بر اساس گزارش وبسایت اکسیوس به نقل از مقامات آمریکایی و منابع آگاه، دولت دونالد ترامپ بررسیهای اولیه درباره اینکه مذاکرات احتمالی صلح با ایران پس از سه هفته جنگ چه شکلی میتواند داشته باشد را آغاز کرده است.
این رایزنیهای داخلی در حالی جریان دارد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز جمعه اعلام کرده در حال بررسی کاهش شدت درگیریهاست؛ با این حال، مقامات آمریکایی پیشبینی میکنند درگیریها ممکن است دو تا سه هفته دیگر ادامه یابد. همزمان، مشاوران در تلاش برای فراهم کردن زمینه دیپلماسی احتمالی هستند.
به گفته منابع، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا و جرد کوشنر، داماد رئیسجمهور، در بحثهای اولیه درباره مذاکرات احتمالی مشارکت دارند.
هرگونه توافق برای پایان دادن به جنگ احتمالاً شامل بازگشایی تنگه هرمز، رسیدگی به ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران و ایجاد یک چارچوب بلندمدت برای برنامه هستهای، موشکهای بالستیک و حمایت تهران از گروههای نیابتی منطقهای خواهد بود.
در روزهای اخیر تماس مستقیمی میان واشنگتن و تهران برقرار نشده است، اما مصر، قطر و بریتانیا پیامهایی را میان دو طرف منتقل کردهاند.
مصر و قطر به آمریکا و اسرائیل اطلاع دادهاند که ایران تحت «شرایط مشخصی» به مذاکرات علاقهمند است.
این شرایط شامل برقراری آتشبس، ارائه تضمین برای ازسرگیری نشدن درگیریها و پرداخت غرامت است.
ترامپ درخواست غرامت را «غیرقابل قبول» دانسته است، هرچند یک مقام آمریکایی گفته این موضوع میتواند در قالب بازگرداندن داراییهای مسدودشده ایران بازتعریف شود.
این مقام که نخواست نامش فاش شود، گفت: آنها آن را غرامت مینامند. شاید ما آن را بازگرداندن پولهای مسدودشده بنامیم. راههای مختلفی برای صورتبندی این موضوع وجود دارد تا از نظر سیاسی به اجماع برسند.
در مقابل، ایالات متحده نیز به دنبال دریافت چندین تعهد از ایران از جمله تعلیق برنامه موشکی برای پنج سال، توقف غنیسازی اورانیوم و برچیدن رآکتورها در تأسیسات هستهای نطنز، اصفهان و فردو که پیشتر هدف حملات قرار گرفتهاند، است.
همچنین واشنگتن به دنبال نظارت سختگیرانه بینالمللی بر فعالیت سانتریفیوژها، توافقهای کنترل تسلیحات منطقهای برای محدود کردن برد موشکها و پایان حمایت مالی ایران از گروههای نیابتی منطقهای است.
مشاوران ترامپ همچنین در حال بررسی این موضوع هستند که چه کسی در ایران میتواند طرف مؤثر برای مذاکرات باشد و کدام کشور میتواند نقش میانجی را ایفا کند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در مذاکرات پیشین نقش واسطه اصلی را داشته، اما برخی مقامات آمریکایی معتقدند وی اختیار لازم برای نهایی کردن توافق را ندارد.
در همین حال، واشنگتن در حال بررسی گزینههای میانجیگری است و به گفته برخی مقامات، قطر بهدلیل نقش خود در مذاکرات مرتبط با غزه گزینه مطلوبی محسوب میشود، هرچند گزارش شده مقامات قطری تمایلی به ایفای نقش میانجی اصلی و علنی ندارند.
