بنا بر داده‌های اداره مرکزی آمار اندونزی، تعداد شهروندان این کشور که در طبقه متوسط جامعه قرار داشتند، از ۵۷.۳ میلیون نفر در سال ۲۰۱۹ به ۴۷.۸ میلیون نفر در سال جاری کاهش یافته است. در همین حال، تعداد افرادی که به طبقه موسوم به «طبقه متوسط مشتاق» (افرادی که در پیوستن به طبقه متوسط مشتاق هستند) تعلق دارند، از ۱۲۸.۸۵ میلیون نفر به ۱۳۷.۵ میلیون نفر افزایش یافته است.

 این دو گروه در مجموع حدود دو سوم از جمعیت ۲۷۷ میلیون‌نفری اندونزی را تشکیل می‌دهند. اقتصاددانان کاهش جمعیت طبقه متوسط در اندونزی را به عواملی چون پیامدهای پاندمی کووید-۱۹ و ضعف در شبکه ایمنی اجتماعی نسبت داده‌اند. 

اگا کرنیا یازید، متخصص سیاست‌گذاری در طرح ملی تسریع کاهش فقر، در این زمینه گفت: چندین عامل به‌هم‌پیوسته در شکل‌گیری این روند مؤثر بوده‌اند. طبقه متوسط اندونزی عمدتاً به درآمدهای مالیاتی کمک می‌کند، اما کمک‌های اجتماعی محدودی دریافت می‌کند. این کمک‌ها غالباً از طریق مکانیزم‌های رسمی مانند امنیت شغلی و بیمه سلامت ملی توزیع می‌شود.

وی افزود: از سوی دیگر، کمک‌هایی مانند یارانه‌های نقدی یا انرژی معمولاً با خطاهایی همراه هستند و به طور مؤثر به گروه‌های هدف نمی‌رسند.

اقتصاد اندونزی، به‌عنوان بزرگ‌ترین اقتصاد جنوب شرقی آسیا، پس از پاندمی با رشد متوسط تولید ناخالص داخلی سالانه حدود ۵ درصد همچنان درحال‌توسعه است. بااین‌حال، مانند بسیاری از کشورهای درحال‌توسعه، وابستگی شدید به تجارت، این اقتصاد را در برابر تأثیرات کند شدن رشد جهانی آسیب‌پذیر کرده است.

آدینووا فئوری، پژوهشگر اقتصادی در مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی (CSIS)، معتقد است که فشار بر طبقه متوسط اندونزی بازتاب مشکلات ساختاری عمیق‌تری در این کشور است. وی گفت: یکی از دلایل این وضعیت، عدم صنعتی‌سازی گسترده در اندونزی است. صنایع بزرگ که زمانی سهم بزرگی در اشتغال‌زایی داشتند، دیگر قادر به ایفای این نقش نیستند. در نتیجه، بخش قابل توجهی از نیروی کار به بخش خدمات، عمدتاً غیررسمی، منتقل شده‌اند که دستمزد پایین‌تر و امنیت اجتماعی کمتری دارند.

فئوری همچنین اظهار داشت: استانداردهای ما با این دستمزدهای پایین حتی از کشورهایی مانند ویتنام یا بنگلادش نیز پایین‌تر آمده است. ما باید شرایط و مقررات کار را بهبود بخشیم تا بتوانیم به بازارهای جدیدی مانند ایالات متحده که استانداردهای بهتری برای نیروی کار دارند، دسترسی پیدا کنیم.

وی در پایان بر اهمیت بهره‌وری تأکید کرد و گفت: بهره‌وری نه تنها از نظر مهارت‌ها بلکه از منظر سلامت کارگران نیز بسیار حیاتی است. اندونزی باید با الگو گرفتن از کشورهای موفق در زمینه تحقیق و توسعه، آموزش و پرورش، نوآوری و بهره‌وری نیروی کار، سرمایه‌گذاری در این حوزه‌ها را افزایش دهد.

ماه گذشته، مراسم تحلیف پرابوو سوبیانتو به‌عنوان هشتمین رئیس‌جمهور اندونزی برگزار شد. سوبیانتو در کارزار انتخاباتی خود وعده داد که رشد تولید ناخالص داخلی را به ۸ درصد برساند و با اجرای برنامه ناهار مدرسه رایگان، فقر و سوءتغذیه کودکان را ریشه‌کن کند. این وعده‌ها موجی از امیدواری در جامعه اندونزی ایجاد کرده است.