سقوط بازارها و جهش نفت پس از اولتیماتوم ۴۸ ساعته ترامپ به ایران درباره تنگه هرمز
با تشدید تنشها میان آمریکا و ایران بر سر تنگه هرمز، بازارهای جهانی سقوط و قیمت نفت افزایش یافت. همزمان آژانس بینالمللی انرژی از تهدیدی جدی برای اقتصاد جهانی خبر داد و نسبت به پیامدهای ادامه بحران هشدار داد.
بازارهای مالی جهانی در پی تبادل تهدیدها میان دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا و مقامات ایران درباره تنگه راهبردی هرمز با افت مواجه شدند، در حالی که قیمت نفت روندی صعودی به خود گرفت.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که درگیریها در خاورمیانه وارد چهارمین هفته شده و نشانهای از پایان آن مشاهده نمیشود. همزمان، اسرائیل اعلام کرده است که جنگ در منطقه ممکن است چندین هفته دیگر ادامه یابد.
فاتح بیرول، رئیس آژانس بینالمللی انرژی، با اشاره به پیامدهای این بحران گفت: اقتصاد جهانی امروز با یک تهدید بسیار بزرگ مواجه است و امیدوارم که این مسئله هرچه سریعتر حلوفصل شود. وی افزود: اگر این بحران در این مسیر ادامه یابد، هیچ کشوری از پیامدهای آن در امان نخواهد بود. بنابراین نیاز به تلاشهای جهانی وجود دارد.
به گفته ناظران، افزایش قیمت نفت میتواند به رشد تورم جهانی منجر شود و بانکهای مرکزی را به افزایش نرخ بهره وادار کند. همچنین اختلال در ارسال محمولههای کود شیمیایی نگرانیهایی درباره امنیت غذایی در سطح جهانی ایجاد کرده است.
در بازارهای آسیایی، شاخصهای سهام با افت قابلتوجهی مواجه شدند. بازارهای سئول و توکیو که پیش از آغاز درگیریها عملکردی مثبت داشتند، بیشترین کاهش را تجربه کردند و در مقاطعی به ترتیب تا شش و پنج درصد سقوط کردند.
هنگکنگ بیش از سه درصد افت کرد و شاخصهای شانگهای، تایپه و مانیل نیز بیش از دو درصد کاهش یافتند. بازارهای سیدنی، سنگاپور و ولینگتون نیز در محدوده منفی قرار گرفتند.
در بازار ارز، وون کره جنوبی به سطح ۱۵۱۰ در برابر هر دلار آمریکا رسید که ضعیفترین سطح آن از سال ۲۰۰۹ محسوب میشود.
قیمت نفت نیز افزایش یافت؛ بهطوری که نفت برنت در حدود ۱۱۲ دلار و نفت وستتگزاس اینترمدیت اندکی کمتر از ۱۰۰ دلار معامله شد.
کریس وستون، تحلیلگر شرکت پپراستون، در ارزیابی این تحولات گفت: نتیجه تحولات و گام بعدی ترامپ، بهویژه در صورت تشدید تنش، پیامدهای قابلتوجهی برای بازارها در ادامه هفته و تا پایان ماه و فصل خواهد داشت.
وی افزود: اگر از ضربالاجل عبور کنیم، تمرکز بهسرعت به سمت ابعاد هرگونه اقدام علیه ایران و ماهیت واکنش ایران، بهویژه در قبال پایگاههای آمریکا و متحدانش، معطوف خواهد شد.
در همین حال، چشمانداز افزایش نرخهای بهره به کاهش قیمت طلا منجر شده است. این فلز گرانبها برای هشت روز متوالی کاهش یافته و بدترین افت هفتگی خود از سال ۱۹۸۳ را تجربه کرده است. بهای طلا روز دوشنبه در حدود ۴۳۵۰ دلار گزارش شد، در حالی که در پایان ژانویه به رکوردی نزدیک به ۵۶۰۰ دلار رسیده بود.
تنشها پس از آن شدت بیشتری یافت که دونالد ترامپ روز شنبه به ایران ۴۸ ساعت فرصت داد تا تنگه هرمز را برای عبور کشتیها بازگشایی کند، در غیر این صورت با حمله به زیرساختهای انرژی این کشور مواجه خواهد شد.
ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت که در صورت عدم بازگشایی کامل تنگه در این بازه زمانی، آمریکا به نیروگاههای ایران با شروع از بزرگترینها حمله کرده و آنها را نابود خواهد کرد.
وی همچنین پیشتر احتمال توافق آتشبس را رد کرده و گفته بود واشنگتن در موقعیت برتر قرار دارد.
در مقابل، ایران هشدار داده است که در صورت اجرای این تهدیدها، تنگه هرمز بهطور کامل بسته خواهد شد.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، نیز اعلام کرد که در صورت هدف قرار گرفتن زیرساختهای ایران، زیرساختهای حیاتی در منطقه بهطور غیرقابل بازگشت تخریب خواهند شد؛ اقدامی که به گفته او موجب افزایش طولانیمدت قیمت نفت خواهد شد.
این تحولات در حالی رخ میدهد که به گفته منابع نظامی اسرائیل، عملیات زمینی این کشور در لبنان علیه حزبالله گسترش خواهد یافت و درگیریها با ایران و حزبالله ممکن است چندین هفته دیگر ادامه داشته باشد.