رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، روز جمعه، ۲۹ مه با شرکت در برنامهای تحت عنوان «از فتح استانبول تا فتح دلها» که توسط شاخه استانبول حزب حاکم عدالت و توسعه در مرکز کنگره خلیج برگزار شد، ۷۵۳مین سالگرد فتح استانبول که در آن زمان قسطنطنیه نام داشت، توسط امپراتوری عثمانی را گرامی داشت. وی در این سخنرانی، فتح سال ۱۴۵۳ میلادی را نه تنها یک پیروزی نظامی برجسته، بلکه تحولی بنیادین توصیف کرد که موجب احیا، بازسازی و برقراری امنیت در این شهر شد.
رئیسجمهور ترکیه در ابتدای سخنان خود با ادای احترام به پدیدآورندگان این رویداد تاریخی گفت که در این روز پرمعنا، با طلب رحمت، یاد تمام نیاکانمان را که ۵۷۳ سال پیش در فتح استانبول شرکت کردند و در این شهر شهید یا جانباز شدند، گرامی میدارم. من همچنین با احترام از آن فرمانده باشکوهی که استانبول را در سن ۲۱ سالگی فتح کرد، یاد میکنم. ۷۵۳مین سالگرد این فتح مبارک و فرخنده باد.
اردوغان با تشریح ابعاد تاریخی این واقعه اظهار داشت که فتح استانبول صرفاً یک پیروزی بزرگ یا رویدادی برای آغاز و پایان یک عصر تاریخی نبود، بلکه به معنای تبدیل تاریکی به روشنایی در استانبول به عنوان نور چشم جهان بود. به گفته او، این رویداد منجر به برقراری صلحی پایدار، ترویج مدارا میان پیروان ادیان و پیشینههای مختلف و احیای مجدد شهری شد که پیش از آن رو به انحطاط و افول نهاده بود.
وی در ادامه با استناد به اظهارات خلیل اینالجیک، مورخ برجسته و فقید ترک، یادآور شد که سلطان محمد دوم (ملقب به سلطان محمد فاتح) با تلاشهای شبانهروزی خود و از طریق تاسیس بنیادها و نهادهای عمومی، قسطنطنیه را به یک شهر باشکوه ترکی-اسلامی تبدیل کرد. رئیسجمهور ترکیه همچنین به حدیثی نبوی اشاره کرد که در ادبیات اسلامی به این واقعه پیوند خورده است؛ قسطنطنیه قطعاً فتح خواهد شد. چه نیکو فرماندهی است آن فرمانده که آن را فتح میکند و چه نیکو لشکری است آن لشکر که آن را فتح میکند.
اردوغان این واقعه را درخشانترین حلقه از زنجیره پیروزیهای تاریخی برشمرد که آغاز آن به نبرد ملازگرد در سال ۱۰۷۱ میلادی بازمیگردد و آن را نمادی از توانمندیهای ملت ترک در مسیر دستیابی به آرمانهایشان دانست. وی در بخش دیگری از سخنانش به ماجرای تاریخی انتقال کشتیهای عثمانی از راه خشکی به داخل منطقه شاخ طلایی (خلیج) اشاره کرد و آن را مظهر عزم راسخ و ایمان سلطان محمد فاتح به پیروزی قلمداد نمود.
رئیسجمهور ترکیه با نور چشم جهان خواندن استانبول برای ملت ترک از سال ۱۴۵۳ تاکنون، به نقد مواضع جریانهایی پرداخت که به گفته وی همچنان با میراث این فتح مخالفت میکنند. وی تصریح کرد که هرگونه تلاش برای تغییر وضعیت یا انتقاد از هویت تاریخی استانبول، نشاندهنده باز بودن یک پرونده و اختلاف حلنشده تاریخی با اصل واقعه فتح است.
اردوغان در پایان سخنرانی خود تاکید کرد که ترکیه با الهام گرفتن از ارزشهای این فتح تاریخی، به محافظت از استانبول به عنوان میراث سلطان محمد فاتح برای دستیابی به اهداف آینده ادامه خواهد داد.
وی با یادآوری اراده قاطع سلطان عثمانی در فتح این شهر گفت: اگر ما واقعاً باور داشته باشیم، کار کنیم و در مواجهه با سختیها پایداری به خرج دهیم، هیچ وظیفهای وجود ندارد که نتوانیم آن را به سرانجام برسانیم و هیچ هدفی نیست که نتوانیم به آن دست یابیم.
