امینه اردوغان، بانوی اول ترکیه و رئیس هیئت مشورتی شخصیتهای بلندپایه سازمان ملل در زمینه «پسماند صفر»، در سخنرانی افتتاحیه هفته آبوهوای نیویورک خواستار تغییر عادات مصرفی و تقویت همکاریهای بینالمللی برای مقابله با بحران اقلیمی شد.
امینه اردوغان اظهار داشت جنبش پسماند صفر توانسته است افراد را از «ناظران درمانده» به کنشگرانی در مقابله با تغییرات اقلیمی تبدیل کند و افزود تغییرات کوچک در رفتار، در صورت گسترش و حمایت از سوی سیاستهای مناسب، میتواند به رویههای اجتماعی گستردهتری تبدیل شود.
او با اشاره به اینکه تغییرات اقلیمی پیامد فشار ناشی از فعالیتهای انسانی بر کره زمین است، به مصرف سوختهای فسیلی، فرایندهای صنعتی، انتشار بالای گازهای گلخانهای و مصرف بیش از حد اشاره کرد.
بازسازی رابطه انسان با طبیعت
امینه اردوغان اظهار داشت بشریت نظامی مبتنی بر عمر کوتاه محصولات و افزایش تولید پسماند ایجاد کرده است و افزود برآوردها نشان میدهد از دهه ۱۹۵۰ تاکنون ۹.۲ میلیارد تن پلاستیک تولید شده که ۷ میلیارد تن آن به پسماند تبدیل شده است.
او تأکید کرد هزینههای زیستمحیطی مصرف بالا اغلب بر دوش جوامع آسیبپذیر و نسلهای آیندهای قرار میگیرد که کمترین سهم را در الگوی مصرف منجر به این هزینهها داشتهاند.
بانوی اول ترکیه تأکید کرد باید همزمان با کاهش پسماند، از زیادهروی در عادات مصرفی کاست، ذهنیت و نظامهای موجود را تغییر داد و رابطه انسان با طبیعت را بر پایه اصول تعادل و عدالت بازسازی کرد.
وی پسماند صفر را رویکردی اخلاقی توصیف کرد که همزمان با عادیتر شدن مصرف و تولید پسماند، بر محدودیت در مصرف و پذیرش مسئولیت تأکید دارد.
وی همچنین یادآوری کرد که طرح پسماند صفر که در سال ۲۰۱۷ در مجتمع ریاستجمهوری ترکیه آغاز شد، از آن زمان به مدارس، بیمارستانها، شهرداریها، نهادهای عمومی و خانوارها گسترش یافته است.
بانوی اول ترکیه در ادامه افزود نرخ بازیابی پسماند که در زمان آغاز این طرح ۱۳ درصد بود، اکنون به بیش از ۳۷ درصد رسیده است.
مسئولیت مشترک دولتها و شرکتها
رئیس هیئت مشورتی شخصیتهای بلندپایه سازمان ملل در زمینه «پسماند صفر» تأکید کرد اجرای طرح پسماند صفر از مسئولیت دولتها و شرکتها نمیکاهد، بلکه دامنه مسئولیت آنها را گسترش میدهد.
او خواستار ایجاد زیرساختهایی شد که انتخابهای پایدار را برای مردم آسانتر کند و بر تولید محصولات بادوام و قابل استفاده مجدد، توسعه فناوریهای تولید چرخشی و تقویت همکاریهای بینالمللی تأکید کرد.
امینه اردوغان همچنین به تصویب قطعنامه پسماند صفر در مجمع عمومی سازمان ملل در سال ۲۰۲۲، تعیین ۳۰ مارس بهعنوان «روز جهانی پسماند صفر» و تشکیل هیئت مشورتی سطحعالی سازمان ملل در امور پسماند صفر اشاره کرد.
وی ابراز امیدواری کرد پسماند صفر در اجلاس کاپ ۳۱ که ترکیه در ماه نوامبر میزبانی خواهد کرد، بهعنوان ابزاری برای اقدام اقلیمی به رسمیت شناخته شود.
امینه اردوغان هشدار داد تا زمانی که عادات منجر به مشکلات زیستمحیطی کنونی ادامه داشته باشند، هیچ هدفی بهتنهایی کافی و هیچ فناوریای بهتنهایی راهحل نخواهد بود.
او همچنین افزود موفقیت هفته آبوهوای نیویورک در نهایت به اقداماتی بستگی دارد که پس از پایان این رویداد انجام میشود و ابراز امیدواری کرد این نشست به شکلگیری عادات جدید و اقدام جمعی منجر شود.
