آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، روز سهشنبه ۱۶ سپتامبر، در نشست خبری در نیویورک با اشاره به آخرین وضعیت پرونده برجام و تهدید سه کشور اروپایی (انگلیس، آلمان و فرانسه) برای فعالسازی مکانیسم ماشه، بر ضرورت بهرهگیری از دیپلماسی تأکید کرد.
گوترش یادآور شد که با همه طرفها در ارتباط بوده است و اظهار داشت: فکر میکنم هنوز زمان برای جلوگیری از فعالسازی مکانیسم ماشه وجود دارد؛ درخواست من از ایران و سایر قدرتها این است که از دیپلماسی استفاده کنند و شرایط اعتماد را ایجاد نمایند تا بتوان از این موضوع جلوگیری کرد.
وی با اشاره به اینکه سازمان ملل در تماس مداوم با همه طرفها قرار دارد، تصریح کرد: سرنوشت این پرونده به تلاشهای دیپلماتیک برای بازسازی اعتماد میان طرفهای برجام بستگی دارد.
این اظهارات پس از آن مطرح شد که بریتانیا، فرانسه و آلمان روز ۱۳ آگوست سال جاری با ارسال نامهای مشترک به دبیرکل سازمان ملل و شورای امنیت اعلام کردند ایران تا پایان ماه آگوست فرصت دارد به یک راهکار دیپلماتیک برای برنامه هستهای خود دست یابد و در غیر این صورت، این سه کشور روند فعالسازی مکانیسم ماشه را آغاز خواهند کرد.
در واکنش به این اقدام، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، ضمن تأکید بر وجود چالشهای حقوقی میان تهران و تروئیکای اروپایی، گفت: چین و روسیه در این پرونده مواضعی همسو با ایران دارند.
وی همچنین یادآور شد که اروپاییها تا پایان آگوست فرصت دارند مکانیسم ماشه را فعال کنند، اما با توجه به خواستههایی نظیر «غنیسازی صفر درصد» که مغایر با حقوق به رسمیت شناخته شده ایران در برجام است، صلاحیت استفاده از مفاد این توافق را ندارند.
گفتنی است، مکانیسم ماشه یکی از سازوکارهای برجام است که در صورت عدم پایبندی یک طرف به تعهدات خود، امکان بازگشت خودکار تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل را فراهم میسازد.
