بر اساس گزارش وزارت بازرگانی ترکیه، این وزارتخانه اعلام کرده در چارچوب «برنامه سرمایهگذاری سال ۲۰۲۶» برای پروژههای مرتبط با گمرکها در سال جاری مجموعاً ۴ میلیارد و ۹۲۴ میلیون لیر اعتبار اختصاص یافته و در این میان، طرحهای نوسازی گذرگاههای مرزی با سوریه در اولویت قرار گرفتهاند.
طبق اعلام وزارت بازرگانی ترکیه، این اقدامات با هدف تجهیز گمرکها به فناوریهای نوین و فراهمسازی زیرساختی سالم و استاندارد از همه جهات در دستور کار قرار دارد.
این وزارتخانه همچنین جزئیات تخصیص بودجه را تشریح کرده و گفته است از مجموع اعتبار اختصاصیافته، ۱ میلیارد و ۸۴۸ میلیون و ۴۱۵ هزار لیر به پروژههای در حال اجرا، ۳۵ میلیون و ۳۸۱ هزار لیر به پروژههای مطالعاتی و ۳ میلیارد و ۴۰ میلیون و ۲۰۳ هزار و ۹۹۰ لیر به پروژههای جدید اختصاص داده شده است.
وزارت بازرگانی ترکیه گزارش کرده تمرکز بر سرمایهگذاری در مدرنسازی گمرکها با هدف پاسخگویی بدون وقفه به افزایش تردد مسافر و خودرو، افزایش ترجیحپذیری در تجارت خارجی، سریعتر و مؤثرتر شدن روندهای صادرات و بهبود فرآیندهای گمرکی و مسیرهای لجستیکی انجام میشود.
این وزارتخانه همچنین اعلام کرده سرمایهگذاریها در حوزههایی مانند تقویت زیرساخت فناوری، تسریع فرآیندهای بازرسی، فعالسازی تحلیل ریسک مبتنی بر داده و افزایش امنیت میدانی، به دستیابی به موفقیتهای مهم در مبارزه با قاچاق کمک کرده است.
بر اساس این گزارش، تأسیسات مدرن و سامانههای امنیتی یکپارچه که در گمرکها ایجاد شدهاند، نقش بازدارندهای نهتنها در برابر قاچاق سنتی کالا، بلکه در برابر قاچاق مواد مخدر، سلاح، سوخت، آثار تاریخی و فعالیتهای جرایم سازمانیافته ایفا میکنند.
طبق اعلام وزارت بازرگانی ترکیه، در چارچوب تقویت زیرساخت فناوریِ محوطههای گمرکی، «پروژه سامانههای ملی اسکن MİLTAR که نصب و گسترش آن ادامه دارد، با هدف تولید فناوریهای پیشرفته نسل جدید با امکانات داخلی و ملی و کاهش وابستگی خارجی در حوزه فناوری دنبال شده است.
بر اساس این اطلاعات، از سال ۲۰۲۲ تاکنون ۱۶ سامانه در محوطههای گمرکیِ کاپیکوله، هابور، جیلوه گوزو، گوربولاغ و اونجو پینار و نیز در بنادر پرترافیکی مانند مرسین، آمبارلی و سامسون نصب و راهاندازی شده و به بهرهبرداری رسیده است.
این وزارتخانه همچنین اعلام کرده سامانههای اسکن خودرو و کانتینر که در حال حاضر فعال هستند اما به پایان عمر مفید خود نزدیک شدهاند، قرار است طی سال جاری با سامانههای MİLTAR نوسازی شوند. طبق گزارش ارائهشده، متناسب با نیازهایی که در نتیجه این نوسازیها به وجود آمده، اقداماتی مانند توسعه محوطهها، ساخت ساختمانهای خدماتیِ نوسازیشده و ایجاد تنظیمات فیزیکی لازم برای کنترل و نظارت مناسبتر کالا از جمله ساخت آشیانههای بازرسی و سکوهای معاینه نیز انجام میشود.
بر پایه همین گزارش، علاوه بر موارد فوق، گذرگاههای گمرکی به سامانههای دوربین مداربسته پیشرفته، دستگاههای تصویربرداری ایکسری برای اسکن خودرو و بار، سامانههای پلاکخوان و سیستمهای تصویربرداری از زیر خودرو مجهز میشوند.
وزارت بازرگانی ترکیه گزارش کرده در چارچوب پروژهها، در بسیاری از گذرگاههای گمرکی در حوزه زیرساخت، مدرنسازی و افزایش ظرفیت، پیشرفتهای مهمی حاصل شده است. بر اساس این گزارش، با توجه به اینکه پس از تغییر رژیم در سوریه تلاشها برای ثبات و بازسازی این کشور شدت گرفته و انتظار میرود رفتوآمد در گذرگاههای مرزی افزایش یابد، گذرگاههای گمرکی میان دو کشور صرفاً سازههای فیزیکی برای عبور و مرور تلقی نشده و بهعنوان تضمینی برای ثبات منطقهای، توسعه اقتصادی، کمکهای انسانی و امنیت ارزیابی میشوند.
طبق این گزارش، با پیشبینی اینکه تحولات جاری در سوریه در سال ۲۰۲۶ بازتاب مثبتی بر تجارت مرزی خواهد داشت، به نوسازی گذرگاههای گمرکیِ موجود در این منطقه اولویت داده شده است.
وزارت بازرگانی ترکیه همچنین اعلام کرده با تکمیل مدرنسازی گمرک جیلان پینار، تاکنون در مجموع در ۷ گذرگاه مرزی در امتداد مرز سوریه عملیات ساخت و مدرنسازی انجام شده است.
بر اساس اطلاعات ارائهشده، گمرک نصیبین در استان ماردین که با تأسیسات مدرن نوسازی شده و ساخت آن در سال ۲۰۱۱ تکمیل شده است، در حال حاضر خدمات گمرک داخلی ارائه میدهد و این نقطه زیرساختی را در خود دارد که در صورت گشایش گذرگاهی در منطقه قامشلی سوریه، قابل بهرهبرداری عملیاتی خواهد بود.
این گزارش همچنین آورده است در گمرک جیلوه گوزو که در سال ۲۰۰۷ مدرنسازی و تکمیل شده، عملیات تفکیک در حال اجراست و هدف از آن، جدا کردن مسافران و خودروهای مسافری از محوطه تردد کامیونها و ایجاد یک محوطه مستقل برای مسافران است.
طبق گزارش وزارت بازرگانی ترکیه، در سال ۲۰۱۸ در گذرگاه کارکامیش و در سال ۲۰۱۹ در گذرگاه زیتیندالی، تأسیسات موقت تکمیل و به بهرهبرداری رسیده و در هر دو گذرگاه، فعالیتها برای ساخت تأسیسات دائمی ادامه دارد. بر اساس همین اطلاعات، در گمرک چوبانبی سالنهای جدید مسافری تکمیل شده و در گمرک اونجو پینار نیز که محوطه کامیون آن در سال ۲۰۲۰ به پایان رسیده، مطالعات پروژه برای نوسازی ساختمانهای خدماتی ادامه پیدا کرده است.
این گزارش افزوده است برای آنکه گمرک یایلاداغی که حدود ۱۱ سال بسته بوده، بتواند در تأسیسات جدید و مدرن فعالیت کند، کارها همچنان در جریان است. همچنین اعلام شده است برای گمرک آقچاقلعه قرار است افزایش ظرفیت قابل توجهی در آن انجام شود، تکمیل مطالعات مدرنسازی مورد انتظار است.
بر اساس گزارش وزارت بازرگانی ترکیه، در برخی گذرگاههای گمرکی مرزی با کشورهای دیگر نیز پروژههای مدرنسازی اجرا میشود. در همین چارچوب اعلام شده است در گمرک گوربولاغ در مرز ایران، عملیات ساختوساز سال گذشته تکمیل شده و قرار است افتتاح رسمی آن در سال جاری انجام گیرد.
طبق همین گزارش، فرآیند مزایده مربوط به ساخت گمرک اوزوملو نیز تکمیل شده است. همچنین در این گزارش گفته شده با توجه به اینکه با گشایش کریدور زنگزور در سال جاری انتظار افزایش تراکم وجود دارد، کارها برای افزایش ظرفیت گمرک دیلوجو ادامه دارد و در چارچوب روند عادیسازی با ارمنستان نیز برنامهریزی شده است سازههای موقت در گمرک آلیجان به بهرهبرداری برسد.
در ادامه این گزارش آمده است درباره گشایش گمرک گلینجیک در شهرستان باشقلعه استان وان، با طرف ایرانی در خصوص محل استقرار گذرگاه به توافق رسیدهاند و پس از اتخاذ تصمیم برای افتتاح این گذرگاه، انتظار میرود مطالعات مربوط به پروژه آغاز شود.
