عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در گفتوگو با خبرنگاران در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد اعلام کرد که تهران در دیدارهای دیپلماتیک خود در نیویورک، شروط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و پیشرفت مذاکرات را مطرح و از این شروط دفاع کرده است.
عراقچی گفت این شروط در شورای عالی امنیت ملی ایران تعیین شده و در دیدار با میانجیها بهطور کامل تشریح و از طریق آنها به طرف آمریکایی منتقل شده است.
وی گفت: در همه این دیدارها، خط اصلی ما بیان شروط ایران برای باز شدن تنگه هرمز و برای پیشرفت مذاکرات بود؛ شروطی که در شورای عالی امنیت ملی تعیین شده است.
وزیر امور خارجه ایران افزود: موظف بودیم این شروط را در اینجا تبیین و ارائه کرده و از آنها دفاع کنیم. الحمدلله این کار در همه ملاقاتهایی که داشتیم بهصورت رسمی انجام شد. در ملاقاتهایی که با میانجیگران داشتیم، این شروط بهطور کامل منتقل، توضیح و تشریح شد و آنها نیز این موارد را به طرف آمریکایی منتقل کردند.
عراقچی با اشاره به واکنش دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به پیشنهاد تهران گفت: اولین واکنش را از رئیسجمهور آمریکا دیدیم، ولی هنوز از میانجیها چیزی به ما منتقل نشده است. البته رئیسجمهور آمریکا هم حرفهای خوب و نیز حرفهای نقیض زیادی زده که متأسفانه زیاد از ایشان شنیده میشود.
وی افزود: ما منتظر هستیم نظرات قطعی توسط واسطهها به ما منتقل شود و بر اساس آن تصمیم خواهیم گرفت.
عراقچی تأکید کرد: بههرحال، شروط ما مشخص است و هرگونه حرکت رو به جلو برای باز شدن تنگه هرمز منوط به محقق شدن این شروط است و از آنها هم کوتاه نخواهیم آمد.
بر اساس پیشنهاد تهران که از طریق قطر به واشنگتن منتقل شده، در صورت تحقق شروط ایران، تردد عادی در تنگه هرمز میتواند ظرف هفت روز از سر گرفته شود. این شروط شامل پایان درگیریها در لبنان، آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران، لغو تحریمهای نفتی و پایان محاصره دریایی آمریکا است. مقامهای ایرانی همچنین پایان درگیریها در یمن را از دیگر مطالبات تهران اعلام کردهاند.
ترامپ روز شنبه اعلام کرد پیشنهاد تهران را رد کرده است، اما همزمان گفت همچنان برای رسیدن به توافق آمادگی دارد.
رئیسجمهور آمریکا در گفتوگو با خبرنگاران گفت: آنها میخواهند توافقی انجام دهند که تنگه فوراً باز شود، چون بهشدت در حال شکست خوردن هستند. آنها میخواهند توافق کنند و فکر میکنم اشکالی ندارد. من هم توافق کردن را دوست دارم.
عراقچی درباره چشمانداز پیشرو گفت: چشمانداز برای مردم ایران، چشمانداز روشنی است. مردم ایران قدرت خودشان را هم در عرصه نظامی، هم در عرصه دیپلماتیک و هم در عرصه اقتصادی و مقابله با تحریمها نشان دادهاند.
وزیر امور خارجه ایران ادامه داد: فقط یک راهحل مذاکرهشده میتواند آنها را از این بنبست خارج کند. این موضع ماست. بسیاری از کشورها در این موضع با ما همراهی دارند و آن را درک میکنند.
تنگه هرمز، یکی از مسیرهای اصلی انتقال انرژی در جهان، در ماههای اخیر به یکی از محورهای درگیری میان ایران و آمریکا تبدیل شده است. دو طرف در ماه ژوئن یادداشت تفاهمی با هدف پایان دادن به جنگ، بازگشایی تنگه و آغاز مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران امضا کردند، اما این توافق مدت کوتاهی بعد فروپاشید.
طبق گزارشها، توافق پس از آن از هم پاشید که ایران به کشتیهای تجاریای که به گفته تهران از مسیر مورد تأیید این کشور در تنگه منحرف شده بودند، شلیک کرد. ایران با استناد به ملاحظات امنیتی و حاکمیتی، عبور کشتیها از تنگه را مشروط به دریافت مجوز کرده و آمریکا نیز در مواردی در واکنش به حملات به کشتیها، مناطقی در سواحل ایران را هدف قرار داده است.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، نیز در دیدار با آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، در نیویورک گفت که ایران میز مذاکره را ترک نکرده است، اما با توجه به تجربههای گذشته، دیگر به ایالات متحده اعتماد ندارد.
عراقچی پیشتر در سازمان ملل نیز گفته بود اکنون آمریکا باید درباره پیشنهاد تهران تصمیم بگیرد و تأکید کرده بود: اکنون انتخاب با ایالات متحده است. ایران اجبار، تهدید یا ارعاب را نمیپذیرد و ایران تحت فشار از حقوق حاکمیتی خود چشمپوشی نخواهد کرد.
حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران ایران، نیز در گفتوگو با خبرگزاری تسنیم، نزدیک به این نهاد گفته است که تا زمانی که هفت شرط ایران محقق نشود، مجازات آمریکا را متوقف نخواهند کرد.
وی همچنین پایان درگیریها در یمن را یکی از شروط تهران عنوان کرده است.
در همین حال، فیصل بن فرحان آل سعود، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، در سازمان ملل جامعه بینالمللی را به کوتاهی در انجام مسئولیت خود برای باز نگه داشتن تنگه هرمز و بابالمندب متهم کرد.
وی گفت که پادشاهی عربستان استفاده هر طرفی از این گذرگاههای حیاتی بهعنوان ابزاری برای فشار، تهدید یا آسیب رساندن به منافع کشورها را رد میکند و بر اهمیت این مسیرها برای امنیت انرژی جهانی تأکید کرد.
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، نیز اعلام کرد مسکو آماده کمک به تثبیت اوضاع در منطقه است.
لاوروف گفت: روسیه، همراه با دیگر کشورهای مسئول، آماده است بهصورت سازنده در تثبیت این منطقه دارای اهمیت راهبردی مشارکت کند.
