هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، روز دوشنبه ۵ ژانویه در سخنرانی خود در نشست سفرا در لیسبون با تأکید بر لزوم تضمین امنیت از سوی خودِ اروپاییها، این موضوع را یک ضرورت وجودی توصیف کرد.
فیدان گفت: ما اروپاییها همگی در یک کشتی قرار داریم. تضمین ایمنی و امنیت خانه خودمان یک ضرورت وجودی است. ما نمیتوانیم امنیت خود را به دیگران واگذار کنیم.
وی با تأکید بر اجتناب از جبرگرایی افزود: ما در تلاشیم تا راه خود را در سیستمی پیدا کنیم که فاقد ضمانتهای کافی برای هدایت مسئولانه تغییر است.
وزیر امور خارجه ترکیه با اشاره به افزایش حمایتگرایی و اتکا به قدرت سخت، نسبت به تشدید اختلافات و کمرنگتر شدن مرز میان صلح و جنگ هشدار داد.
فیدان گفت که تهدیدها اکنون بسیار فراتر از میدانهای نبرد سنتی گسترش یافتهاند و هوش مصنوعی و فناوریهای جدید در حال تغییر شکل ماهیت درگیری هستند. او گفت کسانی که قادر به ترکیب فناوری با استراتژی هستند، از مزیت تعیینکنندهای برخوردار خواهند بود.
فیدان با تأکید بر اینکه غزه به زخم باز منطقه تبدیل شده است، گفت که با نزدیک شدن به مرحله دوم آتشبس اکتبر، ترکیه آماده است تا مسئولیت سازوکارهای حکمرانی و بازسازی را بر عهده بگیرد.
وزیر امور خارجه با تأکید بر اینکه طرح صلح در نهایت باید منجر به تأسیس یک دولت مستقل فلسطینی شود، گفت که نقض قوانین بینالمللی از غزه به لبنان، سوریه، ایران و فراتر از آن گسترش یافته است.
فیدان گفت: اخیراً شاهد آن بودهایم که این بیثباتی شکل جدیدی به خود گرفته است. به رسمیت شناختن سومالیلند از سوی دولت نتانیاهو، نمود دیگری از استراتژیای است که با تضعیف تمامیت ارضی کشورهای منطقه، بیثباتی را صادر میکند.
فیدان با اشاره به اینکه فرصتی برای ایجاد ثبات در سوریه از طریق تعامل سازنده وجود دارد، گفت: سوریهای باثبات و کارآمد نه تنها برای صلح منطقهای، بلکه برای ارتقا بهبود اجتماعی-اقتصادی و جلوگیری از مهاجرت نامنظم نیز ضروری است. این نتایج مستقیماً به نفع اروپا نیز هست.
فیدان گفت که علیرغم تعهدات رسمی اتحادیه اروپا برای همکاری با متحدان غیر عضو ناتو در اتحادیه اروپا، ترکیه مدتها است که از سازوکارهای امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا کنار گذاشته شده است. به گفته وی، دلیل اصلی این امر این است که تعداد کمی از کشورهای عضو، دستور کارهای محدود ملی خود را بالاتر از منافع استراتژیک گستردهتر اروپا قرار میدهند.
وی تأکید کرد که ترکیه با برخورداری از پویایی جمعیتی، پتانسیل اقتصادی و قابلیتهای امنیتی خود، بازیگری کلیدی است که میتواند به تسریع موفقیتی که اروپا به آن نیاز دارد کمک کند.
