کشتی تحقیقاتی «اوروچ رئیس» (Oruç Reis)، که یکی از کشتی‌های ناوگان تحقیقاتی ترکیه است، با هدف اکتشاف نفت و گاز طبیعی به سمت سواحل سومالی حرکت کرده است. این مأموریت، در چارچوب برنامه ملی انرژی و منابع معدنی ترکیه صورت گرفته که از سال ۲۰۱۶ با هدف افزایش استقلال انرژی و استفاده از ظرفیت‌های داخلی آغاز شده است.

مراسم بدرقه اوروچ رئیس در استانبول

رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، همراه با وزیر انرژی و منابع طبیعی، آلپ‌ارسلان بایراقدار، در مراسمی که در دفتر کار دولما‌باغچه استانبول برگزار شد، کشتی اوروچ رئیس را بدرقه کرد. این کشتی که پیش از این در دریای مدیترانه برای اکتشافات نفت و گاز فعالیت داشت، اکنون عازم سواحل سومالی شده است تا در مناطقی که به ترکیه مجوز داده شده است، به انجام تحقیقات بپردازد.

اردوغان در این مراسم، با کاپیتان کشتی، یاشار اوزکان، به صورت تلفنی گفتگو کرد و برای او و خدمه کشتی آرزوی موفقیت کرد. وی اظهار داشت: این مأموریت علاوه بر بعد اقتصادی، نمادی از برادری و همکاری نزدیک ترکیه و سومالی در دریای آزاد است. وی افزود: ناوگان ما، شامل ناوچه‌ها و کشتی‌های پشتیبانی، در این مأموریت همراه اوروچ رئیس خواهند بود و به تحقق اهداف این همکاری استراتژیک کمک خواهند کرد.

نقش سیاست انرژی در توسعه ناوگان ترکیه

ترکیه با پیاده‌سازی سیاست انرژی ملی خود، توانسته است ناوگان تحقیقاتی و اکتشافی قدرتمندی را در زمینه انرژی ایجاد کند. از جمله کشتی‌های این ناوگان می‌توان به «اوروچ رئیس» و «بارباروس خیرالدین پاشا» در بخش تحقیقات و همچنین کشتی‌های حفاری «فاتح»، «یاووز»، «قانونی» و «عبدالحمیدخان» اشاره کرد که در انجام عملیات‌های حفاری در مناطق مختلف از جمله دریای مدیترانه و دریای سیاه فعالیت دارند.

کشتی اوروچ رئیس که از بندر فلیوس در شمال ترکیه به سمت سواحل سومالی حرکت کرده است، نخستین مأموریت فرامنطقه‌ای خود را در این چارچوب آغاز کرده است. این کشتی به‌طور کامل در کارخانه‌های کشتی‌سازی ترکیه ساخته شده و از مراحل طراحی تا تولید، همگی به‌دست متخصصان ترکیه‌ای انجام شده است.

مأموریت اوروچ رئیس در سومالی

بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده، اوروچ رئیس در ماه اکتبر به سواحل سومالی خواهد رسید و به مدت ۷ ماه به جمع‌آوری داده‌ها از سه منطقه مجوز داده‌شده در سواحل این کشور خواهد پرداخت. این داده‌ها شامل اطلاعات دو و سه‌بعدی از زیر بستر دریای سومالی است که برای ارزیابی پتانسیل نفت و گاز طبیعی این مناطق استفاده خواهد شد. این اطلاعات در مرکزهای تحقیقاتی در آنکارا تحلیل خواهند شد و بر اساس نتایج، عملیات حفاری در نقاط مورد نظر آغاز خواهد شد.

همکاری استراتژیک ترکیه و سومالی در حوزه انرژی

این مأموریت بخشی از همکاری‌های استراتژیک ترکیه و سومالی در حوزه انرژی است که در سال ۲۰۲۴ با امضای تفاهم‌نامه‌های همکاری میان دو کشور به اجرا درآمده است. بر اساس این تفاهم‌نامه‌ها، ترکیه مجوز بهره‌برداری از سه منطقه در آب‌های سومالی را برای انجام عملیات‌های اکتشاف نفت و گاز دریافت کرده است. هر یک از این مناطق دارای وسعتی معادل ۵ هزار کیلومتر مربع هستند که اوروچ رئیس در آن‌ها به فعالیت خواهد پرداخت.

این همکاری نه تنها از جنبه اقتصادی برای ترکیه اهمیت دارد، بلکه نشان‌دهنده قدرت ترکیه در زمینه دیپلماسی انرژی و نقش فعال این کشور در بازار انرژی جهانی است. ترکیه با بهره‌گیری از توانمندی‌های ناوگان انرژی خود، توانسته است جایگاه مهمی در اکتشافات فرامرزی به‌دست آورد و هم‌زمان با توسعه روابط استراتژیک خود با کشورهای مختلف، به اهداف بلندمدت خود در زمینه تأمین انرژی نزدیک‌تر شود.
در طول مأموریت اوروچ رئیس، این کشتی توسط ناوگان دریایی ترکیه حمایت خواهد شد.

ویژگی‌های فنی اوروچ رئیس

اوروچ رئیس یکی از پیشرفته‌ترین کشتی‌های تحقیقاتی جهان است که در سال ۲۰۱۷ به ناوگان ترکیه پیوسته است. این کشتی با ۸۷ متر طول، ۲۳ متر عرض و ۳۴ متر ارتفاع، قابلیت انجام تحقیقات پیچیده در زمینه اکتشاف منابع طبیعی زیر دریا را داراست. از مهم‌ترین ویژگی‌های فنی این کشتی می‌توان به قابلیت انجام تحقیقات دو و سه‌بعدی اشاره کرد.

اوروچ رئیس دارای سیستم‌های پیشرفته‌ای برای جمع‌آوری داده‌های زیر بستر دریا است که تاکنون در مأموریت‌های خود در دریای مدیترانه و دریای سیاه داده‌های بسیار ارزشمندی را جمع‌آوری کرده است. این کشتی تاکنون بیش از ۹ هزار کیلومتر مربع داده دو‌بعدی و ۱۳ هزار کیلومتر مربع داده سه‌بعدی جمع‌آوری کرده است.

این مأموریت فرامرزی ترکیه در سومالی، بخشی از برنامه‌های گسترده‌تر این کشور برای دستیابی به منابع انرژی جدید و کاهش وابستگی به منابع خارجی است. ترکیه با توسعه ناوگان تحقیقاتی خود و استفاده از ظرفیت‌های دیپلماسی انرژی، در مسیر تبدیل شدن به یکی از بازیگران کلیدی بازار جهانی انرژی قرار دارد. موفقیت مأموریت اوروچ رئیس در سواحل سومالی، می‌تواند گامی مهم در جهت تحقق این اهداف باشد.