بماند.
