تروئیکای اروپایی شامل فرانسه، آلمان و بریتانیا با صدور بیانیهای مشترک در نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی از گزارش جدید رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، درباره برنامه هستهای ایران قدردانی کردند و بر ضرورت دسترسی و نظارت کامل آژانس بر فعالیتهای هستهای ایران تأکید کردند.
در این بیانیه آمده است که در ژوئن ۲۰۲۵ شماری از تأسیسات هستهای ایران هدف حملات نظامی قرار گرفته و تروئیکای اروپایی در این حملات دخیل نبودهاند.
به استناد این بیانیه، سطح تشدید فعالیتهای هستهای ایران بیسابقه توصیف شده است. در این بیانیه آمده است که بر پایه ارقام ذکرشده، تا ۱۳ ژوئن ۲۰۲۵ مجموع ذخایر اورانیوم غنیشده ایران ۴۸ برابر سقف برجام گزارش شده، ذخیره اورانیوم تا غنای ۶۰ درصد به بیش از ۴۴۰ کیلوگرم رسیده و میزان مواد با غنای بالا از مقدار تعریفشده توسط آژانس فراتر رفته است.
در متن یادشده تأکید میشود ایران تنها کشور فاقد سلاح هستهای است که تا این سطح غنیسازی انجام میدهد و توجیه غیرنظامی معتبری برای این سطح از غنیسازی ارائه نشده است.
تروئیکای اروپایی در ادامه میگوید از میانه ژوئن پیوستگی دانستههای آژانس درباره موجودی مواد هستهای در ایران از دست رفته و کل ذخایر اورانیوم غنیشده قابل حسابرسی نبوده است. همچنین یادآوری میشود که آژانس پیشتر پیوستگی اطلاعات درباره تولید و موجودی سانتریفیوژها، روتورها، آبسنگین و... را از دست داده بود.
بیانیه با اشاره به نامه ۱۲ ژوئن ۲۰۲۵ ایران درباره قصد ایجاد تأسیسات جدید غنیسازی با نام تأسیسات غنیسازی سوخت اصفهان و عدمپذیرش مجدد بازرسان، میافزاید آژانس نتوانسته این تأسیسات را بازرسی کند و حتی درباره ساختهشدن آن نیز اطمینان ندارد؛ حالآنکه در برجام قید شده بود همه فعالیتهای غنیسازی باید صرفاً در نطنز انجام گیرد.
به گفته تروئیکا، در حال حاضر نظارت آژانس بر برنامه هستهای ایران تقریباً نزدیک به صفر است و هزاران کیلوگرم اورانیوم غنیشده طی نزدیک به سه ماه راستیآزمایی نشده باقی مانده است.
در این چارچوب، بیانیه خواستار دسترسی کامل آژانس به همه تأسیسات، از جمله مراکزی که در حملات آسیب دیدهاند و ازسرگیری فوری اجرای موافقتنامه جامع پادمان شده است.
بیانیه همچنین، به تصویب قانونی برای تعلیق همکاری با آژانس در مجلس ایران اشاره و آن را ناقض تعهدات ذیل انپیتی توصیف کرده و بر لزوم جمعبندی سریع گفتوگوهای ایران و آژانس برای بازگشت کامل بازرسیها تأکید میکند.
تروئیکای اروپایی در بخش دیگری از بیانیه با اشاره به عدم پایبندی مستمر ایران به تعهدات برجامی از سال ۲۰۱۹، روندهای دیپلماتیک گذشته از جمله فعالسازی سازوکار حل اختلاف در ژانویه ۲۰۲۰، مذاکرات سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ برای احیای برجام و همچنین پیشنهادهای ارائهشده در سال ۲۰۲۲ را یادآور میشود.
این سه کشور اعلام کردند که در ماه جولای سال جاری یک تمدید محدود و یکباره برای جلوگیری از بازگشت خودکار تحریمها پیشنهاد داده بودند، مشروط بر آنکه ایران گفتوگوهای مستقیم و بدون پیششرط با آمریکا را از سر بگیرد، به تعهدات پادمانی خود بازگردد و درباره ذخایر اورانیوم با غنای بالا اقدام کند؛ اما این پیشنهاد از سوی تهران پذیرفته نشد.
بر همین اساس، تروئیکا تصریح کرده است که در ۲۸ آگوست مکانیسم بازگشت خودکار تحریمها موسوم به «مکانیسم ماشه» را ذیل قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت فعال کرده و اکنون یک مهلت ۳۰ روزه تا بازگشت قطعنامههای تعلیقشده باقی مانده است.
این سه کشور تأکید کردند که پیشنهاد یادشده همچنان روی میز است و از ایران خواستند بیدرنگ گامهای عملی و قابلسنجش برای نشاندادن جدیت خود در مسیر راهحل دیپلماتیک بردارد.
در پایان، تروئیکای اروپایی از شورای حکام خواست پیام واحدی در تأکید بر لزوم بازگرداندن دسترسی کامل آژانس و پایبندی ایران به موافقتنامه پادمان انپیتی ارسال کند و از مدیرکل نیز خواست گزارشهای منظم و در صورت نیاز فوقالعاده درباره تحولات برنامه هستهای ایران منتشر کند.
