بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در آستانه انتخابات ۲۷ اکتبر در شرایطی وارد کارزار انتخاباتی میشود که همزمان این کشور را اداره میکند و در یک پرونده جنایی از خود دفاع میکند.
نتانیاهو در سال ۲۰۱۹ متهم شد و محاکمه او در سال ۲۰۲۰ آغاز شد. وی در سه پرونده جداگانه با اتهامات کلاهبرداری و نقض اعتماد و در جدیترین پرونده، با اتهام رشوهخواری روبهرو است.
سارا نتانیاهو، همسر نخستوزیر اسرائیل، نیز سابقه قضایی دارد. او در سال ۲۰۱۹ در پروندهای مربوط به سوءاستفاده از بودجه دولتی برای تهیه غذای سفارشی، به ارتکاب تخلف کیفری اعتراف کرد و بر اساس توافق با دادستانی محکوم شد. او اکنون در پروندهای جداگانه درباره ادعای تلاش برای ارعاب یک شاهد کلیدی در پرونده فساد همسرش تحت تحقیقات کیفری قرار دارد.
هر دو نفر اتهامات مطرحشده در پروندههایی را که اکنون با آنها مواجه هستند، رد کردهاند.
ساختن یک تهدید از سوی ترکیه
کارزار انتخاباتی نتانیاهو همزمان با ادامه عملیات نظامی اسرائیل در سراسر منطقه جریان دارد.
در ۱۸ آگوست، هواپیماهای اسرائیلی به پایگاه هوایی نظامی ابوالظهور در شمال سوریه حمله کردند و باند فرودگاه و زیرساختهای آن را هدف قرار دادند.
دفتر نتانیاهو اعلام کرد این حمله بر اساس اطلاعاتی انجام شده که نشان میداد ترکیه ممکن است تجهیزات نظامی خود را به این پایگاه منتقل کند.
از سوی دیگر، ترکیه اعلام کرد که هیچ تجهیزات نظامی در این پایگاه ندارد. تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه و فرستاده این کشور در امور سوریه، نیز گفت سازمانهای اطلاعاتی آمریکا ادعای اسرائیل را بررسی کرده و به این نتیجه رسیدهاند که این ادعا صحت ندارد. وی این حمله را «تشدید تنش غیرضروری» توصیف کرد.
اسعد الشیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، با اشاره به این موضوع گفت دمشق به اسرائیل اطلاع داده بود که هیچ برنامهای برای ایجاد پایگاه دائمی ترکیه وجود ندارد. واشنگتن نیز پس از آن خواستار کاهش تنش شد.
این رویارویی با واکنش چندین چهره سیاسی اسرائیلی همراه شد. ایهود باراک، نخستوزیر پیشین اسرائیل، تشدید تنش با ترکیه را «بیپروا و احمقانه» توصیف کرد و موشه یعلون، وزیر دفاع پیشین، و یائیر گولان، رهبر مخالفان، نتانیاهو را متهم کردند که اجازه داده ملاحظات سیاسی بر تصمیمات نظامی تأثیر بگذارد.
نتانیاهو اکنون در آستانه انتخابات ۲۷ اکتبر قرار دارد؛ انتخاباتی که همزمان با محاکمه کیفری او که بیش از شش سال ادامه یافته، بلاتکلیفی درخواست عفو، تحقیقات کیفری درباره همسرش و پابرجا بودن حکم بازداشت دیوان کیفری بینالمللی برگزار میشود.
چه نتانیاهو پیروز شود و چه شکست بخورد، نتیجه انتخابات هیچیک از این پروندههای قضایی را تعیین تکلیف نخواهد کرد.
سه پرونده همچنان در دادگاه
پرونده فساد نتانیاهو در سه بخش موسوم به پروندههای ۱۰۰۰، ۲۰۰۰ و ۴۰۰۰ در جریان است. در پرونده ۱۰۰۰، او و خانوادهاش به دریافت هدایای گرانقیمت از بازرگانان و مداخله به نفع آنها متهم هستند. پرونده ۲۰۰۰ به گفتوگوهای نتانیاهو با ناشر یدیعوت آحارونوت درباره پوشش خبری مطلوب و تضعیف رقیب مربوط است و در پرونده ۴۰۰۰ نیز او به پیشبرد تصمیمات نظارتی به نفع یک شرکت مخابراتی در ازای پوشش مطلوب متهم شده است.
نتانیاهو هر سه پرونده را رد کرده و انگیزههای سیاسی را عامل طرح آنها میداند. قضات در ماه ژوئن پیشنهاد کردند اتهام رشوهخواری در پرونده ۴۰۰۰ پس گرفته شود، اما حتی در این صورت، اتهامات کلاهبرداری و نقض اعتماد همچنان پابرجا خواهند بود.
شهادت نتانیاهو پس از ۱۸ ماه و ۹۸ جلسه دادگاه در ۲۴ ژوئن پایان یافت، اما محاکمه همچنان ادامه دارد و شاهدان دیگری باید شهادت دهند. او در نوامبر ۲۰۲۵ نیز در حالی که محاکمه ادامه داشت، بدون پذیرش گناه از رئیسجمهور اسرائیل درخواست عفو کرد؛ درخواستی که هنوز تعیین تکلیف نشده است.
پیروزی نتانیاهو در انتخابات نیز بهطور خودکار پرونده قضایی او را لغو نمیکند، هرچند قوانین اسرائیل اجازه میدهد او در زمان محاکمه همچنان نخستوزیر باشد.
سارا نتانیاهو؛ محکومیت و تحقیقات جدید
سارا نتانیاهو در سال ۲۰۱۹ در پرونده استفاده غیرقانونی از بیش از ۱۰۰ هزار دلار بودجه دولتی برای غذای اقامتگاه نخستوزیر، بر اساس توافق با دادستانی به ارتکاب تخلف اعتراف کرد. او پذیرفت ۴۵ هزار شکل به دولت بازگرداند و ۱۰ هزار شکل جریمه پرداخت کند.
در فوریه ۲۰۲۵ نیز تحقیقات کیفری جداگانهای درباره ادعای تلاش او برای ارعاب هاداس کلاین، شاهد مهم پرونده ۱۰۰۰، و مداخله در روند محاکمه همسرش آغاز شد. این تحقیقات پس از انتشار پیامهایی درباره تلاش برای سازماندهی اعتراضات علیه کلاین و افراد مرتبط با پرونده آغاز شد و تاکنون کیفرخواستی صادر نشده است.
حکمی برای بازداشت فراتر از مرزهای اسرائیل
دیوان کیفری بینالمللی در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۴ حکم بازداشت نتانیاهو را صادر کرد. این دیوان اعلام کرد دلایل معقولی برای باور به مسئولیت کیفری او در قبال جرایم جنگی و جنایت علیه بشریت ، از جمله استفاده از گرسنگی بهعنوان روش جنگی، قتل و آزار و اذیت مرتبط با غزه وجود دارد.
این حکم به معنای محکومیت نتانیاهو نیست ولی اسرائیل صلاحیت قضایی دیوان را رد کرده و نتانیاهو نیز اتهامات مطرحشده را رد میکند.
