نماینده دائم ترکیه در سازمان ملل متحد با ارسال نامهای به این سازمان، اعتراض یونان به استفاده از اصطلاح «تنگههای ترکیه» در نشست اخیر شورای امنیت را رد کرد و اعلام نمود آنکارا موضع یونان را مایه تأسف و دارای انگیزه سیاسی میداند.
احمد ییلدیز، سفیر ترکیه در سازمان ملل، در نامهای به تاریخ ۸ مه خطاب به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد و فو کونگ، رئیس دورهای شورای امنیت، نوشت اعتراض یونان در نشست ۲۹ آوریل، توجهها را از موضوعات اصلی مورد بحث منحرف کرد و به نظر میرسید هدف آن، خدمت به ملاحظات داخلی باشد، نه کمک به اهداف نشست.
ییلدیز در این نامه نوشت: ترکیه ادعاهای بیاساس یونان را قاطعانه و بهطور کامل رد میکند. او افزود: تلاشها برای سیاسیکردن یک اصطلاح جغرافیایی پرکاربرد، کمکی به گفتوگوی سازنده، ثبات منطقهای یا درک درست رژیم کنوانسیون مونترو ۱۹۳۶ نمیکند.
وی گفت اصطلاح «تنگههای ترکیه» یک عبارت جغرافیایی جاافتاده است که بهطور کلی به تنگه استانبول و تنگه چناققلعه اشاره دارد؛ دو آبراهی که هر دو تحت حاکمیت ترکیه قرار دارند.
در این نامه آمده است: اصطلاح تنگههای ترکیه، توصیفی، از نظر جغرافیایی دقیق و کاملاً سازگار با تداوم اجرای کنوانسیون مونترو است.
نماینده ترکیه همچنین تأکید کرد که رویه تثبیتشده بینالمللی درباره نامهای جغرافیایی، به اشکال رسمی ملی اولویت میدهد و خاطرنشان کرد که اصطلاح «تنگههای ترکیه»، بهطور متعارف و مستمر در اسناد متعدد بینالمللی، از جمله قطعنامهها و اسناد سازمان بینالمللی دریانوردی و ناتو به کار رفته است.
ییلدیز همچنین گفت کنوانسیون مونترو ۱۹۳۶ یک توافق حقوقی است که عبور از تنگه استانبول، دریای مرمره و تنگه چناققلعه را تنظیم میکند و هدف آن، استانداردسازی نامهای جغرافیایی فراتر از این منظور نبوده است.
او در همین چارچوب گفت تلاشهای یونان برای تحمیل اصطلاحاتی غیر از «تنگههای ترکیه» را تنها میتوان با آرزوهای تاریخی این کشور توضیح داد و افزود چنین تلاشهایی وضعیت حقوقی یا سیاسی این آبراهها را تغییر نخواهد داد.
این نامه پس از آن ارسال شد که یونان در جریان نشست شورای امنیت سازمان ملل درباره ایمنی و حفاظت از آبراهها در حوزه دریایی به سخنان ییلدیز اعتراض کرد؛ جایی که او از تنگههای استانبول و چناققلعه با عنوان «تنگههای ترکیه» یاد کرده بود.
یونان در بیانیه تکمیلی که به شورای امنیت ارائه کرد، استدلال کرد که اصطلاح «تنگههای ترکیه» با کنوانسیون مونترو ۱۹۳۶ درباره رژیم تنگهها سازگار نیست.
یونان اعلام کرد اصطلاح بهکاررفته در این کنوانسیون «تنگهها» است؛ یعنی تنگههای داردانل، دریای مرمره و بوسفور است.
آتن با وجود رویه و اصول تثبیتشده بینالمللی که به نامهای جغرافیایی در اشکال رسمی ملی آنها اولویت میدهد، در پی آن بوده است که روندها در سازمان ملل و ناتو را به دلیل استفاده از اصطلاح «تنگههای ترکیه» مسدود کند.
