بحران آبی در ایران جدی‌تر از همیشه؛ کاهش محسوس ذخایر سدها و بارش‌ها

با کاهش ۲۲ درصدی ذخایر آب سدهای ایران و افت ۴۰ درصدی بارش‌ها نسبت به سال گذشته، این کشور با یکی از خشک‌ترین سال‌های آبی اخیر خود مواجه شده است؛ وضعیتی که زنگ خطر بحران آبی را بیش از پیش به صدا درآورده است.

نمایی هوایی از سد کارون ۴، در لردگان استان چهارمحال‌وبختیاری / عکس: AA / AA

 

طبق تازه‌ترین آمار منتشرشده تا تاریخ ۲۰ مه، حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور ایران نسبت به مدت مشابه سال گذشته با کاهشی ۲۲ درصدی مواجه شده است؛ همچنین میزان بارش‌ها نیز در این بازه زمانی، ۴۰ درصد کاهش یافته است.

از ابتدای سال آبی تاکنون، مجموع ورودی آب به مخازن سدهای ایران ۱۹.۹۶ میلیارد مترمکعب ثبت شده که در مقایسه با رقم ۳۳.۶۹ میلیارد مترمکعبی سال گذشته، نشان‌دهنده افتی ۴۱ درصدی است. در همین حال، خروجی آب از سدها نیز نسبت به سال قبل با ۱۷ درصد کاهش همراه بوده است.

در حال حاضر حجم آب ذخیره‌شده در مخازن ۲۷.۰۴ میلیارد مترمکعب گزارش شده که نسبت به رقم ۳۴.۷۱ میلیارد مترمکعب سال گذشته، کاهشی ۲۲ درصدی را تجربه کرده است. میزان پرشدگی سدهای کشور نیز به ۵۲ درصد رسیده است.

بررسی‌ها از وضعیت سدهای مهم ایران حاکی از آن است که سطح آب در ۱۲ سد بزرگ به کمتر از ۲۰ درصد رسیده است.

از جمله این سدها می‌توان به سد لار در تهران، سد دوستی و طرق در خراسان رضوی، سد پانزده خرداد در حوضه قمرود، سدهای استقلال و شمیل و نیان در هرمزگان، سد تهم در زنجان، سد رودبال داراب در فارس، سدهای تنگوییه سیرجان و نسا در کرمان و سد ساوه در استان مرکزی اشاره کرد.

در زمینه بارش‌ها نیز، میانگین ارتفاع بارندگی ایران تا کنون به ۱۴۱.۵ میلی‌متر رسیده که نسبت به میانگین بلندمدت ۲۲۸.۸ میلی‌متر، کاهش ۳۸ درصدی و در مقایسه با سال گذشته که ۲۳۴.۹ میلی‌متر بوده، افت ۴۰ درصدی داشته است.

ایران به طور سنتی در اقلیم خشک و نیمه‌خشک قرار دارد و بارندگی سالانه آن بسیار کمتر از متوسط جهانی است. این کاهش چشمگیر در میزان بارش‌ها نشان‌دهنده تداوم وضعیت نگران‌کننده کم‌بارشی در این کشور است.

کاهش بارندگی‌ها نه‌تنها منابع آب سطحی مانند سدها را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد، بلکه آثار منفی آن بر منابع آب زیرزمینی، کشاورزی، تأمین آب شرب و محیط‌زیست نیز قابل‌توجه است.