دیوان کیفری بینالمللی (ICC) روز دوشنبه اعلام کرد شواهدی مبنی بر ارتکاب جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در منطقه دارفور سودان یافته است. این نهاد در گزارش خود به وقوع فجایع مکرر در شهر الفاشر و استفاده از خشونت جنسی به عنوان سلاح جنگی اشاره کرد.
نزهت شمیمخان، معاون دادستان دیوان کیفری بینالمللی، در گزارشی به شورای امنیت سازمان ملل متحد تصریح کرد که یافتههای این دادستانی بر پایه دادههای ویدئویی، صوتی و تصاویر ماهوارهای است که در دوره گزارشدهی اخیر گردآوری شدهاند.
وی در این نشست گفت: طبق اطلاعات و شواهد موجود، دادستانی به این ارزیابی رسیده است که در شهر الفاشر جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت رخ داده است. این فجایع بهویژه در ماه اکتبر و در پی محاصره این شهر توسط نیروهای پشتیبانی سریع (RSF) به اوج خود رسید.
خان افزود که مستندات ویدئویی، الگویی مشابه از جنایات منتسب به نیروهای پشتیبانی سریع را نشان میدهد که پیشتر در دیگر مناطق دارفور، از جمله در قالب بازداشت، بدرفتاری و کشتار اعضای قبایل غیرعرب مشاهده شده بود.
معاون دادستان دیوان کیفری خاطرنشان کرد: شواهد نشان میدهد الگوی فجایع ارتکابی در شهر الجنینه در سال ۲۰۲۳، اکنون در سال ۲۰۲۵ در الفاشر عیناً تکرار شده است. این جنایات شهر به شهر در سراسر دارفور در حال وقوع است.
وی همچنین تأکید کرد: تحقیقات ما ثابت میکند که خشونت جنسی و تجاوز، به عنوان ابزاری جنگی در دارفور به کار میرود.
خان محکومیت علی محمد عبدالرحمن در اکتبر ۲۰۲۵ را یک نقطه عطف توصیف کرد و آن را نخستین محکومیت ناشی از ارجاع شورای امنیت به این دیوان و اولین پرونده با موضوع آزار و اذیت مبتنی بر جنسیت برشمرد. وی با وجود اشاره به موانع امنیتی در مسیر تحقیقات و دسترسی محدود، از بهبود همکاری با کشورهای آفریقایی و مقامات سودانی خبر داد و تأکید کرد که پیگیری سیستماتیک این جنایات اولویت اصلی این نهاد خواهد بود.
تنش دیپلماتیک میان واشینگتن و دیوان کیفری
خان پیش از ارائه گزارش خود، از اینکه به دلیل عدم صدور ویزا توسط ایالات متحده نتوانسته است شخصاً در این نشست حضور یابد، ابراز تأسف کرد. طبق «موافقتنامه مقر سازمان ملل»، دولت میزبان (آمریکا) موظف است برای افرادی که در مأموریتهای رسمی سازمان ملل شرکت میکنند، فارغ از روابط دیپلماتیک، ویزا صادر کند.
در مقابل، جف بارتوس، معاون نماینده آمریکا در سازمان ملل، ضمن تهدید به اقدامات بیشتر علیه دیوان کیفری گفت: مایه تأسف است از معاون دادستانی که به دلیل حمایت از اقدامات غیرقانونی دیوان تحت تحریم آمریکا قرار دارد، برای سخنرانی دعوت شده است.
وی با تأکید بر اینکه واشینگتن صلاحیت این دیوان را بر شهروندان و متحدان خود نمیپذیرد، اعلام کرد که اقدامات تقابلی ایالات متحده برای محافظت از منافع ملی خود تشدید خواهد شد.
