جنگ‌ها و تنش‌های جهانی موجب افزایش فروش سلاح در ۱۰۰ شرکت دفاعی برتر شد

جنگ‌ها و تنش‌های جهانی، به‌ویژه در اوکراین و غزه، باعث افزایش ۴.۲ درصدی فروش سلاح در ۱۰۰ شرکت برتر دفاعی جهان در ۲۰۲۳ شد.

یکی از مراکز خرید و فروش سلاح در شهر گلسبورو، نیوجرسی آمریکا / AA

جنگ‌ها در اوکراین و غزه و تنش‌های جهانی باعث افزایش ۴.۲ درصدی فروش سلاح در میان ۱۰۰ شرکت برتر دفاعی جهان در سال ۲۰۲۳ شد. طبق گزارش مؤسسه تحقیقات صلح استکهلم (SIPRI)، فروش این شرکت‌ها به ۶۳۲ میلیارد دلار رسید.

در سال ۲۰۲۳، جنگ‌ها در اوکراین و غزه و تنش‌های جهانی باعث افزایش قابل‌توجه فروش شرکت‌های تولیدکننده سلاح‌های عمده در جهان شده‌اند. گزارش اخیر مؤسسه تحقیقات صلح استکهلم نشان می‌دهد که فروش تجهیزات دفاعی و خدمات نظامی توسط ۱۰۰ شرکت برتر تولیدکننده سلاح در جهان، در سال گذشته به میزان ۴.۲ درصد افزایش یافته و به ۶۳۲ میلیارد دلار رسیده است. این رشد، بعد از کاهش ۳.۵ درصدی در سال ۲۰۲۲ اتفاق افتاد که مؤسسه تحقیقات صلح استکهلم دلیل آن را کمبود نیروی کار، اختلالات در زنجیره تأمین و افزایش هزینه‌ها عنوان کرده است. این مشکلات باعث شده بود تا بسیاری از شرکت‌ها نتوانند به تقاضای فزاینده ناشی از حمله روسیه به اوکراین پاسخ دهند.

اما در سال ۲۰۲۳، بسیاری از شرکت‌ها موفق شدند تولیدات خود را افزایش دهند. به طور قابل‌توجهی، برای اولین‌بار در تاریخ، همه ۱۰۰ شرکت پیگیری شده فروش‌هایی بیش از یک میلیارد دلار داشتند. به نظر می‌رسد این روند در سال ۲۰۲۴ نیز ادامه دارد.

یکی از محققین مؤسسه تحقیقات صلح استکهلم در بخش هزینه‌های نظامی و تولید سلاح، اعلام کرد: درآمدهای سلاح در سال ۲۰۲۳ افزایش قابل‌توجهی داشت و به‌احتمال زیاد این روند در سال ۲۰۲۴ نیز ادامه خواهد یافت.

وی افزود: فروش‌های ۱۰۰ شرکت برتر دفاعی جهان هنوز به طور کامل نیازهای بازار را منعکس نمی‌کند و بسیاری از شرکت‌ها اقدام به جذب نیرو کرده‌اند که نشان‌دهنده خوش‌بینی آن‌ها نسبت به فروش‌های آینده است.

درحالی‌که تولیدکنندگان کوچک‌تر به دلیل تخصص در بخش‌های خاصی از تولید سلاح‌ها، موفق‌تر در پاسخ به تقاضای ناشی از جنگ‌ها در غزه و اوکراین و تنش‌های شرق آسیا بودند، این گزارش تأکید دارد که تولیدکنندگان بزرگ‌تر مانند شرکت‌های آمریکایی با چالش‌های بیشتری روبه‌رو بودند. از جمله این تولیدکنندگان، شرکت‌های آمریکایی رشد ۲.۵ درصدی در فروش خود داشته و همچنان نیمی از درآمدهای سلاح جهان را با ۴۱ تولیدکننده سلاح آمریکایی در جمع ۱۰۰ شرکت برتر دفاعی به خود اختصاص می‌دهند.

شرکت‌های بزرگ مانند لاکهید مارتین و آرتی‌ایکس (RTX) که پیش‌تر با نام «ریتیان» شناخته می‌شد، از سوی دیگر کاهش درآمدی ۱.۶ درصدی و ۱.۳ درصدی را تجربه کردند. این شرکت‌ها اغلب به زنجیره‌های تأمین پیچیده و چندمرحله‌ای وابسته هستند که این مسئله آن‌ها را در برابر مشکلات زنجیره تأمین در سال ۲۰۲۳ آسیب‌پذیر کرد.

درحالی‌که شرکت‌های تولیدی ترکیه شاهد افزایش ۲۴ درصدی در فروش خود بودند، شرکت‌های روسی نیز در این زمینه موفق بودند. فروش دو شرکت بزرگ روسی در این فهرست به میزان ۴۰ درصد افزایش یافت که عمدتاً به دلیل افزایش ۴۹ درصدی فروش شرکت دولتی روستک بود.

در سطح جهانی، شرکت‌های دفاعی مستقر در خاورمیانه از جنگ اوکراین و حملات بی‌امان اسرائیل به غزه بهره‌برداری کردند و به طور متوسط شاهد افزایش ۱۸ درصدی در فروش خود بودند. شرکت‌های دفاعی اسرائیلی در این فهرست رکورد فروش ۱۳.۶ میلیارد دلار را ثبت کردند که نسبت به سال گذشته ۱۵ درصد افزایش داشته است.

در آسیا، روند تسلیح مجدد به‌ویژه در چهار تولیدکننده کره جنوبی مشاهده شد که درآمد آن‌ها به طور متوسط ۳۹ درصد افزایش داشت. پنج شرکت ژاپنی نیز افزایش درآمدی متوسط ۳۵ درصدی را تجربه کردند. شرکت‌های چینی با درآمد ۱۰۳ میلیارد دلار، تنها ۰.۷ درصد رشد در فروش سلاح داشتند که کمترین افزایش سالانه از سال ۲۰۱۹ به‌حساب می‌آید.

در ترکیه، سه شرکت دفاعی مشهور از جمله تولیدکننده پهپادهای جنگی بایراکتار، آسلسان و  شرکت هوافضای دولتی TAI فروش خود را به میزان ۲۴ درصد افزایش دادند و به حدود ۶ میلیارد دلار رسیدند. این افزایش، عمدتاً به دلیل صادرات ناشی از جنگ اوکراین و تلاش‌های دولت ترکیه برای خودکفایی در تولید سلاح‌ها بود. فروش بایراکتار، تولیدکننده پهپادهای هوایی، ۲۵ درصد افزایش یافت و به حدود ۱.۹ میلیارد دلار رسید. صادرات این شرکت حدود ۹۰ درصد از درآمدهای سلاح آن در سال ۲۰۲۳ را تشکیل می‌داد.

آسلسان، تولیدکننده تجهیزات الکترونیک دفاعی و شرکت هوافضای دولتی TAI نیز شاهد افزایش فروش‌های ۱۲.۴ درصدی و ۴۵.۳ درصدی به ترتیب به ۲.۴ میلیارد دلار و ۱.۷ میلیارد دلار بودند.