رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، روز شنبه، ۱۳ دسامبر در گفتوگو با خبرنگاران در پرواز بازگشت از «مجمع بینالمللی صلح و اعتماد» که در عشقآباد، پایتخت ترکمنستان برگزار شد، با هشدار نسبت به سرایت جنگ روسیه و اوکراین به دریای سیاه تأکید کرد این پهنه آبی نباید به عرصهای برای تسویهحسابهای نظامی تبدیل شود.
وی اظهار داشت که تبدیل دریای سیاه به میدان تقابل نه به نفع روسیه است و نه اوکراین و افزود همه طرفها به ناوبری امن در این منطقه نیاز دارند؛ موضوعی که در صورت تشدید درگیریها میتواند امنیت کشتیرانی و مسیرهای حیاتی تجارت دریایی را با تهدید جدی مواجه کند.
اظهارات اردوغان پس از آن مطرح شد که یک کشتی با پرچم خارجی و تحت مدیریت یک شرکت ترک، در جریان حملهای به بندر چورنومورسک اوکراین آسیب دید.
رئیسجمهور ترکیه این حادثه را تأییدکننده هشدارهای پیشین آنکارا درباره افزایش مخاطرات برای کشتیرانی غیرنظامی و ثبات منطقه در صورت گسترش درگیریها در دریا دانست.
این هشدارها در شرایطی مطرح میشود که تنشها پس از اظهارات اخیر ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، افزایش یافته است.
پوتین اعلام کرده بود مسکو ممکن است حملات به بنادر اوکراین را تشدید کند و در صورت تداوم حملات به نفتکشهای روسی، حتی هدف قرار دادن کشتیهای متعلق به کشورهایی را که از کییف حمایت میکنند، مدنظر قرار دهد.
رئیسجمهور اردوغان با اشاره به موضع ثابت ترکیه از آغاز جنگ اوکراین و روسیه ، تأکید کرد آنکارا همواره خواستار جلوگیری از نظامیشدن دریای سیاه بوده و بر کاهش تنش و گفتوگو تأکید دارد.
به گفته وی، امنیت کشتیرانی در این منطقه نهتنها برای طرفهای درگیر، بلکه برای زنجیرههای جهانی تأمین غذا و انرژی که به مسیرهای دریای سیاه وابستهاند، اهمیت حیاتی دارد.
رئیسجمهور ترکیه همچنین اعلام کرد در دیدار خود با ولادیمیر پوتین در ترکمنستان درباره جنگ اوکراین و روسیه و تلاشهای صلح گفتوگو کرده و موضع آنکارا را بار دیگر مطرح کرده است.
وی ضمن استقبال از ابتکارهای دیپلماتیک جدید، از حمایت ترکیه از تلاشهای گفتوگومحور به رهبری دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، خبر داد و آمادگی ترکیه را برای مشارکت در هر روند صلح معتبری اعلام کرد.
اردوغان در بخش دیگری از سخنان خود به تحولات خاورمیانه پرداخت و با انتقاد از اقدامات اسرائیل تأکید کرد تلآویو باید به تعهدات خود پایبند بماند.
وی خواستار اجرای کامل آتشبس شد و اظهار داشت که اسرائیل باید شرایطی فراهم کند که زندگی در غزه به حالت عادی بازگردد.
رئیسجمهور اردوغان هشدار داد عدم پایبندی به مفاد آتشبس میتواند به بیثباتی دوباره و تشدید بحران انسانی در غزه منجر شود.
وی همچنین تأکید داشت که آرامش پایدار تنها در صورتی محقق خواهد شد که گامهای عملی برای بهبود شرایط میدانی و احترام به توافقهای انجامشده برداشته شود.
رئیسجمهور اردوغان همچنین به روابط ترکیه و اتحادیه اروپا اشاره کرد و افزود که این روابط در صورتی بهبود خواهد یافت که اتحادیه اروپا با رویکردی راهبردیتر، گامهای ملموسی برای پیشبرد روند عضویت ترکیه بردارد.
وی در ادامه به توافق ۱۰ مارس درباره سوریه پرداخت تصریح کرد که این توافق روندی است که به آینده منطقه بسیار مرتبط است و دستیابی به اهداف پیشبینیشده در این توافق را سودمندترین نتیجه برای سوریه توصیف کرد.
این اظهارات بازتابدهنده رویکرد دیپلماتیک ترکیه است که در آن، آنکارا در تلاش است ضمن حفظ گفتوگو با روسیه و اوکراین و ایفای نقش میانجی، همزمان بر ثبات منطقهای، بحران غزه و تعامل با شرکای غربی تمرکز داشته باشد.
