ایالات متحده اعلام کرد پس از انقضای آخرین معاهده محدودکننده استقرار تسلیحات هستهای میان واشنگتن و مسکو در پنجم فوریه، گفتوگوهای سطح بالایی را با هیأتهای روسیه و چین در ژنو برگزار کرده است؛ اقدامی که مقامهای آمریکایی آن را گامی «منطقی» به سوی گفتوگوی گروه پنج (P5) توصیف میکنند.
یک مقام ارشد وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا روز دوشنبه در ژنو و به شرط ناشناس ماندن به خبرنگاران گفت: امروز با هیأت روسی دیدار کردم. فردا نیز با هیأت چینی و برخی دیگر دیدار خواهیم کرد.
این مقام افزود واشنگتن پیشتر پس از انقضای پیمان استارت نو (New START) در ۵ فوریه، نشستهای «مقدماتی» با روسیه و چین در واشنگتن برگزار کرده بود و گفتوگوهای ژنو «تا حدی ماهویتر» بوده است.
به گفته این مقام، ایالات متحده در هفتههای اخیر «در موارد متعدد» با بریتانیا و فرانسه نیز رایزنی کرده است.
پیمان «استارت نو» بهعنوان آخرین توافق باقیمانده میان واشنگتن و مسکو برای محدود کردن کلاهکهای هستهای مستقر، در حالی منقضی شد که دونالد ترامپ خواستار توافق جدیدی شده است که چین را نیز دربر گیرد.
زرادخانه هستهای چین همچنان بهمراتب کوچکتر از زرادخانههای روسیه و ایالات متحده است، اما در سالهای اخیر بهسرعت رشد کرده است.
پکن بهطور علنی درخواستها برای پیوستن به مذاکرات درباره یک پیمان سهجانبه را رد کرده است.
آیندهای نامطمئن برای تسلیحات هستهای
کریستوفر یو، دستیار وزیر امور خارجه آمریکا در امور کنترل تسلیحات و عدم اشاعه، در کنفرانس خلع سلاح در ژنو گفت پیمان «استارت نو» دارای کاستیهای جدی بوده و «افزایش بیسابقه، عامدانه، سریع و غیرشفاف تسلیحات هستهای چین» را در نظر نگرفته است.
شن جیان، سفیر چین، در واکنش به این اظهارات به کنفرانس گفت پکن با هیچ کشوری وارد رقابت تسلیحات هستهای نخواهد شد.
او افزود که زرادخانه هستهای چین در سطح کشورهایی که بزرگترین زرادخانههای هستهای را در اختیار دارند نیست، و تصریح کرد انتظار مشارکت چین در «اصطلاحاً گفتوگوهای سهجانبه» «منصفانه، معقول یا واقعبینانه» نیست.
این مقام ارشد آمریکایی گفت ترامپ در حال تشویق «گفتوگوی چندجانبه درباره ثبات راهبردی و مذاکرات کنترل تسلیحات» با هدف دستیابی به توافقی بهتر است.
وی افزود کشاندن گفتوگوها به چارچوب P5 پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل «گام منطقی و طبیعی بعدی» است، اما قالبهای دوجانبه، چندجانبه یا محدودتر نیز همچنان محتمل است.
او تأکید کرد: ما خود را به یک قالب خاص برای مذاکرات یا گفتوگو محدود نخواهیم کرد.
