ترکیه روزهای پنجشنبه و جمعه، ۲۹ و ۳۰ اکتبر، میزبان سیزدهمین اجلاس سران سازمان دولت‌های ترک در آنکارا خواهد بود. این اجلاس به میزبانی رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، و با شعار «قرن ترک؛ اتحاد در زبان، اندیشه و عمل» برگزار می‌شود و هدف آن تقویت اتحاد، همبستگی و همکاری میان کشورهای عضو عنوان شده است.
سازمان دولت‌های ترک که در سال ۲۰۰۹ با نام شورای ترک تأسیس شد، در هشتمین اجلاس سران خود در سال ۲۰۲۱ در استانبول، نام کنونی خود را برگزید.
ترکیه، آذربایجان، قزاقستان، ازبکستان و قرقیزستان پنج عضو این سازمان هستند. ترکمنستان، مجارستان، جمهوری ترک قبرس شمالی و سازمان همکاری اقتصادی (اکو) نیز در این سازمان جایگاه ناظر دارند.
سازمان دولت‌های ترک در بیانیه‌ای که ۲۴ اکتبر منتشر کرد، اعلام کرد که سران کشورهای عضو، نمایندگان عالی‌رتبه کشورهای ناظر و دبیرکل سازمان در اجلاس آنکارا گرد هم خواهند آمد تا از جمله وضعیت کنونی و چشم‌اندازهای آینده همکاری در چارچوب این سازمان را بررسی کنند.
بر اساس این بیانیه، سران کشورها قرار است پیشرفت‌های حاصل‌شده در حوزه‌های اولویت‌دار سازمان را ارزیابی کنند. تقویت بیشتر اتحاد و همبستگی میان کشورهای ترک و گسترش همکاری‌ها در چارچوب «چشم‌انداز ۲۰۴۰ جهان ترک» از محورهای اصلی این نشست خواهد بود.
همچنین در جریان اجلاس، ریاست دوره‌ای سازمان کشورهای ترک از آذربایجان به ترکیه منتقل خواهد شد. انتظار می‌رود موضوع انتصاب دبیرکل جدید و تعیین اولویت‌های راهبردی سازمان برای دوره پیش‌رو نیز در دستور کار قرار گیرد.
سازمان کشورهای ترک در بیانیه خود اعلام کرد: انتظار می‌رود سران کشورها بیانیه آنکارا را به همراه مجموعه‌ای از تصمیم‌ها و اسناد با هدف تعمیق همکاری‌ها و تقویت بیشتر چارچوب نهادی سازمان دولت‌های ترک تصویب کنند.
بر اساس برنامه اعلام‌شده، نشست شورای وزیران امور خارجه سازمان روز پنجشنبه برگزار می‌شود و سران کشورهای عضو روز جمعه در اجلاس اصلی گرد هم خواهند آمد.
تأکید بر همبستگی سیاسی و اقدام هماهنگ
توران غفارلی، پژوهشگر مرکز توپچوباشوف مستقر در باکو، حمایت متقابل میان کشورهای ترک و تقویت همبستگی سیاسی آن‌ها را از مهم‌ترین جنبه‌های اجلاس آنکارا دانست.
غفارلی در گفت‌وگو با خبرگزاری آنادولو، با اشاره به افزایش عدم قطعیت در جهان، اظهار داشت که جهان ترک در حال تبدیل شدن به ساختاری سیاسی است که توانایی اقدام هماهنگ در برابر تحولات بین‌المللی را توسعه می‌دهد.
وی گفت: طبیعتاً این یک فرایند بلندمدت است. با این حال، معنای واقعی برادری تنها گرد هم آمدن در روزهای خوب نیست، بلکه ایستادن در کنار یکدیگر در روزهای دشوار است.
این پژوهشگر ابراز عقیده کرد که اجلاس آنکارا می‌تواند فضای اعتمادی را که تاکنون میان کشورهای عضو شکل گرفته است، بیش از پیش تحکیم کند.
غفارلی همچنین با تأکید بر اهمیت مفهوم اتحاد در شعار اجلاس، پیش‌بینی کرد که این نشست به تحولات مربوط به روابط اقتصادی، کریدورهای حمل‌ونقل و هماهنگی سیاسی شتاب بیشتری ببخشد.
وی با اشاره به اهمیت راهبردی روزافزون کریدور میانی، آن را فرصتی تاریخی برای تقویت پیوندهای اقتصادی میان کشورهای ترک توصیف کرد و گفت که بهره‌برداری از این فرصت مستلزم اقداماتی از جمله افزایش تجارت میان کشورهای عضو است.
غفارلی افزود: علاوه بر این، ضروری است که کشورهای ترک درباره مسائل بین‌المللی رایزنی‌های نزدیک‌تری داشته باشند و با قدرت بیشتری از منافع مشترک خود دفاع کنند.
وی همچنین ابراز امیدواری کرد که ریاست دوره‌ای ترکیه بر سازمان دولت‌های ترک بتواند پویایی تازه‌ای در این زمینه ایجاد کند.
حمل‌ونقل، تجارت و دیجیتالی‌سازی در دستور کار همکاری‌ها
شایربک جورایف، رئیس مؤسسه پژوهشی کراس‌رودز آسیای مرکزی مستقر در بیشکک، نیز معتقد است که ملموس‌ترین پیشرفت‌ها در همکاری میان کشورهای عضو سازمان دولت‌های ترک تاکنون در حوزه اقتصادی، به‌ویژه حمل‌ونقل و ترانزیت، حاصل شده است.
جورایف با اشاره به اهمیت توسعه مسیر حمل‌ونقل بین‌المللی ترانس‌خزر اظهار داشت: توسعه مسیر حمل‌ونقل بین‌المللی ترانس‌خزر به هماهنگ‌سازی تعرفه‌ها و ساده‌سازی رویه‌های گمرکی بستگی دارد. در این چارچوب، نتایج را می‌توان بر اساس زمان و هزینه حمل کالا اندازه‌گیری کرد.
وی همچنین دیجیتالی‌سازی را دومین حوزه امیدبخش همکاری میان کشورهای ترک دانست و یادآور شد که این موضوع محور اصلی اجلاس غیررسمی سازمان دولت‌های ترک در ماه مه در شهر ترکستان، واقع در جنوب قزاقستان، بوده است.
جورایف درباره نتایج مورد انتظار از اجلاس آنکارا گفت: مهم‌ترین دستاورد اجلاس آنکارا می‌تواند تعیین جدول‌های زمانی مشخص و سازوکارهایی برای اجرای تصمیم‌هایی باشد که پیش‌تر اتخاذ شده‌اند؛ به‌ویژه تصمیم‌های مربوط به حمل‌ونقل و تجارت.
طرح به‌رسمیت شناختن فوتبالیست‌های کشورهای ترک به‌عنوان بازیکن داخلی
همکاری‌های ورزشی نیز از دیگر حوزه‌هایی است که انتظار می‌رود در اجلاس آنکارا، در چارچوب شعار اتحاد در عمل، مورد توجه قرار گیرد.
کورشاد زورلو، معاون حزب عدالت و توسعه در امور روابط با کشورهای ترک، در نشست خبری پیش از برگزاری اجلاس در آنکارا اعلام کرد که برنامه‌های این رویداد شامل طرحی برای به‌رسمیت شناختن بازیکنان کشورهای ترک به‌عنوان بازیکن داخلی، به‌جای بازیکن خارجی، در لیگ‌های فوتبال یکدیگر است.
زورلو با اشاره به این طرح اظهار داشت که اجرای چنین ابتکاری می‌تواند به شکل‌گیری یک زیست‌بوم مشترک فوتبال در سراسر جهان ترک کمک کند.
