هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در ویژهبرنامهای در شبکه تیآرتی خبر با اشاره به درگیریهای آغازشده علیه ایران، استراتژی تهران را در حمله به کشورهای خلیج به طرز «باورنکردنی غلط» خواند و گفت این اقدام خطر را در منطقه بهطور جدی افزایش میدهد.
وی گفت بخش بزرگی از کشورهای خلیج برای جلوگیری از جنگ تلاش کردند و افزود تا یک ساعت پیش از حمله، نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر برای جلوگیری از جنگ در حال رایزنی بودند. با این حال، فیدان گفت ایران بدون هیچ تفکیکی کشورهایی از جمله عمان بهعنوان میانجی مذاکرات هستهای، قطر، کویت، بحرین، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و اردن را هدف قرار داده است.
فیدان هشدار داد در صورت استفاده کشورهای هدف از حق پاسخ، ارزیابیهایی درباره گسترش دوطرفه جبهه جنگ وجود دارد و این وضعیت برای ترکیه یک حوزه جدی ریسک است.
وی گفت که فقط پایگاههای آمریکایی هدف قرار نمیگیرند؛ زیرساختهای انرژی آن کشورها و برخی نهادهای غیرنظامی هم هدف قرار میگیرند. این گسترش ریسک ما را نگران میکند.
وزیر امور خارجه ترکیه گفت آثار جنگ به ایران محدود نمیماند و ایران برای فشار، زیرساختهای انرژی منطقه را هدف میگیرد.
وی همچنین درباره اهداف طرفهای حملهکننده دو سناریو شامل از بین بردن توانمندیهای نظامی ایران؛ و عملیات با هدف تغییر رژیم را عنوان کرد.
فیدان گفت بسته به این دو هدف، مدت و شکل جنگ و ریسکهای آن تغییر میکند و افزود امیدوار است آمریکا در چارچوب هدف نخست باقی بماند.
او در عین حال گفت رهبری جدید در ایران میتواند فرصتی برای توقف جنگ و باز شدن مسیر گفتوگو باشد و تأکید کرد طولانی شدن جنگ میتواند نتیجهای بدتر از هر امتیازدهی به همراه داشته باشد.
فیدان همچنین با اشاره به دیپلماسی ژانویه گفت در آن مقطع خطر جنگ جدی بود و تماس ۲۷ ژانویه میان رجب طیب اردوغان و دونالد ترامپ را تاریخی توصیف کرد.
وی افزود ۳۰ ژانویه عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران در استانبول میزبانی شد و ترکیه فرمولی برای تقسیم دستورکار مذاکرات پیشنهاد داد، اما به گفته وی ایران پس از مشورت داخلی به قالب قبلی بازگشت؛ با این حال این تلاشها به گفته فیدان جنگی را که ممکن بود ظرف ۱-۲ روز رخ دهد برای مدتی متوقف کرد و در نهایت درگیری در ۲۸ فوریه آغاز شد.
در حوزه داخلی، فیدان گفت ترکیه همه سناریوها را با نشستهای هماهنگی بیننهادی بررسی میکند، رئیسجمهور را تقریباً ساعتی در جریان میگذارد و برای بدترین سناریو از جمله احتمال موج مهاجرت آماده است.
وی افزود امنیت مرزی ترکیه بسیار خوب است و وضعیت شهروندان ترکیه در منطقه نیز از طریق مرکز تماس و نمایندگیهای دیپلماتیک بهصورت روزانه پیگیری میشود.
