گلوبال فایرپاور (Global Firepower) که یک وب‌سایت تخصصی نظامی برای رده‌بندی قدرت نظامی است، در رتبه‌بندی ۱۴۵ کشور بر مبنای بیش از ۶۰ شاخص، ترکیه را در رتبه هشتم قرار داد. شاخص گلوبال فایرپاور یا «قدرت آتش جهانی»، رتبه‌بندی ارتش‌های کشورهای مختلف جهان را بر اساس بیش از ۶۰ متغیر منتشر کرده است.

این رتبه‌بندی، با استفاده از عواملی چون تعداد پرسنل فعال، منابع و تجهیزات، به تعیین قدرتمندترین ارتش‌های جهان می‌پردازد. در فهرست سال ۲۰۲۴ این شاخص که در وب‌سایت رسمی آن به آدرس «www.globalfirepower.com» منتشر شده است، ایالات متحده در صدر جدول و روسیه در جایگاه دوم قرار دارد. ترکیه در این فهرست در رده هشتم و ایران در رده چهارده قرار گرفته است.

رتبه‌بندی «قدرت آتش جهانی» چگونه تعیین می‌شود؟

در مقدمه رتبه‌بندی کلی سال ۲۰۲۴ این سایت، توضیح داده شده که رتبه‌بندی نهایی گلوبال فایرپاور بر اساس بیش از ۶۰ عامل فردی انجام می‌شود. این عوامل به تعیین شاخص قدرت نظامی کشورها کمک می‌کنند و شاخص قدرت (PwrIndx) هر کشور را مشخص می‌کنند؛ به‌گونه‌ای که هرچه این شاخص کمتر باشد، قدرت نظامی آن کشور بیشتر است. 

فرمول منحصربه‌فرد این سایت به کشورهای کوچک‌تر با فناوری پیشرفته‌تر این امکان را می‌دهد که بتوانند با کشورهای بزرگ‌تر و کمتر توسعه‌یافته رقابت کنند. نمره کامل شاخص قدرت برابر با ۰.۰۰۰۰ است که در شرایط فعلی فرمول گلوبال فایرپاور به طور واقع‌بینانه غیرقابل‌دستیابی به نظر می‌رسد؛ بنابراین، هرچه مقدار شاخص قدرت کوچک‌تر باشد، توانایی جنگی معمولی یک کشور بیشتر است.

برخی از عوامل مؤثر در رتبه‌بندی قدرت نظامی جهانی

رتبه‌بندی قدرت نظامی جهانی (گلوبال فایرپاور) با درنظرگرفتن بیش از ۶۰ عامل متنوع، به ارزیابی توانایی نظامی کشورهای مختلف می‌پردازد. این عوامل به چند دسته کلی تقسیم می‌شوند:

تنوع و کیفیت تجهیزات نظامی: این رتبه‌بندی صرفاً بر تعداد تجهیزات نظامی تکیه نمی‌کند. بلکه به تنوع و قدرت آتش آن‌ها نیز توجه ویژه دارد. برای مثال، داشتن ناو هواپیمابر از نظر استراتژیک بسیار مهم‌تر از داشتن تعداد زیادی قایق گشتی است.

وضعیت اقتصادی و اجتماعی: جایگاه اقتصادی یک کشور در جهان اول، دوم یا سوم، به طور مستقیم بر توانایی نظامی آن تأثیرگذار است.

عوامل جغرافیایی و لجستیکی: عواملی مانند موقعیت جغرافیایی، دسترسی به منابع طبیعی، زیرساخت‌های حمل‌ونقل و صنعت نظامی در این رتبه‌بندی موردتوجه قرار می‌گیرند.

نیروی انسانی: جمعیت یک کشور به‌عنوان یک منبع بالقوه برای نیروی نظامی بسیار مهم است. کشورهایی با جمعیت بیشتر، پتانسیل بیشتری برای تشکیل ارتش دارند.

تنوع ناوگان دریایی: داشتن ناوگان دریایی متنوع با قابلیت‌های مختلف، از جمله ناوهای هواپیمابر، زیردریایی‌ها و ناوچه‌ها، امتیاز قابل‌توجهی برای کشورها محسوب می‌شود.

اتحادهای نظامی: عضویت در پیمان‌های نظامی مانند ناتو، به دلیل امکان اشتراک منابع و همکاری در صورت بروز بحران، امتیاز ویژه‌ای برای کشورها به همراه دارد.

ثبات سیاسی و اقتصادی: ثبات سیاسی و اقتصادی یک کشور، تأثیر مستقیمی بر توانایی آن در حفظ و نگهداری نیروهای مسلح دارد.

توانایی هسته‌ای: اگرچه ذخایر هسته‌ای به طور مستقیم در محاسبات لحاظ نمی‌شوند، اما توانایی بالقوه هسته‌ای یا داشتن سلاح‌های هسته‌ای، امتیاز قابل‌توجهی برای کشورها به همراه دارد.

منابع مالی: بودجه نظامی یک کشور، عامل مهمی در تعیین قدرت نظامی آن است.

نکته مهم: در این رتبه‌بندی، عوامل شخصی مانند رهبری سیاسی یا نظامی مورد بررسی قرار نمی‌گیرند. زیرا این عوامل بسیار متغیر بوده و لزوماً تأثیر مستقیمی بر عملکرد نظامی یک کشور ندارند.

در مجموع، این رتبه‌بندی تلاش می‌کند تا با درنظرگرفتن طیف وسیعی از عوامل، تصویری جامع از قدرت نظامی کشورهای مختلف ارائه دهد.