آتشسوزی سمی و تشدید آلودگی هوا در تهران؛ نگرانی از اثرات بلندمدت
گزارشها و تصاویر ماهوارهای نشان میدهد آتشسوزیهای ناشی از حملات اسرائیل به تأسیسات نفتی ایران در اوایل ماه مارس، برای چندین روز ادامه یافته و نگرانیهایی جدی درباره سلامت میلیونها ساکن تهران و پیامدهای بلندمدت زیستمحیطی ایجاد کرده است.
تصاویر ماهوارهای مربوط به گزارش منتشر شده از سوی گاردین از تهران نشان میدهد آتشسوزیهای سمی ناشی از حملات اسرائیل به انبارهای نفتی ایران در هفته نخست ماه مارس، چندین روز ادامه داشته است.
در این گزارش که بر اساس گفتوگو با ساکنان و کارشناسان پزشکی تهیه شده، آمده است که نیروهای اسرائیلی در تاریخ ۷ مارس چندین تأسیسات را هدف قرار دادهاند؛ از جمله انبار نفت اقدسیه در شمالشرق تهران، پالایشگاه تهران در جنوب، انبار نفت شهران در شمالغرب و یک تأسیسات بزرگ سوخت در کرج که مراکز تولید و انتقال مرتبط را نیز شامل میشود.
ابرهای غلیظ دود ناشی از این حملات، شهر تهران را دربر گرفته و آلایندههایی از جمله دوده، ذرات نفتی و دیاکسید گوگرد را در هوا منتشر کرده است.
بر اساس این گزارش، وقوع یک طوفان کوتاهمدت پس از حملات، بارانی سمی و آغشته به نفت موسوم به باران سیاه را بر تهران فرو ریخته که بهطور قابل توجهی آلودگی مزمن هوای شهر را تشدید کرده است؛ آلودگیای که پیشتر نیز بهدلیل استفاده طولانیمدت از سوخت کمکیفیت مازوت افزایش یافته بود.
ذرات معلق ناشی از این آتشسوزیها در سطح شهر تهنشین شده و خودروها، خیابانها و پشتبامها را پوشانده است. ساکنان نیز از بروز علائمی مانند سردرد، تحریک چشم و پوست و مشکلات تنفسی خبر دادهاند.
کارشناسان هشدار دادهاند که استنشاق این دود میتواند خطرات بلندمدتی از جمله بیماریهای قلبیعروقی، اختلالات شناختی، آسیب به DNA و سرطان را افزایش دهد.
تصاویر ماهوارهای که دو روز پس از حملات ثبت شده، نشان میدهد که انبار نفت شهران و پالایشگاه تهران همچنان در حال سوختن بودهاند. همچنین تصاویر آژانس فضایی اروپا که ۱۰ روز بعد تهیه شده، نشان میدهد با وجود فروکشکردن آتش در برخی نقاط، دود و شعله همچنان در انبار اقدسیه ادامه داشته است.
پزشکان در ایران نیز نسبت به خطرات باران اسیدی هشدار داده و به شهروندان توصیه کردهاند در خانه بمانند، لباسهای آلوده را دور بریزند و از ماسکهای ان۹۵ استفاده کنند.
در حالی که اسرائیل مسئولیت بمباران مخازن سوخت در تهران را پذیرفته است، کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، هرگونه دخالت مستقیم ایالات متحده را رد کرده و گفته است این حملات اقداماتی از سوی اسرائیل علیه انبارهای محلی بوده است.
برنامه محیطزیست سازمان ملل متحد (UNEP) نیز در این باره اعلام کرده است: سوختن کنترلنشده نفت، میراثی سمی ایجاد میکند که فراتر از تأثیرات فوری بر کیفیت هوا است.
این نهاد تأکید کرده است که آلایندههای ناشی از چنین آتشسوزیهایی میتوانند به خاک و منابع آبی نفوذ کرده، آبهای زیرزمینی را آلوده کنند و از طریق محصولات کشاورزی وارد زنجیره غذایی شوند؛ موضوعی که میتواند به آلودگی گسترده محیطزیست و خطرات ماندگار برای سلامت نسلهای آینده منجر شود.