گزارش آکسفام: افزایش ۲.۵ تریلیون دلاری ثروت میلیاردرها در سال ۲۰۲۵

ثروت مجموع میلیاردرهای جهان در سال ۲۰۲۵ با ۱۶ درصد رشد (معادل ۲.۵ تریلیون دلار)، به رقم بی‌سابقه ۱۸.۳ تریلیون دلار رسید. بر اساس گزارش کمیته امداد بین‌المللی آکسفام، این میزان افزایش برابر با کل دارایی ۴.۱ میلیارد نفر از فقیرترین اقشار جامعه است و پتانسیل آن را دارد که فقر مطلق در جهان را ۲۶ بار ریشه‌کن کند.

این گزارش که در روز افتتاحیه مجمع جهانی اقتصاد در داووس منتشر شد، نشان می‌دهد که جهش سالانه ثروت میلیاردرها بیش از سه برابر میانگین رشد پنج سال گذشته بوده است. از سال ۲۰۲۰ تاکنون، در حالی که نیمی از جمعیت جهان همچنان در فقر به سر می‌برند و از هر چهار نفر یک نفر با ناامنی غذایی مداوم روبروست، ثروت میلیاردرها ۸۱ درصد رشد کرده است.

پیشی گرفتن رشد ثروت از روند کاهش فقر جهانی

این گزارش با عنوان «مقاومت در برابر حاکمیت ثروتمندان: حفاظت از آزادی در برابر قدرت میلیاردرها»، استدلال می‌کند که انباشت ثروت در میان ابرثروتمندان به افول حقوق سیاسی، عدالت اقتصادی و آزادی‌های مدنی در سطح جهان دامن می‌زند.

سال گذشته، تعداد میلیاردرهای جهان برای نخستین بار از مرز ۳ هزار نفر گذشت. ایلان ماسک نیز به اولین فردی تبدیل شد که ثروت شخصی‌اش از نیم تریلیون دلار فراتر رفته است.

آکسفام با اشاره به نفوذ سیاسی نامتناسب ابرثروتمندان، مدعی شد که احتمال تصدی مناصب سیاسی توسط میلیاردرها ۴ هزار برابر بیشتر از یک شهروند عادی است. همچنین نتایج «پیمایش ارزش‌های جهانی» در ۶۶ کشور نشان می‌دهد که تقریباً نیمی از پاسخ‌دهندگان معتقدند ثروتمندان همواره نتایج انتخابات را در کشورهایشان خریداری می‌کنند.

آمیتا بهار، مدیر اجرایی بین‌المللی آکسفام، در این باره هشدار داد: شکاف فزاینده میان ثروتمندان و سایر مردم، هم‌زمان منجر به ایجاد یک خلاء سیاسی شده است که بسیار خطرناک و ناپایدار است.

این گزارش شتاب نابرابری ثروت را به سیاست‌های دولت ترامپ در ایالات متحده، از جمله کاهش مالیات ثروتمندان و مقررات‌زدایی از شرکت‌های بزرگ، مرتبط دانسته است. همچنین جهش اخیر ارزش سهام شرکت‌های مرتبط با هوش مصنوعی، از عوامل اصلی افزایش دارایی‌های سرمایه‌گذاران میلیاردر عنوان شده است.

سیطره میلیاردرها بر رسانه‌ها و واکنش‌های سیاسی

آکسفام نسبت به تمرکز مالکیت رسانه‌ها ابراز نگرانی کرد و خاطرنشان ساخت که اکنون بیش از نیمی از بزرگترین رسانه‌های جهان و تمامی پلتفرم‌های اصلی رسانه‌های اجتماعی تحت کنترل میلیاردرها قرار دارند. خرید پلتفرم ایکس (توییتر سابق) توسط ایلان ماسک، مالکیت جف بزوس بر روزنامه واشینگتن‌پست و سهم کنسرسیوم میلیاردرها در مجله اکونومیست، از جمله نمونه‌های ذکر شده در این گزارش هستند.

این گزارش همچنین به تضعیف آزادی بیان از طریق مالکیت رسانه‌ای اشاره کرد و نتایج مطالعه دانشگاه کالیفرنیا را یادآور شد که بر اساس آن، در ماه‌های پس از تصاحب ایکس توسط ماسک، میزان گفتارهای نفرت‌محور حدود ۵۰ درصد افزایش یافته است.

آمیتا بهار با اشاره به افزایش ناآرامی‌های مدنی گفت: فقر اقتصادی گرسنگی می‌آفریند و فقر سیاسی، خشم تولید می‌کند.