ترکیه با پیوستن به توافق‌نامه «آرتمیس» ناسا، به هفتاد و یکمین کشور امضاکننده این چارچوب بین‌المللی برای تقویت اکتشاف صلح‌آمیز، شفاف و مشارکتی ماه، مریخ و فراتر از آن تبدیل شد.
محمد فاتح کاجیر، وزیر صنعت و فناوری ترکیه، روز دوشنبه، اول سپتامبر در مراسمی در مقر ناسا در واشنگتن که با میزبانی جرد آیزاکمن، مدیر ناسا، برگزار شد، این توافق‌نامه را از طرف ترکیه امضا کرد.
بر اساس بیانیه ناسا که بر نقش رو به رشد ترکیه در اکتشافات فضایی تأکید دارد، ایزاکمن گفت: «باعث افتخار من است که از جمهوری ترکیه به عنوان هفتاد و یکمین امضاکننده توافق‌نامه آرتمیس استقبال کنم.»
وزارت امور خارجه ترکیه نیز در بیانیه‌ای رسمی که روز سه‌شنبه منتشر شد، اعلام کرد: «ترکیه همچنان از همکاری‌های بین‌المللی در زمینه اکتشاف و استفاده صلح‌آمیز از فضای ماورای جو حمایت خواهد کرد و با رویکردی فراگیر و نوآورانه مبتنی بر حقوق بین‌الملل، در تلاش‌ها در حوزه فناوری‌های فضایی و اکتشافات مشارکت خواهد داشت.»
افزایش فعالیت‌ها در برنامه فضایی ترکیه
توافق‌نامه آرتمیس که در سال ۲۰۲۰ از سوی ناسا، وزارت خارجه آمریکا و هفت کشور بنیان‌گذار ایجاد شد، اصول همکاری بین‌المللی در حوزه فضا را تعیین می‌کند که از جمله آنها می‌توان به اکتشاف صلح‌آمیز، اشتراک‌گذاری داده‌های علمی، ارائه کمک در مواقع ضروری و حفاظت از اماکن و آثار دارای اهمیت تاریخی اشاره کرد.
امضای این توافق‌نامه از سوی ترکیه در شرایطی انجام می‌شود که فعالیت‌های برنامه فضایی این کشور افزایش یافته است. در سال ۲۰۲۴، آلپر گزرآوجی به نخستین فضانورد ترکیه تبدیل شد و با سفر به ایستگاه فضایی بین‌المللی، همراه با فضانوردان ناسا به انجام تحقیقات علمی پرداخت. پس از آن، تووا آتاسِوِر نیز در قالب مأموریت «ویرجین گلکتیک ۰۷» با فضاپیمای VSS Unity شرکت ویرجین گلکتیک به فضا پرواز کرد.
ترکیه همچنین در حال آماده‌سازی برای اجرای اولین مأموریت قمری خود موسوم به «AYAP-1» است و به جمع کوچک اما رو به رشد کشورهایی می‌پیوندد که در حال ساخت و پرتاب ماهواره‌های خود به سمت ماه هستند.
این امضا پیش از برگزاری کنگره بین‌المللی فضانوردی انجام شده است؛ رویدادی که ترکیه در ماه اکتبر در شهر آنتالیا میزبان آن خواهد بود. انتظار می‌رود ده‌ها کشور امضاکننده توافق‌نامه آرتمیس در این کنگره گرد هم آیند تا درباره آینده اکتشافات صلح‌آمیز و شفاف فضایی گفت‌وگو کنند.
وزارت امور خارجه ترکیه افزود این کنگره همچنین بستر مهمی برای پیشبرد بیشتر این چشم‌انداز مشترک فراهم خواهد کرد.
