ایران اعلام کرده است که همچنان به تعهدات خود ذیل پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) پایبند است و این پیمان را سنگبنای نظام جهانی عدم اشاعه و خلع سلاح توصیف کرد؛ در حالی که بر حق تضمینشده بینالمللی خود برای برخورداری از انرژی هستهای صلحآمیز تأکید کرد.
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در سخنرانی در مجمع خلع سلاح ژنو در سوئیس گفت حق ایران برای انرژی هستهای صلحآمیز ذاتی، غیرقابل مذاکره و تضمینشده در سطح بینالمللی است و نمیتوان آن را بهعنوان پیششرط مذاکرات تعلیق کرد.
ایران و آمریکا قرار است روز پنجشنبه ۲۶ فوریه در ژنو برای ازسرگیری گفتوگوها درباره یک توافق احتمالی دیدار کنند؛ مذاکراتی که در شرایط افزایش تنشهای منطقهای و گمانهزنیها درباره احتمال اقدام نظامی آمریکا برگزار میشود.
غریبآبادی که عضو تیم مذاکرهکننده ایران است تأکید کرد تهران، نه سلاح هستهای در اختیار دارد، نه به دنبال دستیابی به آن بوده و نه در آینده چنین قصدی دارد. او همچنین بر ضرورت خلع سلاح کامل و اجرای غیرتبعیضآمیز پیمان انتیپی تأکید کرد و گفت زرادخانه هستهای اسرائیل مانع اصلی دستیابی به خاورمیانه عاری از سلاح هستهای است.
این دیپلمات ایرانی خواستار ازسرگیری آنچه چندجانبهگرایی مؤثر، خلع سلاح واقعی و احترام بیقیدوشرط به حقوق بینالملل توصیف کرد، شد و افزود سلاحهای هستهای بزرگترین تهدید برای بشریت و تمدن هستند و اتکای برخی کشورها به این سلاحها در دکترینهای امنیتیشان در تضاد آشکار با تعهدات بینالمللی قرار دارد.
او درباره دیپلماسی غیرمستقیم هستهای میان تهران و واشنگتن با میانجیگری عمان نیز گفت این روند فرصتی تازه برای حل اختلافات از طریق گفتوگو است و تأکید کرد: هر مذاکره پایدار باید بر پایه احترام متقابل، رفتار برابر و اجرای غیرگزینشی قوانین بینالمللی باشد.
معاون وزیر خارجه ایران همچنین گفت کشورش همچنان به مسیر دیپلماسی پایبند است و آماده است از حاکمیت، تمامیت ارضی و مردم خود دفاع کند و در صورت لزوم از حق ذاتی دفاع مشروع مطابق منشور سازمان ملل استفاده کند. او هشدار داد پیامدهای هرگونه تجاوز تازه به یک کشور محدود نخواهد ماند و مسئولیت آن بر عهده کسانی خواهد بود که چنین اقداماتی را آغاز یا از آن حمایت میکنند.
غریبآبادی با تأکید بر آمادگی ایران برای همکاری با کشورها جهت تقویت ساختار بینالمللی خلع سلاح، از کشورهای دارای سلاح هستهای خواست تضمینهای امنیتی الزامآور برای کشورهای فاقد این سلاحها ارائه دهند.
در همین نشست، شن جیان، سفیر چین در مجمع خلع سلاح، گفت پرونده هستهای ایران در نقطهای حساس قرار دارد و با یکجانبهگرایی و استفاده از زور در روابط بینالملل مخالفت کرد. او خواستار ایجاد فضایی مساعد برای تلاشهای دیپلماتیک شد و افزود: نباید مسئله هستهای ایران به سوی تقابل یا درگیریهای تازه سوق داده شود.
این تحولات در حالی رخ میدهد که مقامهای آمریکایی و اسرائیل بارها تأکید کردهاند نباید اجازه داده شود ایران به سلاح هستهای دست یابد. در همین حال، استیو ویتکاف، نماینده آمریکا، مدعی شده است مواد هستهای با درجه تسلیحاتی ایران تنها چند هفته با تکمیل فاصله دارد؛ ادعایی که تهران آن را رد کرده و برنامه هستهای خود را صلحآمیز، از جمله برای تولید برق، توصیف میکند.
دور تازه مذاکرات در شرایطی برگزار میشود که آمریکا حضور نظامی خود را در خلیج افزایش داده و سپاه پاسداران ایران نیز در روزهای اخیر رزمایشهایی برگزار کرده است. دونالد ترامپ نیز هشدار داده است اگر طی ۱۰ تا ۱۵ روز توافقی حاصل نشود، اقدام نظامی علیه ایران را مدنظر قرار خواهد داد.
