تحلیل جدیدی که توسط گروه بینالمللی پژوهشگران نسبتدهی هواشناسی جهان (WWA) انجام شده، نشان میدهد خشکسالی شدید و بیسابقه پنج سال اخیر در ایران، سوریه و عراق عمدتاً از تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیتهای انسانی سرچشمه میگیرد.
بر اساس این گزارش، تغییرات اقلیمی شرایط جوی ایجادکننده خشکسالی را در منطقه فراگیرتر و شدیدتر کرده و موجب شده این پدیده در مقایسه با شرایط طبیعی، با شدت بیشتری تکرار شود. پژوهشگران تأکید کردند بدون تغییرات اقلیمی، چنین وضعیتی تنها چند بار در طول یک قرن رخ میداد.
در این گزارش خشکسالی اخیر بهعنوان بدترین خشکسالی ثبتشده در ایران توصیف شده و در میان شدیدترین رویدادهای اقلیمی در منطقه قرار گرفته است.
ایران که بیشترین آسیب را از این وضعیت تجربه کرده، با بحران جدی آب روبهروست؛ بحرانی که سلامت عمومی را تهدید کرده و معیشت کشاورزان وابسته به برداشت محصول را تحتفشار قرار داده است. مقامات ایران هشدار داده بودند که ادامه این روند میتواند حتی خطر تخلیه تهران، شهری با حدود ۱۰ میلیون جمعیت، را مطرح کند.
مریم زکریا، پژوهشگر مرکز سیاستهای محیطزیست کالج امپریال لندن و نویسنده اصلی این تحلیل، با اشاره به نقش کلیدی تغییرات اقلیمی در طولانیتر شدن دورههای خشکسالی گفت: اگر تغییرات اقلیمی ناشی از انسان وجود نداشت، چنین خشکسالی طولانی و شدیدی رخ نمیداد.
او با تأکید بر اینکه یک دوره خشکسالی یکساله بهتنهایی چنین بحرانی ایجاد نمیکند، افزود: بهویژه در ایران، خشکسالی روی خشکسالی تکرار شده و این شرایط زمان بازیابی کشورها را محدود کرده است.
فریدریکه اوتو، استاد علوم اقلیم در کالج امپریال لندن نیز با اشاره به تأثیر همزمان کاهش بارش و افزایش دما بر تشدید خشکسالی، اظهار داشت: تغییرات اقلیمی هر سال که مهار نشود، به از دست رفتن بیشتر زندگیها و منابع معیشتی منجر میشود.
وی هشدار داد: تا زمانی که تعهد خروج از سوختهای فسیلی تحقق پیدا نکند، کمبود آب تشدید خواهد شد و شمار بیشتری از مردم در سراسر جهان ناچار به ترک خانههای خود خواهند شد.
پژوهشگران در این ارزیابی تأکید کردند تداوم گرمایش جهانی میتواند وقوع رویدادهای اقلیمی شدیدتر را در آینده افزایش دهد و کشورهای منطقه، بهویژه ایران، همچنان در معرض پیامدهای گسترده آن خواهند بود.
