هشدار سازمان ملل: افغانستان با یکی از شدیدترین بحران‌های آبی سال‌های اخیر مواجه است

در پی تشدید تغییرات اقلیمی، سازمان ملل هشدار داده است که افغانستان با یکی از جدی‌ترین بحران‌های آبی سال‌های اخیر، به‌دلیل کاهش بارندگی، ذوب‌ کم‌سابقه‌ برف‌ها و تداوم گرمای شدید در سراسر کشور، روبه‌رو شده است.

مزرعه‌ای خشک‌شده در ولایت بلخ / عکس: Reuters / Reuters

دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) در تازه‌ترین گزارش خود از تشدید بحران آب در افغانستان خبر داده و اعلام کرده است که سطح بارندگی در بسیاری از ولایات این کشور به‌شدت پایین‌تر از حد معمول است.

این گزارش می‌افزاید که اگرچه در برخی مناطق افغانستان میزان بارندگی به میانگین نزدیک شده، اما در مجموع، حجم بارش‌ها در سطح کشور به شکل نگران‌کننده‌ای کمتر از حد نرمال بوده است. در کنار آن، میزان ذوب برف در حوضه‌های آبی نیز کمتر از حد انتظار گزارش شده و روند نزولی دارد که به کمبود آب دامن زده است. 

ولایات مختلف افغانستان زیر فشار بحران اقلیمی و کم‌آبی

بر اساس اطلاعات شاخص پایداری کشاورزی (ASI)، رشد پوشش گیاهی در بسیاری از مناطق افغانستان به طور محسوسی کاهش‌یافته و نشانه‌هایی از آغاز خشکسالی شدید دیده می‌شود. همچنین، رطوبت خاک در عمق ریشه‌ها در اغلب مناطق کشور به جز در بخش‌هایی از شمال و شمال شرق در سطوح بحرانی قرار دارد.

گزارش اوچا تأکید دارد که این وضعیت، کشاورزی افغانستان را که معیشت میلیون‌ها نفر به آن وابسته است، با خطرات جدی مواجه کرده است.

در همین حال، دمای سطح زمین در بیشتر ولایات افغانستان بالاتر از میانگین فصلی گزارش شده است. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که در ماه‌های پیش رو نیز دمای بالا و بارندگی کمتر از حد نرمال ادامه خواهد داشت؛ وضعیتی که می‌تواند به وخامت بیشتر بحران آب و کاهش بیشتر محصولات زراعتی منجر شود. 

بر اساس این گزارش، ولایت‌های فاریاب و جوزجان در شمال افغانستان از جمله مناطقی هستند که بیش‌ترین تأثیر را از کاهش بارندگی و افزایش دما متحمل شده‌اند. همچنین ولایت‌های هلمند در جنوب، هرات در غرب، کندز در شمال‌شرق و ننگرهار در شرق نیز از جمله مناطق در معرض خطر شدید ارزیابی شده‌اند.

افغانستان در چند سال اخیر شاهد خشکسالی‌های مکرر و کاهش بارندگی بوده که نه‌تنها منابع آب زیرزمینی را کاهش داده؛ بلکه دسترسی بسیاری از شهروندان به آب آشامیدنی سالم را با چالش مواجه کرده است. افزون بر آن، خطر وقوع سیلاب‌های ناگهانی نیز در حال افزایش است.

گزارش سازمان ملل همچنین یادآور می‌شود که افغانستان، باوجودآنکه سهم ناچیزی در تولید گازهای گلخانه‌ای و تغییرات اقلیمی دارد، از جمله کشورهای بسیار آسیب‌پذیر در برابر پیامدهای اقلیم جهانی به شمار می‌رود.