هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در برنامه افطاری با حضور نمایندگان رسانههای مستقر در آنکارا، اعلام کرد که آنکارا تلاشهای گستردهای برای کاهش تنش و بازگرداندن فضای صلحآمیز در منطقه انجام میدهد.
فیدان گفت: ما تلاشهای فشردهای برای تأمین آرامش و بازگرداندن فضای صلحآمیز انجام میدهیم. حفظ ثبات در ایران و بهطور کلی در منطقه ما، امری حیاتی است.
وزیر امور خارجه ترکیه افزود: در حال حاضر به نظر نمیرسد موجی از ناآرامی در داخل ایران شکل گرفته باشد که به تغییر نظام منجر شود. وی بدترین سناریوی موجود را تشدید درگیریها و شکلگیری فضای بیثباتی گسترده در ایران و سراسر منطقه توصیف کرد.
فیدان درباره بُعد انرژی بحران گفت: اختلال در جریان گاز طبیعی از ایران یا وقفه جدی در واردات انرژی از کشورهای خلیج میتواند تهدیدی مهم برای امنیت عرضه جهانی انرژی ایجاد کند.
وی همچنین افزود: هدف قرار دادن مستقیم پایگاههای آمریکا در کشورهای عربی منطقه از سوی ایران، احتمال تبدیل این اقدامات به بحران گستردهتر امنیتی در سطح منطقه را افزایش میدهد. موضوع دیگر، تنگه هرمز است. بسته شدن این تنگه میتواند موجب نوسانات شدید در بازارهای مالی و انرژی جهانی شود و این موضوع میتواند آمریکا را وادار کند که در مدت کوتاهی بهدنبال دستیابی به نتیجهای مشخص باشد.
وزیر امور خارجه ترکیه تأکید کرد که ابعاد نظامی، امنیتی، سیاسی، اقتصادی و انرژی تحولات بهطور جداگانه در حال بررسی است و برای سناریوهای احتمالی آمادگیهای لازم در حال انجام است. وی تصریح کرد: مطالبه اساسی ما روشن است؛ حملات متقابل باید فوراً متوقف شود و دیپلماسی از سر گرفته شود. ما این موضع را در تمامی دیدارها بهصراحت بیان میکنیم.
روند درگیریها
فیدان با اشاره به موضع اسرائیل گفت: (بنیامین) نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، طبیعتاً خواهان از میان رفتن کامل تهدید ایران است؛ چه برای امروز و چه برای آینده. پیشتر تهدید را در توانمندیهای ایران تعریف میکرد، اما اکنون فراتر رفته و آن را خودِ نظام تعریف میکند. هدف او تغییر نظام است.
وی افزود: ما حتی آغاز جنگ را به تعویق انداختیم. در واقع جنگ زودتر آغاز میشد؛ با این تلاشها آن را اندکی بیشتر عقب انداختیم. شاید میتوانست نتیجه دهد، اما آنان ترجیح دادند به روش قدیمی بازگردند. این جنگ نیز در میانه مذاکرات آغاز شد. ایرانیها آغاز جنگ در میانه مذاکرات را نوعی خیانت به دیپلماسی توصیف میکنند.
فیدان درباره اقدامات ایران گفت: ایران اکنون با هدف قرار دادن اهداف انرژی در خلیج در حال ایجاد هزینه است. خواهیم دید این هزینه تا چه زمانی ادامه مییابد، اما به نظر میرسد ایران به پاسخی که انتظار دارد دست نخواهد یافت. ایران تصور میکند با بمباران این مکانها، آنها به آمریکا فشار میآورند تا جنگ را متوقف کند، اما به نظر میرسد که این اتفاق نخواهد افتاد.
ترکیه عاری از ترور
وزیر امور خارجه ترکیه با اشاره به روند ترکیه عاری از تروریسم گفت: برای تحقق ترکیه عاری از تروریسم، منطقه نیز باید عاری از ترور باشد.
ترکیه همواره از خود محافظت خواهد کرد
فیدان در پاسخ به پرسشی درباره احتمال هدف قرار گرفتن ترکیه گفت: فارغ از موضوع ایران، ترکیه همواره از خود دفاع خواهد کرد. ما هم اراده لازم را داریم و هم توانایی آن را داریم.
وزیر امور خارجه ترکیه اعلام کرد تماسهایی با مقامات اروپایی و منطقهای برقرار شده است. وی گفت اگر ارادهای برای صلح وجود داشته باشد، همکاری مشترک ضروری است و ترکیه در این مسیر تلاش میکند.
وضعیت شهروندان ترکیه
فیدان اظهار داشت تاکنون هیچ شهروند ترکیه در تحولات اخیر آسیب ندیده است. وی گفت حدود ۲۰ هزار شهروند ترکیه، از جمله دارندگان تابعیت دوگانه، در ایران حضور دارند و عبور از سه گذرگاه مرزی بدون مشکل ادامه دارد. همچنین ۱۵۰۰ شهروند برای دریافت اطلاعات با مرکز تماس کنسولی ارتباط برقرار کردهاند.
احتمال موج مهاجرت
وزیر امور خارجه ترکیه گفت هماهنگیهای لازم با نهادهای مربوطه انجام شده و برنامهریزیهای لازم صورت گرفته است. وی افزود در حال حاضر ایران به شهروندان خود اجازه خروج نمیدهد و در نتیجه ورود قابل توجهی از ایران به ترکیه صورت نمیگیرد.
