تام باراک، سفیر آمریکا در آنکارا و نماینده ویژه این کشور در امور سوریه، در نشست «یک سال از سوریه جدید؛ ارزیابی پیشرفت، فرصتها و چالشها» در چارچوب بیست و سومین مجمع دوحه، درباره روند آتشبس در غزه سخن گفت.
باراک بزرگترین تحول اخیر را ایجاد آتشبس میان حماس و اسرائیل و تبادل زندانیان و اسرا دانست و با اشاره به نقش آنکارا در این روند افزود: اگر ترکیه که به دلیل ادامه گفتوگو با حماس مورد انتقاد قرار میگیرد وارد عمل نمیشد، امروز در جایگاهی که هستیم قرار نداشتیم.
وی همچنین تأکید کرد که بدون مداخله قطر، امکان دستیابی به آتشبس وجود نداشت و با اشاره به نقش دوحه گفت با حمایت تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر و وزیر خارجه قطر مهمترین فرد در تداوم گفتوگو با حماس بوده است.
وی با انتقاد از رویکردهای تاریخی غرب در خاورمیانه اظهار کرد: غرب در جهتدهی به این منطقه یا ارائه یک معماری نظم چندان عملکرد خوبی نداشته است. از سایکس–پیکو تاکنون تقریباً هر تصمیمی که غرب بهجای اجازهدادن به رشد درونی منطقه تحمیل کرده، اشتباه بوده و امروز نتایج آن را تجربه میکنیم.
باراک عنوان کرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مداخلات گذشته غرب در کودتاها و تغییر رژیمها را بررسی کرده و به اشتباهات گذشته پی برده است.
باراک با تأکید بر اینکه مسئله خاورمیانه مسئله کنشگری و رهبری است، نه ساختارهای سیاسی، گفت: موضوع نه فدرالیسم است، نه دموکراسی و نه تمرکززدایی، این منطقه با رهبری تعریف میشود.
او بیان داشت که تصمیم رئیسجمهور آمریکا مبنی بر دادن فرصت به احمد الشرع، رئیسجمهور سوریه برای ایجاد نظم موردنظر خود بدون مداخله خارجی نشان میدهد که کمک این بار آمریکا از گذشته کاملاً متفاوت خواهد بود.
به گفته باراک، سوریه در ادغام جوامع مختلف، مدیریت اردوگاهها، ساماندهی نظامیان خارجی و موضوع سلاحهای شیمیایی عملکرد بسیار خوبی داشته است.
وی افزود: کاری که آنها انجام دادهاند هم قهرمانانه است و هم حماسی، وظیفه ما این است که کمک کنیم، اختیار بدهیم، تشویق کنیم و اجازه دهیم حکومتی را که میخواهند بنا کنند و مدیریتی فراگیر ایجاد کنند.
باراک با اشاره به تجربه تاریخی آمریکا گفت کشورش میخواهد فرصت شکلگیری نظامهای پایدار در لبنان و سوریه فراهم شود و منطقه اکنون دارای مجموعهای از فرصتهای جدید است.
وی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به نظامهای سیاسی در منطقه افزود: اسرائیل ممکن است ادعا کند صاحب یک دموکراسی است، اما مدلی که در این منطقه بهتر عمل کرده - خواه بپسندید یا نپسندید - سلطنتهای خیرخواه بوده است.
باراک با اشاره به نمونههای عراق و لیبی گفت هرجا غرب تلاش کرده گفتوگوی پارلمانی ایجاد کند، نتیجه نوعی فلجشدگی بوده و تأکید کرد که کشورهای غربی باید بهجای تحمیل خواستهها، نقش هدایتگر ایفا کنند.
