همزمان با تداوم درگیری میان ایران و آمریکا و اسرائیل، بازارهای جهانی انرژی روز سهشنبه، سوم مارس با افزایش قابل توجه قیمتها مواجه شدند. اختلال در صادرات انرژی از خاورمیانه و توقف عبور و مرور دریایی در تنگه هرمز نگرانیها درباره بازگشت فشارهای تورمی در اقتصاد جهانی را تشدید کرده است.
از روز جمعه تاکنون بهای نفت بیش از ۱۵ درصد افزایش یافته است. شاخص نفت برنت روز سهشنبه با رشد ۶ درصدی به بالای ۸۲ دلار در هر بشکه رسید که بالاترین سطح از جولای ۲۰۲۴ محسوب میشود. همزمان قیمت گاز در اروپا ۴۰ درصد افزایش یافت؛ افزایشی که پس از جهش ۴۰ درصدی روز دوشنبه رخ داد.
قیمت برخی کالاهای اساسی از جمله شکر، کود شیمیایی و سویا نیز روند صعودی داشته است.
تردد در تنگه هرمز برای چهارمین روز متوالی متوقف ماند. این آبراه راهبردی حدود ۲۰ درصد از عرضه جهانی نفت و گاز را در خود جای داده است. توقف عبور کشتیها پس از آن رخ داد که ایران پنج شناور را هدف قرار داد.
در ادامه تحولات میدانی، یک مخزن سوخت در بندر تجاری دقم عمان هدف اصابت قرار گرفت و در بندر فجیره امارات متحده عربی نیز آتشسوزی گزارش شد؛ فجیره از مراکز مهم صادرات نفت در منطقه به شمار میرود.
در حوزه تولید، قطر روز دوشنبه فعالیت تأسیسات گاز طبیعی مایع (LNG) خود را که حدود ۲۰ درصد صادرات جهانی این محصول را تأمین میکند، متوقف کرد. عربستان سعودی نیز تولید در بزرگترین پالایشگاه داخلی خود را به حالت تعلیق درآورد. اسرائیل و عراق هم بخشی از تولید نفت و گاز خود را تعطیل کردند.
بسته ماندن تنگه هرمز باعث شده صدها نفتکش حامل نفت و الانجی در نزدیکی بنادر منطقه از جمله فجیره متوقف شوند و امکان انتقال محمولهها به بازارهای آسیا و اروپا را نداشته باشند.
در صورت ادامه این وضعیت، کشورهای تولیدکننده از جمله عربستان سعودی، امارات، عراق، کویت و ایران ممکن است طی روزهای آینده ناچار به کاهش تولید نفت شوند.
در ایالات متحده، قیمت بنزین برای نخستین بار از ماه نوامبر به بیش از ۳ دلار در هر گالن رسید. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، اعلام کرد وزرای خزانهداری و انرژی قرار است برنامههایی را برای کاهش اثرات افزایش قیمتها اعلام کنند.
هند که از وابستهترین اقتصادها به واردات انرژی از خاورمیانه است، پس از توقف تولید در قطر جیرهبندی گاز برای صنایع را آغاز کرده است. بخش عمده صادرات الانجی قطر به آسیا میرود، اما اروپا نیز بخشی از این محمولهها را دریافت میکند؛ قارهای که بهطور کامل به واردات نفت و گاز وابسته است و پس از زمستان سرد اخیر نیازمند تجدید ذخایر انرژی است.
کارشناسان هشدار میدهند در صورت طولانی شدن درگیریها در منطقهای که نزدیک به یکسوم تولید جهانی نفت و حدود یکپنجم گاز طبیعی را در اختیار دارد، احتمال افزایش دوباره تورم و اختلال در روند بهبود اقتصادی اروپا و آسیا وجود دارد.
