هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، اعلام کرد که آنکارا در صورت درخواست طرفهای ذیربط آماده مشارکت در عملیات مینروبی تنگه هرمز است و همچنان نسبت به روند مذاکرات میان ایران و ایالات متحده خوشبین باقی مانده است.
فیدان در گفتوگو با شبکه جیتیبیسی کرهجنوبی در جریان سفر خود به این کشور گفت: اگر میان طرفها توافقی حاصل شود یا از ما خواسته شود در روند مینروبی مشارکت کنیم، با کمال میل این کار را انجام خواهیم داد.
وی افزود ترکیه در حلوفصل مناقشات، از جمله در جنگ روسیه و اوکراین، همواره از یک اصل ثابت پیروی کرده است.
وی گفت: هرگاه طرفهای درگیر بر سر راهحلی به توافق برسند و ما نیز باور داشته باشیم که میتوانیم بخشی از آن راهحل باشیم یا از ما خواسته شود که نقش تسهیلکننده ایفا کنیم، آماده کمک هستیم.
فیدان با اشاره به تلاشها برای پایان دادن به تنشها اظهار داشت که هم ایران و هم آمریکا خواهان کاهش تنش هستند و به همین دلیل نسبت به دستیابی به توافق خوشبین است.
وی در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مبنی بر احتمال امضای یادداشت تفاهم میان واشنگتن و تهران ظرف یک هفته گفت: من خوشبین هستم، زیرا بهطور منظم با هر دو طرف، با پاکستان بهعنوان میانجی و همچنین با برخی دیگر از بازیگران مرتبط در منطقه در تماس و رایزنی هستم.
هاکان فیدان افزود: ما تلاش میکنیم تمام توان خود را به کار بگیریم تا آنها به درک متقابل و توافق دست یابند.
وزیر امور خارجه ترکیه تصریح کرد که برخی جزئیات فنی همچنان حلوفصل نشدهاند، اما دو طرف بهطور کلی بر سر چارچوب پیشنویس توافق به تفاهم رسیدهاند.
فیدان گفت: امیدوارم خیلی زود خبرهای خوبی دریافت کنیم.
وضعیت تنگه هرمز فراتر از پرونده هستهای است
فیدان گفت مسئله تنگه هرمز به دلیل پیامدهای اقتصادی و انسانی آن در سطح جهانی، اکنون به موضوعی اضطراریتر از پرونده هستهای ایران تبدیل شده است.
وزیر امور خارجه ترکیه اظهار داشت: به دلیل شرایط کنونی، برای اولینبار موضوع دیگری از نظر اهمیت از پرونده هستهای پیشی گرفته و اضطراریتر شده است؛ و آن وضعیت تنگه هرمز است.
وی هشدار داد که ادامه بسته ماندن این آبراه میتواند موجب کمبود مواد غذایی در بخشهایی از آفریقا و همچنین اختلالات گسترده در سطح جهان شود.
فیدان افزود که تهران و واشنگتن هر دو خواهان آن هستند که بازگشایی تنگه هرمز پیش از ورود به مذاکرات گستردهتر در اولویت قرار گیرد.
انتقاد از اسرائیل و تأکید بر فشار بینالمللی
وزیر امور خارجه ترکیه همچنین اعلام کرد که یک طرف ثالث در روند مذاکرات میان ایران و آمریکا مانعتراشی میکند و در این زمینه از اسرائیل نام برد.
وی گفت: اسرائیل در حال حاضر بر این باور است که هرگونه توافق میان آمریکا و ایران در شکل کنونی آن، در راستای منافع اسرائیل نخواهد بود.
وزیر امور خارجه ترکیه افزود: از این رو، آنها هر کاری که بتوانند انجام میدهند تا مذاکرات را مختل یا تخریب کنند.
فیدان با اشاره به رأیگیری مجمع عمومی سازمان ملل درباره عضویت کامل کشور فلسطین گفت که ۱۵۷ کشور در آن رأیگیری از این موضوع حمایت کردند و این امر یکی از مهمترین ابزارهای دیپلماتیک جامعه بینالمللی را به نمایش گذاشت.
وی افزود که مخالفت گسترده جهانی با نسلکشی در غزه باید به اهرمی برای اعمال فشار بر اسرائیل تبدیل شود.
فیدان اظهار داشت: اگر اتحادیه اروپا، سازمان ملل، سایر سازمانها و جوامع منطقهای و بینالمللی و همچنین دولتها بتوانند گرد هم آیند و پیام واحدی را به اسرائیل منتقل کنند ـ و در صورت بیتوجهی اسرائیل نیز اقدام کنند ـ معتقدم صد درصد شانس موفقیت خواهیم داشت.
وی همچنین هشدار داد که سیاستهای منطقهای اسرائیل میتواند پیامدهایی فراتر از خاورمیانه داشته باشد و امنیت انرژی و مسئله مهاجرت را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
فیدان گفت: رفتار اسرائیل در منطقه و سیاستهای توسعهطلبانه و اشغالگرانهای که به جنگها و آوارگی جمعیتها منجر میشود، همانگونه که در حمله علیه ایران مشاهده کردیم، نهتنها برای منطقه بلکه برای کل جهان خطرات بزرگی ایجاد میکند.
فیدان با اشاره به نگاه اسرائیل به جایگاه خود در نظام بینالملل گفت: آنها خود را استثنایی میبینند. به نظر من این یک توهم است.
وی افزود: هر کسی که مرتکب نسلکشی شود، باید او را محکوم کنیم، شناسایی کنیم و باعث شرمساری او شویم.
وزیر امور خارجه ترکیه از اسرائیل خواست به کشته شدن غیرنظامیان پایان دهد، محدودیتهای اعمالشده بر غزه را لغو کند و به اشغالگری پایان دهد.
اصلاح نظام بینالمللی
فیدان با اشاره به نشست آتی ناتو گفت رؤسای جمهور آمریکا معمولاً در نشستهای این ائتلاف شرکت میکنند و انتظار دارد دونالد ترامپ نیز در نشست روزهای هفتم و هشتم جولای در آنکارا حضور یابد.
وی همچنین اظهار داشت که نظام بینالمللی شکلگرفته پس از جنگ جهانی دوم دیگر پاسخگوی واقعیتهای کنونی جهان نیست.
وزیر امور خارجه ترکیه گفت: نظامی که از گذشته به ارث بردهایم، به ما اجازه نمیدهد مشکلات خود را بهدرستی حل کنیم.
فیدان با تأکید بر ضرورت بازنگری در ساختار موجود، هشدار داد که شکست همکاریهای بینالمللی خیانتی بزرگ به بشریت خواهد بود.
روابط ترکیه و کره جنوبی
وزیر امور خارجه ترکیه اعلام کرد که آنکارا و سئول درباره همکاری در پروژه نیروگاه هستهای سینوپ گفتوگو میکنند و یادآور شد که پیشتر نیز در سالهای ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ مذاکراتی با شرکت برق کره انجام شده بود.
وی ابراز امیدواری کرد که این پروژه با بهرهگیری از فناوری کره جنوبی به مرحله اجرا برسد.
فیدان با اشاره به روابط دو کشور از زمان جنگ کره گفت همکاریهای ترکیه و کره جنوبی پس از ایجاد مشارکت راهبردی در سال ۲۰۱۲ تعمیق یافته است.
وی افزود همکاری در حوزههای تجارت، دفاع و فناوری بهطور مستمر در حال گسترش است.
وزیر امور خارجه ترکیه همچنین خاطرنشان کرد که رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، طی ۲۴ سال گذشته اهمیت ویژهای برای توسعه همکاری با کره جنوبی در تمامی سطوح قائل بوده و دو کشور بهطور منظم دیدارها و تبادلات سطح بالا را ادامه دادهاند.
