حملات آمریکا و اسرائیل طی روزهای اخیر چندین شهر در ایران را هدف قرار داده و نشانهای از کاهش آن مشاهده نمیشود. این تحولات در حالی رخ میدهد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرده واشنگتن برای پایان دادن به جنگ در حال گفتوگو با ایران است.
ترامپ گفت دولت او با یک فرد سطح بالا در تماس است و هشدار داد در صورت شکست مذاکرات طی پنج روز آینده، به بمباران با تمام توان ادامه خواهند داد.
در مقابل، تهران هرگونه انجام گفتوگو و مذاکره را رد کرده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اعلام کرد که با ترامپ گفتوگو کرده و با وجود آنکه واشنگتن احتمال دستیابی به توافق را مطرح میکند، اسرائیل به حملات خود علیه ایران و لبنان برای حفاظت از این کشور ادامه خواهد داد.
بامداد سهشنبه، ایران با موشکها و پهپادها اهدافی در اسرائیل و کشورهای عربی حوزه خلیج را هدف قرار داد. نیروهای امدادی اسرائیل تصاویری از یک ساختمان آسیبدیده در شمال این کشور منتشر کردند، اما گزارشی از تلفات جانی ارائه نشد.
همزمان، رسانههای دولتی لبنان گزارش دادند که اسرائیل طی شب هفت حمله هوایی به جنوب بیروت انجام داده است؛ موضوعی که نشاندهنده گسترش دامنه درگیری است.
تردیدها درباره چشمانداز گفتوگوهای آمریکا و ایران
وبسایت آکسیوس به نقل از یک مقام اسرائیلی که نامش فاش نشده، گزارش داد فرد مورد گفتوگوی ترامپ، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، بوده است.
بر اساس این گزارش، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، مذاکرهکنندگان آمریکایی، ممکن است در همین هفته با هیئتی از ایران در پاکستان دیدار کنند و احتمال دارد جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، نیز به این مذاکرات بپیوندد.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، این گزارشها را رد نکرد و گفت: گمانهزنی درباره نشستها نباید تا زمانی که بهطور رسمی از سوی کاخ سفید اعلام نشده، قطعی تلقی شود.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اعلام کرد پیامهایی از برخی «کشورهای دوست» دریافت شده که نشان میدهد آمریکا خواستار مذاکراتی برای پایان دادن به جنگ است، اما تأکید کرد چنین گفتوگوهایی انجام نشده است.
ترامپ عقبنشینی کرد
پس از آنکه ترامپ از تهدید خود برای هدف قرار دادن زیرساختهای برق ایران عقبنشینی کرد، برخی کشورهای همسایه ایران واکنش مثبتی نشان دادند.
ایران پیشتر تهدید کرده بود در پاسخ، از مینهای دریایی استفاده خواهد کرد و زیرساختهای برق و آب در منطقه را هدف قرار خواهد داد.
دنی سیترینوویچ، تحلیلگر امنیتی و کارشناس پیشین اطلاعاتی اسرائیل در امور ایران، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: ترامپ عقبنشینی کرد، درک این موضوع روشن است که حمله به زیرساختهای انرژی ایران، واکنشی مستقیم و قابلتوجه را در پی خواهد داشت.
در همین حال، هزاران نیروی تفنگدار دریایی آمریکا به خاورمیانه اعزام میشوند تا حضور این کشور را تقویت کنند. این اقدام پس از گمانهزنیها درباره احتمال عملیات زمینی برای تصرف داراییهای نفتی ایران یا بازگشایی اجباری تنگه هرمز صورت میگیرد.
تهدیدی بزرگ برای اقتصاد
با آغاز حملات آمریکا و اسرائیل، ایران در واکنش، تردد در تنگه هرمز، گذرگاهی که حدود یکپنجم نفت خام جهان از آن عبور میکرد، را محدود کرده و اهدافی در تأسیسات انرژی خلیج، سفارتخانههای آمریکا و همچنین در اسرائیل را هدف قرار داده است.
فاتح بیرول، رئیس آژانس بینالمللی انرژی، هشدار داد که در صورت طولانی شدن جنگ، کاهش عرضه روزانه نفت میتواند به بحرانی منجر شود که از مجموع شوکهای نفتی دهه ۱۹۷۰ و جنگ اوکراین نیز شدیدتر باشد.
قیمت نفت در پی این درگیریها به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید، اما پس از اظهارات ترامپ کاهش یافت.
همزمان، بازارهای آسیایی روز سهشنبه رشد کردند؛ روندی که پس از افزایش شاخصها در اروپا و والاستریت در پی اظهارات ترامپ مشاهده شد.
ترامپ همچنین اعلام کرد که نقاط توافق مهمی با مذاکرهکنندگان ایرانی حاصل شده است و افزود شروط آمریکا شامل کنار گذاشتن هرگونه برنامه هستهای و تحویل ذخایر اورانیوم غنیشده از سوی ایران است.
کارزار زمینی در لبنان
ترامپ در روزهای اخیر زمانبندیها و اهداف متفاوتی برای این جنگ مطرح کرده است. او روز جمعه گفته بود در حال بررسی کاهش عملیات است، اما سپس تهدید کرد که نیروگاههای برق ایران که تعداد آنها بیش از ۹۰ مورد است را هدف قرار خواهد داد.
در لبنان، اسرائیل کارزار زمینی خود علیه حزبالله مورد حمایت ایران را گسترش داده و اعلام کرده هفتهها درگیری در پیش خواهد بود. این کشور بار دیگر جنوب بیروت را هدف قرار داد و مدعی شد دو عضو حزبالله را اسیر کرده است.
بر اساس اعلام وزارت بهداشت لبنان، حملات اسرائیل در این کشور بیش از هزار کشته و بیش از یک میلیون آواره برجای گذاشته است.
همچنین، بر اساس دادههای خبرگزاری فعالان حقوق بشر مستقر در آمریکا، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران دستکم ۳۲۳۰ کشته در ایران بر جای گذاشته که ۱۴۰۶ نفر از آنها غیرنظامی بودهاند. خبرگزاری فرانسه اعلام کرده که به محلهای حمله دسترسی ندارد و نمیتواند این آمار را بهطور مستقل تأیید کند.
