عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران در یک مصاحبه با رسانه عمانی، با تشریح پیشینه گفتوگوهای ایران و آمریکا در مسقط گفت عمان در سالهای اخیر نقشمحوری در میانجیگری میان دو کشور داشته و سال گذشته نیز مدیریت مذاکرات بین دو طرف را برعهده داشت.
عراقچی گفت که در پنج دور گفتوگو راهحلهای متعددی بررسی شد و به راهحلهایی رسیدیم که میتوانست مشکل را حل کند.
او توضیح داد که این راهحلها در واشنگتن پذیرفته نشد و در نهایت نیروهای خواهان جنگ در آنجا غالب شدند و کشور و منطقه را به مسیر تأسفباری کشاندند
عراقچی تأکید کرد: ما خیلی به توافق نزدیک بودیم، اما برخی عوامل در داخل آمریکا نمیخواستند که این مذاکرات به نتیجه برسد و همین باعث شد که مذاکرات به نتیجه نرسد.
وزیر امور خارجه ایران در توضیح اختلافهای محوری دو طرف گفت طرف آمریکایی با سیاست غنیسازی صفر وارد گفتوگوها شده بود، درحالیکه تهران از ابتدا این رویکرد را رد کرده است. او با اشاره به اینکه هیچ کشوری را نمیتوان از حق مشروعش در استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای محروم کرد گفت ایران آماده شفافیت و اعتمادسازی است، اما چشمپوشی از حقوق اساسیمان هرگز مطرح نیست.
عراقچی در این مصاحبه یادآور شد که در مذاکرات پیشین مربوط به توافق هستهای نیز بحث یافتن راهحلی میانه مطرح بوده است. او با تکرار موضع خود گفت: اگر غنیسازی صفر میخواهید، توافقی میان ما نخواهد بود. اما اگر بمب صفر میخواهید، ما توافق خواهیم کرد و امکان دستیابی به توافق کاملاً وجود دارد.
به گفته عراقچی، درحالیکه دو طرف خود را برای دور ششم گفتوگوها آماده میکردند، مسیر دیپلماتیک با حمله نظامی آمریکا و کشور اسرائیل قطع شد و نخستین موشکی که اسرائیل شلیک کرد، عملاً وسط میز مذاکره فرود آمد. عراقچی این اقدام را توهینی آشکار به دیپلماسی، مذاکره و میانجیگری و البته به عمان توصیف کرد و با اشاره به تحولات گسترده پس از درگیری گفت این روند، به تعبیر او، به تقویت «قانون جنگل» در روابط بینالملل انجامیده است.
با وجود این، او تأکید کرد که تهران همچنان دیپلماسی را باز میداند. عراقچی گفت: باب مذاکره و میانجیگری همیشه باز است و این امکان در هر زمان وجود دارد، مشروط بر آنکه قواعد رعایت شود.
وی تصریح کرد اصل نخست دیپلماسی این است که طرفها با نیت واقعی برای تبادل منصفانه و برابر وارد مذاکره شوند و نه برای تحمیل خواستههای خود.
عراقچی در ادامه افزود اگر طرف آمریکایی آمادگی خود را برای یک توافق عادلانه و متوازن، مبتنی بر منافع متقابل نشان دهد، ایران موضوع را بررسی خواهد کرد.
وزیر امور خارجه ایران بار دیگر موضع تهران را اینگونه خلاصه کرد: ما هیچگاه میز مذاکره را ترک نکردهایم، زیرا دیپلماسی جزئی اصیل از رویکرد و اصول ما است.
وی در بخش دیگری از مصاحبه، ضمن تمجید از نقش میانجیگرانه عمان، تأکید کرد که مشکل اصلی در روابط تهران و واشنگتن نه به سازوکار میانجیگری، بلکه به ماهیت رویکرد آمریکا بازمیگردد. به گفته عراقچی، تا زمانی که رویکرد مبتنی بر زور و تلاش برای تحمیل خواستهها ادامه یابد، رسیدن به توافق دشوار خواهد بود، اما اگر رویکردی متوازن و مبتنی بر منافع مشترک در پیش گرفته شود، امکان بازگشت به مسیر دیپلماسی وجود دارد.
