هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، پس از دهمین نشست سهجانبه وزیران امور خارجه ترکیه، آذربایجان و گرجستان در کاخ چیراغان استانبول، در نشست خبری مشترک با جیحون بایراموف، وزیر امور خارجه آذربایجان و ماکا بوچوریشویلی، وزیر امور خارجه گرجستان سخنرانی کرد.
فیدان با اشاره به جنگ روسیه و اوکراین گفت: ادامه جنگ در شمال ترکیه، بهطور مستقیم بر امنیت منطقه ما تأثیر میگذارد. ما دستیابی به صلح در جنگ روسیه و اوکراین را برای ثبات و امنیت منطقه خود ضروری میدانیم. معتقدیم این روند دیپلماتیک و تلاشها برای صلح باید با قاطعیت ادامه یابد.
او افزود که ترکیه، آذربایجان و گرجستان بنبست کنونی در میدان نبرد و روند دیپلماتیک را با نگرانی دنبال میکنند. به گفته فیدان، اقداماتی که طرفها برای بهرهبرداری از این بنبست انجام میدهند، تنشها را در میدان افزایش داده است.
وزیر امور خارجه ترکیه همچنین با اشاره به حملات اخیر در دریای سیاه و دریای آزوف گفت این تحولات نشان میدهد ادامه جنگ میتواند پیامدهای جدیتری برای امنیت منطقه داشته باشد. او در پی حادثه اخیر که به جانباختن شماری از افراد منجر شد، به جمهوری آذربایجان تسلیت گفت.
فیدان در بخش دیگری از سخنان خود، سازوکار سهجانبه ترکیه، آذربایجان و گرجستان را بستری نتیجهمحور برای رایزنی و تقویت اعتماد در منطقه دانست و گفت این سازوکار در حدود ۱۴ سال گذشته به گفتوگوی سیاسی، همگرایی اقتصادی، حملونقل، امنیت انرژی، تجارت و تقویت روابط میان مردم سه کشور کمک کرده است.
او تأکید کرد که این سازوکار نهتنها در خدمت منافع مشترک سه کشور است، بلکه یکی از تضمینهای صلح، ثبات و رفاه پایدار در قفقاز جنوبی به شمار میرود.
فیدان همچنین با اشاره به افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی، نااطمینانی اقتصادی و نگرانیها درباره امنیت انرژی گفت فضای صلح و همکاری ایجادشده در منطقه، ارزش راهبردی مهمی دارد. او افزود تقویت اتصال میان ترکیه، آذربایجان و گرجستان، از اروپا تا آسیا، به ثبات، امنیت عرضه انرژی و تابآوری اقتصادی کمک میکند.
وزیر امور خارجه ترکیه نقش کریدور میانی را یکی از نمودهای اصلی این همکاری دانست و مراسم دوم ژوئن درباره رسیدن بخش گرجستانی راهآهن باکو-تفلیس-قارص به ظرفیت کامل عملیاتی را نقطه عطفی مهم توصیف کرد.
فیدان در ادامه به روند صلح میان آذربایجان و ارمنستان پرداخت و گفت سه کشور خواهان آن هستند که قفقاز جنوبی بهجای درگیریها، با پروژههای توسعهای، رفاه مشترک و طرحهای اتصال شناخته شود.
او گفت ترکیه از روند صلح میان آذربایجان و ارمنستان حمایت میکند و امیدوار است نگرانیهای مشروع آذربایجان برطرف شده و توافق صلح بدون تأخیر امضا شود.
وزیر امور خارجه ترکیه همچنین اعلام کرد که در این نشست درباره مذاکرات جاری میان ایران و آمریکا نیز گفتوگو شده است. او تأکید کرد جلوگیری از درگیریای که میتواند منطقه و جهان را تا آستانه فاجعه پیش ببرد، اهمیت زیادی دارد.
فیدان گفت ترکیه تماسهای خود را با واشنگتن و تهران حفظ کرده و همزمان با کشورهای منطقه رایزنی میکند. او افزود آنکارا در این دوره حساس، به حمایت از دیپلماسی و گفتوگو ادامه خواهد داد.
فیدان در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره امنیت دریانوردی در دریای سیاه نیز گفت با گسترش جنگ، امنیت کشتیرانی در این منطقه رو به وخامت گذاشته است. او افزود مینها و شناورهای بدون سرنشین دریایی تا تنگههای ترکیه رانده شدهاند و گرجستان نیز در برابر حملات آسیبپذیر شده است.
به گفته فیدان، با ادامه جنگ، دامنه جغرافیایی درگیری گستردهتر شده و طرفها برای تغییر موازنه نظامی، طیف وسیعتری از اهداف را هدف قرار میدهند. او هشدار داد که کاهش ایمنی دریانوردی در دریای سیاه برای همه کشورها نگرانکننده است.
وزیر امور خارجه ترکیه با یادآوری نقش آنکارا در تسهیل ابتکار غلات دریای سیاه، بر ضرورت هدف قرار نگرفتن کشتیهای ترکیه و دیگر شناورهای غیرنظامی تأکید کرد و گفت پهپادها، موشکها و خطاهای شناسایی در مناطق درگیری میتواند به حوادث ناگوار بیشتری منجر شود.
فیدان در پایان گفت ترکیه همکاری و مالکیت منطقهای را ابزارهایی مهم برای دستیابی به ثبات و توسعه میداند و مدل همکاری سهجانبه با آذربایجان و گرجستان میتواند در مناطق دیگر، از جمله بالکان و خاورمیانه نیز به کار گرفته شود.
