ازسرگیری صادرات نفت عراق از مسیر جیهان ترکیه پس از دو سال توقف
شرکت نفت شمال عراق اعلام کرد صادرات نفت از طریق بندر جیهان ترکیه پس از توقف از سال ۲۰۲۳ از سر گرفته شده است؛ این تحول در چارچوب توافق اخیر میان بغداد و اقلیم کرد شمال عراق و در بحبوحه بحران هرمز رخ میدهد.
شرکت نفت شمال عراق اعلام کرد صادرات نفت از مسیر خط لوله شمالی به بندر جیهان ترکیه، پس از توقفی که از سال ۲۰۲۳ ادامه داشت، از سر گرفته شده است. این خبر را خبرگزاری رسمی عراق به نقل از این شرکت منتشر کرده است.
ازسرگیری صادرات در حالی انجام شده که دولت عراق و اقلیم کرد شمال این کشور پیشتر بر سر فعالسازی مجدد این مسیر به توافق رسیده بودند؛ توافقی که در شرایط اختلال در مسیرهای جنوبی و افزایش تنشهای منطقهای اهمیت یافته است.
مسرور بارزانی، نخستوزیر اقلیم کرد شمال عراق، روز گذشته اعلام کرده بود که این منطقه آماده است در اسرع وقت اجازه ازسرگیری جریان نفت از طریق خط لوله را صادر کند و این تصمیم را در چارچوب شرایط فوقالعاده کشور توصیف کرد.
حیّان عبدالغنی، وزیر نفت عراق، نیز پیشتر گفته بود صادرات نفت از بندر جیهان از روز چهارشنبه ساعت ۱۰ صبح به وقت محلی آغاز خواهد شد.
وزارت نفت عراق در روزهای گذشته اعلام کرده بود که به دلیل اختلال در مسیرهای صادراتی جنوبی، ناشی از بحران منطقهای و مشکلات ناوبری در تنگه هرمز، آماده استفاده مجدد از مسیر شمالی است.
این وزارتخانه همچنین تأکید کرده بود که برخی شروط مطرحشده از سوی وزارت منابع طبیعی اقلیم کرد شمال عراق نامرتبط با عملیات صادرات نفت خام بوده، اما میتواند همزمان با ازسرگیری صادرات مورد بررسی قرار گیرد. بغداد هشدار داده بود که ادامه توقف صادرات، این کشور را از منابع مالی قابلتوجهی محروم میکند.
بارزانی نیز اعلام کرده مذاکرات با دولت فدرال عراق برای رفع محدودیتهای تجاری و وارداتی به اقلیم و همچنین ارائه تضمین به شرکتهای نفت و گاز برای ازسرگیری تولید ادامه دارد. او از نقش ایالات متحده در تسهیل این روند قدردانی کرده است.
در همین چارچوب، تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه و نماینده ویژه این کشور در امور سوریه، با استقبال از توافق میان اربیل و بغداد گفت: از اربیل و بغداد بابت تلاشهایشان برای رسیدن به توافق در این زمان حساس جهت ازسرگیری صادرات انرژی و بهبود رفاه در منطقه بسیار سپاسگزارم.
وی افزود که شجاعت، همکاری پایدار و تعهد آنها به مسیر دیپلماتیک واقعاً ارزشمند بوده است و تأکید کرد که ایالات متحده به حمایت از این روند ادامه خواهد داد.
این تحولات در حالی رخ میدهد که تنگه هرمز، پس از اعلام بسته شدن آن از سوی ایران در واکنش به حملات مشترک آمریکا و اسرائیل از ۲۸ فوریه، به کانون نگرانیهای بازار جهانی انرژی تبدیل شده است.
پیش از این، روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از این گذرگاه عبور میکرد و اختلال در آن موجب افزایش قیمتهای جهانی نفت شده است.
در پی این تحولات، استفاده از مسیرهای جایگزین صادراتی، از جمله خط لوله شمالی عراق به بندر جیهان ترکیه، اهمیت بیشتری یافته و ازسرگیری صادرات از این مسیر بهعنوان بخشی از تلاشها برای کاهش فشار بر بازارهای انرژی ارزیابی میشود.