کابل در آستانه تبدیل شدن به اولین پایتخت و شهر مدرن بدون آب جهان

سازمان امدادرسانی «مرسی کورپس» هشدار داده است که شهر کابل، پایتخت افغانستان، ممکن است تا سال ۲۰۳۰ به نخستین شهر مدرن جهان تبدیل شود که به طور کامل با بحران کم‌آبی روبه‌رو می‌شود.

این گزارش می‌افزاید که طی یک دهه گذشته، سطح سفره‌های آب زیرزمینی کابل تا ۳۰ متر کاهش‌یافته است. علت اصلی این کاهش، رشد بی‌رویه جمعیت شهری، ساخت‌وسازهای غیرقانونی و تغییرات اقلیمی عنوان شده است.

بر اساس یافته‌های این گزارش، تقریباً نیمی از چاه‌های آب کابل که منبع اصلی تأمین آب شرب محسوب می‌شوند، خشک شده‌اند و میزان برداشت سالانه آب از منابع زیرزمینی، ۴۴ میلیون مترمکعب بیش از میزان تجدید طبیعی آن‌هاست.

در کنار کم‌آبی، بحران آلودگی نیز وضعیت را بحرانی‌تر کرده است. نزدیک به ۸۰ درصد آب‌های زیرزمینی کابل به دلیل نشت فاضلاب، شوری بالا و وجود عناصر سمی نظیر آرسنیک، برای مصرف انسانی نامناسب اعلام شده‌اند.

بحران آب فشار مضاعفی بر معیشت شهروندان کابل وارد کرده است. گزارش مرسی کورپس نشان می‌دهد که بسیاری از خانواده‌ها تا ۳۰ درصد از درآمد ماهانه خود را صرف تأمین آب می‌کنند و بیش از دو سوم جمعیت درگیر بدهی‌های مرتبط با آب هستند.

در همین حال، شرکت‌های خصوصی با بهره‌برداری از شرایط بحرانی، اقدام به برداشت آب زیرزمینی و فروش آن با قیمت‌های بالا کرده‌اند؛ امری که موجب تشدید نابرابری و نارضایتی اجتماعی شده است.

در میان گزینه‌های مطرح‌شده برای مقابله با بحران، پروژه انتقال آب از رودخانه پنجشیر به کابل یکی از طرح‌های کلیدی به شمار می‌رود. این پروژه در صورت اجرا می‌تواند آب آشامیدنی مورد نیاز دو میلیون نفر را تأمین کند. بااین‌حال، اجرای آن نیازمند ۱۷۰ میلیون دلار بودجه است که هنوز تأمین نشده است.

کارشناسان حوزه محیط‌زیست و آب با هشدار درباره پیامدهای انسانی این بحران، خواستار سرمایه‌گذاری فوری و بلندمدت در زیرساخت‌های آب‌رسانی و مدیریت پایدار منابع طبیعی در کابل شده‌اند. به گفته آن‌ها، در صورت عدم اقدام سریع، پایتخت افغانستان ممکن است در کمتر از پنج سال آینده با بحران بی‌سابقه‌ای روبه‌رو شود که پیامدهای آن فراتر از مرزهای این کشور خواهد بود.