تداوم رکوردهای گرمایی در ۲۰۲۵؛ افزایش خشکسالی در مناطق مختلف جهان
در سال ۲۰۲۵، پس از ثبت ۲۰۲۴ بهعنوان گرمترین سال از سوی سازمان جهانی هواشناسی، میانگین دمای جهانی در بسیاری از مناطق به سطوح رکوردی رسید و خشکسالیها افزایش یافت.
سال ۲۰۲۵ به سالی تبدیل شد که در آن دمای کره زمین به بالاترین سطوح ثبتشده در دوران اندازهگیریهای مدرن نزدیک شد و خشکسالی در بسیاری از مناطق گسترش یافت. پس از آنکه سازمان جهانی هواشناسی (WMO) سال ۲۰۲۴ را به عنوان گرمترین سال تاریخ تأیید کرد، در سال جاری نیز میانگین دمای جهانی در بسیاری از نقاط به سطوح بیسابقهای رسیده است.
هشدارها و پیشبینیهای بینالمللی
·سازمان ملل: بهدلیل ناکافی بودن اقدامات، عبور از آستانه گرمای ۱.۵ درجهای بهسرعت نزدیک میشود.
· ثبت رکورد: در دو سال گذشته، تقریباً در تمام ماهها رکوردهای جدید دمایی ثبت شده است.
· رتبه سال ۲۰۲۵: این سال در مسیر تبدیل شدن به یکی از سه سال گرم تاریخ قرار دارد.
سازمان جهانی هواشناسی در گزارش ماه نوامبر خود اعلام کرد که سال ۲۰۲۵ دومین یا سومین سال گرم در تاریخ ثبتشده خواهد بود و روندهای استثنایی افزایش دما در سال جاری نیز ادامه یافته است. طبق پیشبینیهای اقلیمی این سازمان، انتظار میرود در پنج سال آینده، دما در سطوح رکوردشکن یا نزدیک به سطح امسال باقی بماند.
WMO در گزارش ماه سپتامبر خود با عنوان "وضعیت منابع آب جهانی" تأکید کرد که چرخه آب در جهان بهشدت نامنظم و افراطی شده و میان دو وضعیت "سیلآسا و خشکسالی" در نوسان است. آژانس آب سازمان ملل (UN Water) نیز گزارش داد که حدود ۳.۶ میلیارد نفر در سال حداقل یک ماه با عدم دسترسی کافی به آب مواجه هستند؛ عددی که پیشبینی میشود تا سال ۲۰۵۰ از مرز ۵ میلیارد نفر بگذرد.
تداوم گرمای بیسابقه در تابستان
تابستان ۲۰۲۵ در بسیاری از کشورها با موجهای گرمایی طولانیمدت و فراتر از استانداردهای فصلی همراه بود. این گرمای سوزان منجر به جان باختن هزاران نفر، بستری شدن تعداد کثیری از شهروندان و وقوع آتشسوزیهای گسترده در جنگلهای آمریکا و اروپا شد.
در اروپا، میانگین دمای خشکی در ماه ژوئیه ۲۱.۱ درجه سانتیگراد ثبت شد که ۱.۳ درجه بالاتر از میانگین دورهای ۱۹۹۱-۲۰۲۰ است. در بریتانیا، ماه ژوئن با میانگین ۱۶.۹ درجه، گرمترین ژوئن تاریخ این کشور ثبت شد. هلند نیز دومین ژوئن گرم خود را در ۱۲۴ سال اخیر تجربه کرد. در ترکیه نیز ایستگاه هواشناسی سیلوپی در استان شرناق، دمای ۵۰.۵ درجه سانتیگراد را ثبت کرد که یک رکورد تاریخی برای این کشور محسوب میشود.
تلفات انسانی در اروپا
گزارش مشترک امپریال کالج لندن و مدرسه بهداشت و پزشکی گرمسیری لندن نشان میدهد که بین ماههای ژوئن تا اوت، حدود ۲۴ هزار و ۴۰۰ نفر در ۸۵۴ شهر اروپا بر اثر گرما جان باختهاند. طبق این پژوهش، تغییرات اقلیمی مسئول ۶۸ درصد از این مرگومیرها بوده است. بیشترین تلفات به ترتیب در ایتالیا (۴۵۹۷ نفر)، اسپانیا (۲۸۴۱ نفر) و آلمان (۱۴۷۷ نفر) ثبت شده است. کارشناسان هشدار میدهند که ۸۵ درصد قربانیان افراد بالای ۶۵ سال هستند.
وضعیت بحرانی در آسیا
در ژاپن، دمای هوا در تابستان بارها از ۴۰ درجه فراتر رفت و تنها در توکیو ۵۶ نفر جان خود را از دست دادند. کره جنوبی نیز بالاترین میانگین دمای روزانه خود را از زمان شروع اندازهگیریها در سال ۱۹۰۴ ثبت کرد. در هند، وضعیت "هشدار قرمز" در دهلی نو اعلام شد و در پاکستان، دما در بخشهایی از ایالت پنجاب به ۵۰ درجه رسید. ایران نیز برای مدیریت مصرف انرژی ناشی از گرمای شدید، ادارات دولتی را در ۱۸ استان تعطیل کرد.
تشدید خشکسالی و بحران آب
سال ۲۰۲۵ با خشکسالیهای شدید نیز شناخته میشود. در ایران، علاوه بر کمبود انرژی، بحران آب به اوج رسید؛ سه سد بهطور کامل خشک شده و ۸ سد دیگر در معرض خشک شدن قرار دارند. تصاویر ماهوارهای در ماه سپتامبر نشان داد که دریاچه ارومیه، یکی از بزرگترین دریاچههای شور جهان، کاملاً خشک شده است. ذخایر سدهای تأمینکننده آب تهران نیز به پایینترین سطح خود در قرن اخیر رسیده است.
در کره جنوبی، شهر "گانگنئونگ" بهدلیل کاهش بارندگی به نصف میزان نرمال، منطقه فاجعهزده اعلام شد. همچنین کشورهای آفریقایی و سوریه نیز با کاهش شدید بارندگی و خشکسالی گسترده مواجه بودهاند.