افزایش قیمت نفت در سایه احتمال اختلال در عرضه ایران
قیمت جهانی نفت روز سهشنبه با رشد حدود ۳ درصدی همراه شد؛ افزایشی که تحت تأثیر نگرانیها درباره اختلال احتمالی در صادرات نفت ایران و تشدید ریسکهای ژئوپلیتیکی رخ داد و چشمانداز افزایش عرضه از سوی ونزوئلا را به حاشیه راند.
قیمت نفت روز سهشنبه، ۱۳ ژانویه، حدود سه درصد افزایش یافت؛ زیرا احتمال اختلال در صادرات نفت خام ایران بر بازار سایه انداخت و اثر افزایش احتمالی عرضه از سوی ونزوئلا را کمرنگ کرد.
بر این اساس، قیمت نفت برنت (LCOc1) تا ساعت ۱۱:۰۷ به وقت شرق آمریکا (۱۶:۰۷ به وقت گرینویچ) با افزایش ۱ دلار و ۸۸ سنتی، معادل ۲.۹ درصد، به ۶۵ دلار و ۷۵ سنت در هر بشکه رسید و در نزدیکی بالاترین سطح خود طی سه ماه اخیر نوسان کرد. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا (CLc1) نیز با رشد ۱ دلار و ۷۹ سنتی، نزدیک به ۳ درصد، به ۶۱ دلار و ۲۹ سنت در هر بشکه رسید.
جان ایوانز، تحلیلگر شرکت بینالمللی نفتی «PVM Oil Associates» اعلام کرد: بازار نفت در حال ایجاد نوعی پوشش قیمتی در برابر محرکهای ژئوپلیتیکی است. او در این زمینه به احتمال کنار گذاشته شدن صادرات ایران، مشکلات پیرامون ونزوئلا، گفتوگوها درباره جنگ روسیه و اوکراین و همچنین مسائل مرتبط با گرینلند اشاره کرد.
ایران، بهعنوان یکی از تولیدکنندگان بزرگ سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، در سالهای اخیر با گستردهترین اعتراضهای ضد دولتی مواجه شده است. برخورد دولت با معترضان با هشدار دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، درباره احتمال اقدام نظامی همراه بوده است.
ترامپ روز دوشنبه اعلام کرد هر کشوری که با ایران تجارت کند، مشمول تعرفه ۲۵ درصدی بر هرگونه مبادله تجاری با آمریکا خواهد شد.
تحلیلگر شرکت «Ritterbusch and Associates» در اینباره گفت: افزایش تعرفهها در درجه نخست جریان صادرات نفت خام ایران به چین و هند را تحت تأثیر قرار میدهد و میتواند مشتریان آسیایی را وادار کند برای تأمین نفت بهدنبال گزینههای جایگزین بروند؛ روندی که به حمایت از قیمتهای جهانی نفت خام منجر میشود.
از سوی دیگر روز سهشنبه چهار نفتکش تحت مدیریت شرکتهای یونانی هدف حمله پهپادهای ناشناس قرار گرفتند. به گفته هشت منبع آگاه که با رویترز گفتوگو کردهاند، این نفتکشها در دریای سیاه و در مسیر بارگیری نفت در پایانه کنسرسیوم خط لوله کاسپین در سواحل روسیه قرار داشتند.
یک تحلیلگر مؤسسه Rystad نیز اعلام کرد نگرانیها درباره مازاد عرضه در حال حاضر به حاشیه رفته است. وی افزود ظرفیت مازاد پالایش در اروپا فشارهایی را بر بازار گازوئیل وارد کرده است.
حمایت ناآرامیها از پریمیوم برنت
بر اساس دادههای LSEG، اختلاف قیمت نفت خام برنت نسبت به شاخص خاورمیانهای دبی روز سهشنبه به بالاترین سطح خود از ماه جولای رسید؛ افزایشی که در نتیجه تنشهای ژئوپلیتیکی در ایران و ونزوئلا از شاخص جهانی قیمت نفت حمایت کرد.
مؤسسه بارکلیز در یادداشتی اعلام کرد بهنظر این بانک، ناآرامیها در ایران حدود ۳ تا ۴ دلار در هر بشکه پریمیوم ریسک ژئوپلیتیکی به قیمتهای نفت افزوده است.
بازارها همزمان با این تحولات، نسبت به ورود عرضه اضافی نفت خام در صورت ازسرگیری صادرات ونزوئلا نیز ابراز نگرانی کردهاند.
پس از کنار رفتن نیکلاس مادورو از قدرت، دونالد ترامپ هفته گذشته اعلام کرد کاراکاس قرار است تا سقف ۵۰ میلیون بشکه نفت را، مشروط به تحریمهای غرب، به آمریکا تحویل دهد.
در همین حال، شرکتهای بزرگ جهانی فعال در تجارت نفت بهعنوان برندگان اولیه رقابت برای کنترل جریانهای نفت خام ونزوئلا ظاهر شدهاند و از شرکتهای بزرگ انرژی آمریکا پیشی گرفتهاند.